آمریکا باج‌گیری از ژاپن را کلید کرد

به گزارش مشرق ، ژاپن سال‌هاست نرخ بهره‌اش را نزدیک صفر نگه داشته تا اقتصادش راه بیفتد. در مقابل، آمریکا نرخ بهره‌اش را به‌شدت بالا برده است.

این اختلاف نرخ بهره باعث شده سرمایه‌گذاران جهانی پول ارزان از ژاپن قرض بگیرند و در آمریکا سرمایه‌گذاری کنند.

نتیجه این است که سرمایه‌گذاران جهانی تمایل زیادی پیدا کرده‌اند که ین (پول ژاپن) را بفروشند و در عوض دلار بخرند. چون نرخ بهره در آمریکا بالاتر است، نگه داشتن دلار سود بیشتری دارد. همین روند باعث شد ارزش ین در برابر دلار به شدت سقوط کند و به پایین‌ترین سطح خود در ۴۰ سال گذشته برسد.

ژاپن بزرگ‌ترین دارنده اوراق قرضه آمریکا در جهان است. حدود یک تریلیون دلار اوراق خزانه آمریکا در اختیار ژاپن قرار دارد. اگر ژاپن برای تقویت پول خودش مجبور می‌شد این اوراق را بفروشد، نرخ بهره در آمریکا بالا می‌رفت و وام گرفتن برای دولت آمریکا گران‌تر می‌شد.

به همین دلیل آمریکا و ژاپن دست به دست هم دادند و به‌طور مشترک در بازار ارز دخالت کردند؛ یعنی با پول مشترکشان ین خریدند تا ارزش پول ژاپن بالا برود. این نخستین مداخله مشترک دو کشور از سال ۲۰۱۱ بود.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، بعد از این مداخله مشترک، فشار خود بر ژاپن را تشدید کرد. او می‌خواست بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره‌اش را بالا ببرد. دلیلش این بود که اگر نرخ بهره ژاپن بالا برود، سرمایه‌گذاران دیگر ین نمی‌فروشند و پول ژاپن خودبه‌خود قوی می‌شود، بدون اینکه آمریکا مجبور باشد هر بار برای تقویت ین پول خرج کند.

بسنت در هفته‌های اخیر چند بار علناً به بانک مرکزی ژاپن فشار آورد. او حتی جمله‌ای گفت که در بازارهای جهانی سر و صدا کرد: «من الان بانک هستم.»

منظور او از این جمله این بود که خودش را طرف قوی و برنده این بازی معرفی کند. او ادعا کرد که از «اطلاعات نامتقارن» برخوردار است؛ یعنی می‌گوید من چیزهایی می‌دانم که بقیه معامله‌گران نمی‌دانند.

برای فهمیدن این جمله باید بدانیم در قمار به کازینو «خانه» (The House) می‌گویند. خانه همیشه برنده است، چون قوانین بازی به نفع او نوشته شده و اطلاعات بیشتری از بازیکنان دارد. وقتی بسنت می‌گوید «من بانک هستم»، یعنی به معامله‌گران می‌گوید من جایگاه کازینو را دارم و شما در جای بازیکن هستید. پس اگر علیه من شرط‌بندی کنید، در نهایت شما ضرر می‌کنید.

مقامات سابق بلندپایه بانک مرکزی ژاپن اما هشدار داده‌اند که این مداخله «غیرعادی» اسکات بسنت در امور پولی ژاپن ممکن است به اعتبار بانک ژاپن آسیب بزند و نوسانات بیشتری در بازارهای جهانی ایجاد کند.

تاکاهیده کیوچی، اقتصاددان اجرایی مؤسسه تحقیقاتی نومورا و مقام ارشد سابق بانک ژاپن، گفت: «مداخله آقای بسنت در سیاست پولی ژاپن غیرعادی است و خطر تضعیف استقلال بانک ژاپن را به همراه دارد.»

یک مقام سابق دیگر بانک مرکزی ژاپن نیز گفت اگر بانک ژاپن چنین تلقی شود که تحت تأثیر خارجی نرخ بهره را تعیین می‌کند، بازارها به بیانیه‌ها و تصمیمات آینده آن با تردید بسیار بیشتری نگاه خواهند کرد و این امر اعتبار یکی از مهم‌ترین بانک‌های مرکزی جهان را فرسایش می‌دهد.

آیاکو فوجیتا، اقتصاددان ارشد ژاپن در جی‌پی مورگان و از اقتصاددانان سابق بانک ژاپن، گفت: «فکر می‌کنم در بلندمدت به دلیل فشار آمریکا و بسنت، مسئله‌ای در مورد اعتبار بانک ژاپن وجود خواهد داشت.

اگر بازارها تصور کنند که بانک ژاپن به این دلیل حرکت می‌کند که آمریکا به آن دستور داده، این برای اعتبار بانک ژاپن بسیار بد است.»

بازارها انتظار دارند بانک ژاپن در نشست هفته آینده نرخ بهره را ۰.۲۵ درصد افزایش دهد و به ۱.۲۵ درصد برساند.

کاتایاما ساتسوکی، وزیر دارایی ژاپن، روز جمعه به خبرنگاران گفت که هشدار بسنت به معامله‌گران اوراق قرضه که «الان من بانک هستم»، وقتی به ژاپنی ترجمه می‌شود، «کمی ترسناک» به نظر می‌رسد.

آمریکا نگران است که سقوط ین به بازار اوراق قرضه خودش آسیب بزند. به همین دلیل ابتدا با ژاپن در بازار ارز دخالت کرد، اما چون این روش پرهزینه است، حالا اسکات بسنت علناً به بانک مرکزی ژاپن فشار می‌آورد تا خودش نرخ بهره را بالا ببرد. مقامات سابق بانک ژاپن می‌گویند این فشار علنی استقلال بانک مرکزی ژاپن را زیر سؤال می‌برد و به اعتبار آن آسیب می‌زند.