رئیس بانک مرکزی از سه خط دفاعی مقابل تورم گفت

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در اجلاس روسای کل بانک‌های مرکزی کشورهای اسلامی سخنرانی کرد. عنوان سخنرانی او «فراتر از بیانیه: بازنگری در شیوه اطلاع‌رسانی بانک‌های مرکزی در عصر عدم قطعیت» بود. او در این نشست از سه خط دفاعی بانک مرکزی در برابر تورم سخن گفت.

این اظهارات در شرایطی مطرح شد که نوسان قیمت‌ها همچنان بر تصمیم روزمره خانوارها برای خرید ارز، طلا و سکه اثر مستقیم دارد. وقتی سیاست‌گذار پولی درباره ابزارهای مهار تورم توضیح می‌دهد، جهت‌گیری آینده بازار پول و در نتیجه قیمت دارایی‌های جایگزین مانند طلا نیز روشن‌تر می‌شود. به همین دلیل، رویکرد بانک مرکزی برای مخاطبان عادی بازار نیز اهمیت دارد، نه فقط برای فعالان تخصصی.

سه محوری که همتی برشمرد

بر اساس سخنان همتی، رویکرد جامع بانک مرکزی سه بخش اصلی دارد. بخش نخست مقابله با تکانه‌های برون‌زا است؛ یعنی شوک‌هایی که از خارج اقتصاد کشور، مانند تحولات ارزی جهانی یا قیمت کالاهای پایه، به اقتصاد داخلی وارد می‌شود. بخش دوم رفع ناترازی‌هاست، به معنای اصلاح شکاف میان منابع و مصارف در نظام بانکی و بودجه دولت که یکی از ریشه‌های اصلی رشد نقدینگی و تورم به شمار می‌رود.

بخش سوم مدیریت ادراک و انتظارات تورمی است. انتظارات تورمی یعنی برآورد مردم و فعالان اقتصادی از میزان افزایش قیمت‌ها در ماه‌های آینده. این برآورد به نوبه خود روی رفتار خرید مردم اثر می‌گذارد؛ برای نمونه، افزایش انتظارات تورمی معمولاً تقاضا برای دارایی‌هایی مانند ارز و طلا را افزایش می‌دهد. همتی تأکید کرد نحوه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی، در کنار ابزارهای سیاست پولی، در شکل‌دادن به همین انتظارات نقش دارد.

چرا شیوه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی مهم است؟

عنوان سخنرانی همتی بر بازنگری در شیوه اطلاع‌رسانی بانک‌های مرکزی در دوران عدم قطعیت تمرکز داشت. منظور از عدم قطعیت، دوره‌هایی است که پیش‌بینی مسیر تورم، نرخ ارز یا رشد اقتصادی برای سیاست‌گذار و مردم دشوارتر می‌شود. در چنین شرایطی، شفافیت در بیانیه‌ها و توضیح‌های بانک مرکزی می‌تواند از نوسان‌های ناشی از شایعه یا برداشت نادرست بکاهد.

این نشست با حضور روسای کل بانک‌های مرکزی کشورهای اسلامی برگزار شد و محور آن تبادل تجربه میان سیاست‌گذاران پولی در مواجهه با چالش‌های مشترک اقتصادی بود. داده‌ها یا اعداد مشخصی درباره نرخ فعلی تورم یا زمان‌بندی اجرای این سه محور در سخنان منتشرشده همتی اعلام نشده است.

کارشناسان بازار، رویکرد بانک‌های مرکزی نسبت به مدیریت انتظارات را یکی از عوامل مؤثر بر روند میان‌مدت بازارهای دارایی از جمله ارز و طلا می‌دانند. با این حال، اثرگذاری نهایی این رویکرد بر قیمت‌های داخلی به عوامل دیگری از جمله وضعیت بودجه دولت و تحولات ارزی جهانی نیز بستگی دارد.