سه نشانه هشدار پشت رشد بورس تهران؛ ریزش نزدیک است؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شاخص کل بورس تهران در هفته‌های اخیر رشد محسوسی ثبت کرده و بسیاری از نمادهای بزرگ بازار با صف خرید همراه بوده‌اند. با این حال، بررسی داده‌های معاملاتی سه نشانه را آشکار کرده که کارشناسان بازار سرمایه آن را زنگ هشدار می‌دانند. این نشانه‌ها شامل کاهش سهم پول حقیقی، افت ارزش معاملات خرد و فاصله‌گرفتن قیمت‌ها از ارزش ذاتی برخی نمادهاست.

سه نشانه در پشت تابلوی سبز

نخستین نشانه به رفتار پول حقیقی در بازار برمی‌گردد. پول حقیقی به معاملاتی گفته می‌شود که با سرمایه اشخاص حقیقی و نه صندوق‌ها و نهادهای بزرگ انجام می‌شود. در چند روز اخیر، سهم ورود پول حقیقی نسبت به کل ارزش معاملات کاهش یافته و این موضوع نشان می‌دهد بخشی از رشد اخیر با خرید بازیگران حقوقی، نه سرمایه‌گذاران خرد، شکل گرفته است.

نشانه دوم افت ارزش معاملات خرد است. آمار نشان می‌دهد ارزش خرید و فروش نمادهای کوچک و متوسط نسبت به هفته‌های اوج رونق، کاهشی نزدیک به ۲۰ درصد داشته است. کاهش نقدشوندگی در این نمادها به این معناست که خروج سریع از آن‌ها در صورت افت قیمت، دشوارتر خواهد بود.

سومین نشانه به فاصله‌گرفتن نسبت قیمت به درآمد (P/E) برخی گروه‌ها از میانگین تاریخی بازار مربوط می‌شود. وقتی قیمت سهم سریع‌تر از رشد سودآوری شرکت بالا برود، این نسبت افزایش می‌یابد و ریسک اصلاح قیمت در آینده بیشتر می‌شود. چند گروه صنعتی در بورس تهران هم‌اکنون در چنین وضعیتی قرار دارند.

این نشانه‌ها چه معنایی برای سهامداران دارد؟

هیچ‌یک از این سه عامل به‌تنهایی نشانه قطعی ریزش بازار نیست. ترکیب هم‌زمان آن‌ها اما نشان می‌دهد بخشی از رشد اخیر شاخص، پشتوانه پایداری در میان سرمایه‌گذاران خرد ندارد. به گفته کارشناسان بازار سرمایه، در چنین شرایطی احتمال افزایش نوسان در کوتاه‌مدت بالاتر از حالت عادی است.

تجربه دوره‌های مشابه در بورس تهران نشان می‌دهد بازارهایی که با فاصله‌گرفتن پول حقیقی از رشد شاخص همراه بوده‌اند، معمولاً پیش از اصلاح قیمت، چند هفته نوسان و رشد کم‌شتاب را پشت سر گذاشته‌اند. این الگو در گذشته همیشه به یک شکل تکرار نشده و به شرایط کلی اقتصاد و نرخ ارز نیز وابسته بوده است.

تصمیم درباره ادامه یا توقف روند صعودی بورس به مجموعه‌ای از عوامل از جمله نرخ دلار، تورم و سیاست‌های پولی بستگی دارد. سهامداران می‌توانند با پیگیری روزانه آمار پول حقیقی و ارزش معاملات، دید بهتری نسبت به قدرت واقعی این رشد به دست آورند.