به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی از طرح انتشار اوراق سلف سکه به‌عنوان ابزاری تازه برای کنترل بازار ارز خبر داد. این طرح روز سه‌شنبه ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۴ شهریور ۱۴۰۵) در محافل اقتصادی مطرح شد. هدف اصلی، کاهش تقاضای سفته‌بازی برای دلار و هدایت نقدینگی مردم به سمت ابزارهای مالی جایگزین است.
اوراق سلف سکه قراردادی است که در آن خریدار امروز مبلغی پرداخت می‌کند. در ازای آن، در تاریخی مشخص در آینده، سکه طلا یا معادل ریالی آن را دریافت می‌کند. به زبان ساده، این اوراق مانند پیش‌خرید سکه عمل می‌کند؛ بدون نیاز به نگهداری فیزیکی طلا یا مراجعه به صرافی.
چرا این ابزار حالا اهمیت دارد؟
در ماه‌های اخیر، بخشی از تقاضای دلار در بازار ارز ماهیت سفته‌بازی داشته است. بسیاری از خانوارها برای حفظ ارزش پول خود، به‌جای پس‌انداز ریالی، دلار یا سکه می‌خرند. این رفتار جمعی، تقاضا برای ارز را بیش از نیاز واقعی اقتصاد افزایش می‌دهد و به رشد نرخ دلار دامن می‌زند.
اوراق سلف سکه تلاش می‌کند بخشی از همین تقاضا را جذب کند. کسی که نگران کاهش ارزش پول ملی است، می‌تواند به‌جای خرید دلار، در این اوراق سرمایه‌گذاری کند. سود یا زیان این اوراق به قیمت آینده طلا و سکه گره خورده است، نه به نرخ دلار در بازار آزاد.
اثر روی حباب سکه و بازار طلا
یکی از مسائل همیشگی بازار سکه، «حباب سکه» است؛ یعنی فاصله قیمت بازار با ارزش واقعی طلای هر سکه. افزایش عرضه اوراق سلف می‌تواند بخشی از تقاضای فیزیکی برای سکه را به سمت بازار کاغذی منتقل کند و از فشار روی این حباب بکاهد.
تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد چنین ابزارهایی اثر کوتاه‌مدت روی آرامش بازار دارند. اگر انتظارات تورمی مردم کاهش نیابد، تقاضا دوباره به سمت دارایی‌های فیزیکی مثل طلا و ارز بازمی‌گردد. کارشناسان می‌گویند موفقیت این طرح به میزان اعتماد عمومی و ثبات سیاست‌های پولی بستگی دارد.
برای مخاطب عادی، این طرح یک گزینه تازه در کنار روش‌های شناخته‌شده پس‌انداز است. تصمیم درباره استفاده از آن به شرایط مالی و افق زمانی هر فرد بستگی دارد.
نظرات کاربران