به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در جریان معاملات روز چهارشنبه ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۵ شهریور ۱۴۰۵)، یک کارشناس بازار سرمایه ارزش دلاری فعلی بورس تهران را نزدیک به ۱۰۷ میلیارد دلار برآورد کرد. او گفت اگر نرخ دلار در ۱ ماه گذشته ثابت می‌ماند، همین بازار می‌توانست ارزشی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار داشته باشد.
این تفاوت ۱۳ میلیارد دلاری نکته کلیدی گزارش است. شاخص بورس به ریال در هفته‌های اخیر رشد کرده، اما بخش قابل‌توجهی از این رشد هم‌زمان با افزایش نرخ دلار رخ داده. به زبان ساده، قیمت سهام برای همراهی با گران‌شدن ارز بالا رفته، نه لزوماً به‌خاطر بهبود سودآوری شرکت‌ها.
چرا ارزش دلاری بورس ملاک بهتری است؟
فعالان بازار سرمایه برای کنار زدن اثر تورم و افت ارزش پول ملی، اندازه بورس را به دلار هم محاسبه می‌کنند. این عدد نشان می‌دهد ثروت سهامداران در مقیاس جهانی چقدر رشد یا کاهش داشته، جدا از اینکه رقم ریالی روی تابلو چه‌قدر بزرگ‌تر شده است.
بر همین اساس، وقتی نرخ دلار در بازار بالا می‌رود، شاخص ریالی بورس هم برای جبران آن رشد می‌کند؛ این را کارشناسان «همگام‌سازی با تورم» می‌نامند. اما همگام‌سازی به‌معنای رشد واقعی نیست، چون قدرت خرید و ارزش جهانی همان سهام لزوماً افزایش پیدا نمی‌کند.
رشد اسمی یا رشد واقعی؟
برای سهامدار عادی، این تفکیک اثر مستقیم دارد. افزایش عدد شاخص در تابلوی معاملات همیشه به‌معنای افزایش ارزش واقعی سرمایه نیست؛ اگر نرخ دلار سریع‌تر از شاخص رشد کند، ارزش دلاری و درنهایت قدرت خرید سبد سهام می‌تواند کاهش یابد، حتی وقتی عدد ریالی بالاتر رفته باشد.
این الگو در تاریخ بورس تهران بی‌سابقه نیست. هر بار که نرخ ارز نوسان تندی داشته، بخشی از رشد شاخص از محل تورم و افت ریال تأمین شده، نه از محل رشد صادرات، تولید یا سود شرکت‌ها. تفکیک این دو عامل، معیار اصلی کارشناسان برای قضاوت درباره سلامت رشد بازار است.
کارشناسان بازار سرمایه در این باره اتفاق‌نظر کامل ندارند و برخی معتقدند ثبات نسبی نرخ ارز در ماه‌های آینده می‌تواند تصویر واقعی‌تری از عملکرد شرکت‌ها ارائه دهد. تصمیم نهایی درباره ورود یا خروج از بازار بر عهده خود سرمایه‌گذار است.
نظرات کاربران