هر سال هزاران تن پسته از باغ‌های کرمان راهی بازارهای جهانی می‌شود، اما پشت این محصول صادراتی، داستان صدها هزار خانوار، میلیاردها تومان سرمایه و یکی از مهم‌ترین منابع ارزآوری غیرنفتی کشور قرار دارد.
به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ در کویر کرمان، جایی که کم‌آبی و شرایط سخت اقلیمی همیشه یکی از بزرگ‌ترین موانع توسعه کشاورزی بوده است، پسته توانسته طی دهه‌ها به نماد مقاومت اقتصادی و هوشمندی کشاورزان تبدیل شود. محصولی که نه‌تنها بخش مهمی از درآمد هزاران بهره‌بردار را تأمین می‌کند، بلکه نام ایران را در بازارهای جهانی خشکبار تثبیت کرده است.
پسته برای کرمان فقط یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی این استان است. بسیاری از شهرستان‌های کرمان از رفسنجان تا زرند، سیرجان، انار و مناطق دیگر، با باغ‌های پسته شناخته می‌شوند و چرخه تولید، فرآوری، بسته‌بندی و صادرات این محصول، بخش قابل توجهی از اشتغال مستقیم و غیرمستقیم منطقه را شکل داده است.
اما در سال‌های اخیر، پسته کرمان با مجموعه‌ای از چالش‌ها مواجه شده که بخش مهمی از آنها دیگر در سطح مزرعه یا باغ قابل حل نیست. مشکلات صادراتی، تغییرات مکرر مقررات، محدودیت‌های تجاری، مسائل مربوط به بازگشت ارز و نبود سیاست پایدار، باعث شده فعالان این حوزه خواستار تغییر نگاه مدیریتی به این محصول شوند.
مسئله اصلی این است که پسته اگرچه در یک استان تولید می‌شود، اما اثرات اقتصادی آن در سطح ملی دیده می‌شود. ارز حاصل از صادرات این محصول، نقش مهمی در تقویت منابع ارزی کشور دارد و کاهش توان صادراتی آن می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی ایجاد کند.
نگاه صرفاً استانی به پسته، در شرایطی که این محصول در بازارهای جهانی با رقبای جدی مواجه است، دیگر پاسخگو نیست. کشورهای تولیدکننده مانند آمریکا، ترکیه و برخی کشورهای دیگر، با برنامه‌ریزی دقیق، توسعه فناوری، بازاریابی بین‌المللی و سیاست‌های حمایتی تلاش می‌کنند سهم بیشتری از بازار جهانی را به دست آورند.
ایران با سابقه طولانی در تولید پسته همچنان یکی از نام‌های شناخته‌شده این بازار است، اما حفظ این جایگاه نیازمند تصمیم‌گیری هماهنگ و بلندمدت است. بازار جهانی امروز تنها به کیفیت محصول توجه نمی‌کند؛ ثبات عرضه، استانداردهای بهداشتی، بسته‌بندی، برندینگ و استمرار حضور در بازار نیز اهمیت دارد.
در چنین شرایطی، درخواست تشکیل کارگروه نجات و توسعه پسته کرمان را باید فراتر از یک مطالبه صنفی دانست. این پیشنهاد در واقع تلاشی برای ایجاد یک ساختار هماهنگ میان دستگاه‌های مختلف است تا مسائل این بخش به صورت تخصصی و مستمر بررسی شود.
یکی از مشکلات مهم فعالان حوزه پسته، تصمیم‌های کوتاه‌مدت و تغییرات ناگهانی در قوانین است. کشاورز و صادرکننده برای یک محصول صادراتی نیازمند برنامه‌ریزی چندماهه و حتی چندساله است. زمانی که قواعد تجارت در فاصله کوتاه تغییر می‌کند، امکان پیش‌بینی بازار و مدیریت هزینه‌ها کاهش پیدا می‌کند.
تجربه کشورهای موفق در صادرات محصولات کشاورزی نشان می‌دهد ثبات سیاست‌گذاری یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت است. کشاورز باید بداند محصول خود را با چه استانداردی تولید کند، صادرکننده باید از مسیر تجارت اطمینان داشته باشد و خریدار خارجی نیز باید نسبت به استمرار همکاری اعتماد کند.
پسته کرمان در کنار مشکلات صادراتی، با چالش‌های داخلی تولید نیز مواجه است. کاهش منابع آب، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینه نهاده‌ها، نیاز به اصلاح باغ‌ها و ضرورت استفاده بیشتر از فناوری‌های نوین، از جمله موضوعاتی هستند که آینده این صنعت را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
بحران آب یکی از جدی‌ترین تهدیدهای پیش روی باغ‌های پسته است. بسیاری از مناطق پسته‌خیز کرمان در سال‌های گذشته با کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و افزایش هزینه تأمین آب مواجه شده‌اند. ادامه این روند می‌تواند در بلندمدت بر میزان تولید و کیفیت محصول اثر بگذارد.
به همین دلیل، نجات پسته فقط به حل مشکلات صادراتی محدود نمی‌شود. آینده این محصول نیازمند برنامه‌ای جامع است که از مدیریت منابع آب و اصلاح باغ‌ها تا توسعه فناوری، آموزش کشاورزان و بهبود زنجیره صادرات را شامل شود.
یکی از مهم‌ترین حلقه‌های مغفول در این زنجیره، حرکت از فروش محصول خام به سمت ارزش افزوده بیشتر است. بسیاری از کشورهای موفق تلاش کرده‌اند علاوه بر تولید، در حوزه فرآوری، بسته‌بندی و برندینگ نیز سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول را به دست آورند.
کرمان نیز می‌تواند از ظرفیت نام جهانی پسته خود برای توسعه صنایع وابسته استفاده کند. ایجاد برندهای معتبر، توسعه بسته‌بندی‌های صادراتی، بازاریابی حرفه‌ای و حضور قدرتمندتر در بازارهای جهانی می‌تواند درآمد حاصل از این محصول را افزایش دهد.
پسته همچنین با مسئله نسل جدید کشاورزان مواجه است. ادامه حیات این صنعت نیازمند آن است که جوانان تحصیل‌کرده وارد زنجیره تولید شوند و کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی علمی حرکت کند. استفاده از فناوری‌های نوین، سنجش دقیق نیاز آبی، کنترل آفات و مدیریت علمی باغ‌ها، آینده این محصول را تضمین خواهد کرد.
از سوی دیگر، نقش تشکل‌های تخصصی و بخش خصوصی در این مسیر اهمیت زیادی دارد. دولت می‌تواند زمینه‌سازی و سیاست‌گذاری کند، اما توسعه پایدار بدون حضور فعال تولیدکنندگان، صادرکنندگان و کارشناسان امکان‌پذیر نیست.
در سال‌های گذشته، پسته کرمان بارها نشان داده که توان عبور از بحران‌ها را دارد. کشاورزان این منطقه دهه‌ها در شرایط دشوار اقلیمی تولید کرده‌اند و بازارهای جهانی را به دست آورده‌اند. اما شرایط امروز متفاوت است؛ رقابت جهانی شدیدتر شده و مشکلات داخلی نیز پیچیده‌تر از گذشته هستند.
به همین دلیل، تشکیل کارگروه تخصصی برای پسته می‌تواند فرصتی باشد تا تصمیم‌ها از حالت واکنشی خارج شود و یک نقشه راه بلندمدت شکل بگیرد. چنین ساختاری باید بتواند صدای تولیدکننده، صادرکننده، متخصص و دستگاه‌های اجرایی را همزمان بشنود.
پسته کرمان اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که تصمیم‌های امروز، آینده چند دهه این صنعت را تعیین خواهد کرد. اگر سیاست‌گذاری درست انجام شود، این محصول می‌تواند همچنان یکی از موتورهای ارزآوری و توسعه اقتصادی کشور باقی بماند؛ اما اگر مشکلات زنجیره تولید و صادرات نادیده گرفته شود، فاصله میان جایگاه تاریخی و جایگاه واقعی ایران در بازار جهانی بیشتر خواهد شد.
نجات پسته کرمان در نهایت فقط حفظ یک محصول نیست؛ حفظ یک اکوسیستم اقتصادی است که از باغدار و کارگر گرفته تا صادرکننده، صنایع بسته‌بندی و بازارهای جهانی را دربرمی‌گیرد.
طلای سبز کرمان برای ادامه مسیر خود بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌های پایدار، نگاه ملی و برنامه‌ای نیاز دارد که بتواند میان میراث گذشته و اقتصاد آینده پیوند ایجاد کند.
از ۸۰۰ پروانه اشتغال تا خلأ متخصصان گیاه‌پزشکی؛ کشاورزی جنوب کرمان به حلقه مفقوده دانش رسیده است
۳۰۰ خانوار عشایری جازموریان در خط مقدم سیلاب؛ جنوب کرمان به دنبال نجات سکونتگاه‌های آسیب‌پذیر
شکاف میان سرعت شبکه‌های اجتماعی و بروکراسی اداری؛ چالش جدید روابط عمومی‌ها در عصر دیجیتال
۴.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و یک مرکز مالی جدید؛ کرمان در مسیر تبدیل‌شدن به قطب سرمایه‌گذاری
۶۰ خدمت غیرحضوری و ۱۰۰۰ مراجعه کمتر در هفته؛ کرمان در مسیر شهرداری هوشمند
پلمب دو مرکز غیرمجاز جراحی زیبایی و دندانپزشکی در خوزستان
آغاز پویش «خوزستان پاکیزه» از ۲۴ شهریور در شهرها و روستاهای خوزستان
پیش‌بینی برداشت ۱۰۵ هزار تن خرما از نخلستان‌های شادگان
ضرورت تقویت نقش زنان در مدیریت شهری بندرعباس
اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با آئدس با جدیت ادامه یابد
حریم قانونی تپه چیا موره دلفان تعیین می‌شود
مرمت مسجد تاریخی توسلی خرم‌آباد پس از آسیب‌های اخیر آغاز شد
چهارمین دوره معرفت و توان‌افزایی استادان اندیشه انقلاب در خرم‌آباد برگزار شد
اصفهان را باید قدم زد؛ پرسه‌ای میان گذرها و کافه‌های شهر
مجلس نمایندگان آمریکا طرح استیضاح ترامپ را رد کرد
هزینه پنهان جاده‌های ناایمن؛ کرمان در جست‌وجوی نسخه‌ای برای کاهش تلفات رانندگی
۵۴۰۰ پرونده در ۵ ماه؛ جنوب کرمان برای کاهش فشار قضایی به زیرساخت‌های جدید نیاز دارد
میراث فرهنگی بدون سرمایه‌گذاری مردمی دوام نمی‌آورد؛ پیشنهاد کرمان برای تغییر شیوه حفاظت از تاریخ
بررسی شد// رمون و روستاهای دورافتاده جنوب کرمان به شبکه متصل می‌شوند؛ پایان یک دهه انتظار برای عدالت ارتباطی
از ۸۰۰ پروانه اشتغال تا خلأ متخصصان گیاه‌پزشکی؛ کشاورزی جنوب کرمان به حلقه مفقوده دانش رسیده است
۳۰۰ خانوار عشایری جازموریان در خط مقدم سیلاب؛ جنوب کرمان به دنبال نجات سکونتگاه‌های آسیب‌پذیر
وقتی قلب صادرات غیرنفتی ایران در کویر می‌تپد؛ پسته کرمان نیازمند تصمیم‌های پایدار
شکاف میان سرعت شبکه‌های اجتماعی و بروکراسی اداری؛ چالش جدید روابط عمومی‌ها در عصر دیجیتال
جلسه شورای مرکز تربیت اسلامی کودک برگزار شد
نقطه پایان بر دوران اعتماد ساده‌انگارانه ؛ نفوذ از سوراخ‌های ریز می‌گذرد
یک کلاس از ۱۷ به ۵۰ دانش‌آموز رسید؛ پشت صحنه افزایش تقاضا برای مدارس دولتی کرمان
روزانه ۲۵۰۰ مسافر و رتبه نخست رشد بار ریلی؛ کرمان از قطار پنج‌ستاره تا سودای اتصال قدرتمندتر به تهران
حضور پرشور مخاطبان در اولین روز افتتاحیه جشنواره فیلم ۱۰۰
حمایت‌های مالی از استادان باید به اثرگذاری آنها گره بخورد
معاون پزشکیان: دشمن تلاش می‌کند گروه‌های اجتماعی را به جان هم بیندازد
آموزش آشپزی / طرز تهیه کتلت بادمجان و سیب زمینی
اصول ترکیب رنگ در دکوراسیون آشپزخانه
قیمت طلا، سکه و دلار سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
پیشکسوت استقلال: کامنت پرسپولیسی‌ها؟ هرکسی شخصیت خانوادگی خود را دارد
دانشگاه آزاد گیلان زیرساخت‌های شهری هوش مصنوعی را طراحی می‌کند
آموزش آشپزی / طرز تهیه خورشت بامیه عراقی با دستور پخت اصلی
پیشروی نیروهای مسلح یمن به سمت مناطق راهبردی ادامه دارد/ غیرفعال شدن خط لوله شرق به غرب عربستان
نسخه طلایی آقای وزیر برای جیب خالی بازنشستگان!
ادعاهای عجیب مشاور دفتر رئیس جمهور: لایحه مقابله با نفوذ صرفاً برای این است که روی روان جامعه اثر بگذارد/ مهاجرت نخبگان خیانت است
آموزش شیرینی پزی / طرز تهیه اسموتی انبه و موز
افق ۲۰۵۰ برای اصلاح دانشگاه‌ها زیادی دور است/ تغییر را با برنامه ۵ ساله آغاز کنیم
افق تحول؛ روایت پنج سال دگردیسی رسانه ملی
جزئیات رایزنی وزیر خارجه پاکستان با گروسی درباره تفاهم اسلام‌آباد
قیمت محصولات ایران‌خودرو و سایپا سه‌شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵
سردار موسوی: عظمت حضور مردم در خیابان‌ها با انسجام و اتحاد حفظ شود
برد ۳-۰ استقلال مقابل السد قطر؛ برتری صاعقه‌وار پسران سهراب در بصره
خشونت علیه کارکنان اورژانس کاهش پیدا کرده است/ تخصیص ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای خرید آمبولانس
ابقای سرپرست دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه
بزرگداشت روز شعر و ادب فارسی در اردبیل
آموزش آشپزی / طرز تهیه کباب کاکوری؛ غذای سنتی و مشهور هندی
جزئیات پرداخت معوقات رتبه‌بندی بازنشستگان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴
پزشکیان: سیاست‌های مدیریت مصرف بنزین با همراهی مردم اجرا می‌شود
چگونه گره گردنبند طلا را باز کنیم؟
۲ علت اصلی بروز سرطان در ایران
۴ ماده لبنی مفید برای محافظت از روده بزرگ
تخم مرغ برای قلب مفید است یا مضر؟
ناو هواپیمابر و یک ناوشکن ارتش آمریکا مورد حمله قرار گرفت
گفتگوی تلفنی عراقچی با وزرای امور خارجه عربستان و ترکیه
حمله سپاه به شناور آمریکایی در تنگه هرمز
هواشناسی ایران / سامانه بارشی وارد کشور شد؛ باران و رعدوبرق در شمال
قیمت زمان بازگشایی طلا و سکه امروز ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
ترکیب احتمالی استقلال مقابل آلومینیوم
مهلت ثبت‌نام آزمون سراسری تعیین صلاحیت حرفه‌ای کارکنان گمرک تمدید شد
قیمت دینار عراق امروز یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
ایران ۳ - ۰ هند / دومین برد شاگردان پیاتزا در قهرمانی آسیا
اورژانس کردستان در یک هفته به ۶ هزار و ۹۱ تماس مردمی پاسخ داد
سرنوشت ۲۰ هزار تُن مرغ تاریخ‌مصرف‌گذشته چه شد؟
وزیر نیرو: تلاش می‌کنیم خاموشی‌ها هر چه زودتر به پایان برسد
نظرات کاربران