به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، از روز چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ (۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۵ شهریور ۱۴۰۵))، پذیره‌نویسی نخستین صندوق ارزی کشور در بازار سرمایه آغاز شد. این صندوق با پشتوانه دارایی‌های ارزی راه‌اندازی شده و قرار است بخشی از تقاضای خرید ارز را از بازار آزاد به یک ابزار مالی رسمی منتقل کند.
اهمیت این اقدام در شرایطی روشن می‌شود که در ماه‌های اخیر، تمایل عمومی به نگه‌داری دلار برای حفظ ارزش پول افزایش یافته است. این تقاضا یکی از عوامل فشار بر نرخ ارز در بازار غیررسمی بوده است. اگر بخشی از این تقاضا به سمت صندوق جدید هدایت شود، احتمال کاهش شدت نوسانات روزانه در بازار آزاد وجود دارد؛ موضوعی که مستقیم بر هزینه زندگی و تصمیم‌های مالی خانوارها اثر می‌گذارد.
صندوق ارزی چگونه کار می‌کند؟
واحدهای این صندوق در بورس معامله می‌شوند و ارزش هر واحد به دارایی‌های ارزی پشتوانه آن وابسته است. به‌بیان‌ساده، خریدار واحد صندوق بدون نگه‌داری فیزیکی دلار یا یورو، در نوسان ارزش ارز شریک می‌شود. این سازوکار برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند از افت ارزش ریال محافظت کنند، بدون ورود مستقیم به بازار آزاد ارز.
مسعود توکلی، معاون سابق مرکز مبادله ارزی، در تشریح این ابزار گفت هدف اصلی صندوق، ایجاد مسیری قانونی و شفاف برای پوشش ریسک نوسان ارز است، نه ابزاری برای سفته‌بازی کوتاه‌مدت. به گفته وی، موفقیت این صندوق به میزان اقبال سرمایه‌گذاران در روزهای نخست پذیره‌نویسی و حجم نقدینگی جذب‌شده بستگی دارد.
چه تفاوتی با خرید مستقیم دلار دارد؟
برخلاف بازار آزاد ارز که معامله دلار فیزیکی است، دادوستد واحدهای صندوق در بورس مشمول قوانین بازار سرمایه از جمله دامنه نوسان روزانه است. این یعنی قیمت هر واحد در ۱ روز معاملاتی نمی‌تواند بیش از سقف تعیین‌شده تغییر کند؛ محدودیتی که در بازار آزاد ارز وجود ندارد. برای معامله‌گران تازه‌کار این نکته مهم است که نقدشوندگی واحدهای صندوق به حجم معاملات روزانه در بورس وابسته است، نه به بازار متشکل ارز.
کارمزد مدیریت صندوق و کارگزاری نیز بخشی از هزینه سرمایه‌گذاری در این ابزار است که باید در کنار بازده احتمالی آن سنجیده شود. صندوق ارزی سود ثابت تضمین نمی‌کند و ارزش واحدها همراه با نرخ ارز، هم می‌تواند افزایش و هم می‌تواند کاهش یابد.
این اقدام نخستین‌بار نیست که بازار سرمایه ابزاری برای پوشش نوسان ارز طراحی می‌کند. پیش‌تر قراردادهای آتی سکه و برخی صندوق‌های طلا نیز با هدف مشابه، یعنی هدایت نقدینگی از بازارهای موازی به بورس، راه‌اندازی شده بودند. میزان اقبال به آن ابزارها در طول زمان متفاوت بوده و به عواملی مانند اعتماد عمومی و نقدشوندگی بستگی داشته است.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند اثر این صندوق بر آرامش بازار ارز را باید در هفته‌های آینده و بر اساس حجم پذیره‌نویسی ارزیابی کرد. تا آن زمان، تصمیم درباره ورود یا عدم ورود به این ابزار بر عهده هر سرمایه‌گذار و متناسب با میزان ریسک‌پذیری او خواهد بود.
نظرات کاربران