به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، معاون عملیات بازار فرابورس ایران از تغییر فرمول حجم مبنا در بازار سرمایه خبر داد. به گفته او، مهم‌ترین بخش این اصلاح، ورود ضریبی جدید تحت عنوان «ضریب صف» به معادله است. این ضریب وضعیت اخیر هر نماد در صف خرید یا صف فروش را در محاسبه حجم مبنا لحاظ می‌کند.
حجم مبنا سازوکاری است که در بورس و فرابورس ایران برای کنترل نوسان قیمت سهام طراحی شده است. بر اساس این قاعده، قیمت هر سهم تنها زمانی به‌طور کامل به سقف یا کف دامنه نوسان مجاز می‌رسد که حجم مشخصی از آن در طول روز معامله شده باشد. هدف اصلی، جلوگیری از جابه‌جایی شدید قیمت با معاملات محدود و کم‌حجم است.
در فرمول پیشین، حجم مبنای هر نماد بدون توجه به وضعیت خاص آن در بازار محاسبه می‌شد و همه نمادها با یک منطق یکسان سنجیده می‌شدند. این رویکرد یک ایراد مشخص داشت؛ سهامی که روزها یا هفته‌ها در صف خرید یا فروش متوقف می‌ماند، وقتی صف آن می‌شکست، اغلب با نوسان‌های شدید و ناگهانی روبه‌رو می‌شد.
چرا ضریب صف اضافه شد
معاون عملیات بازار فرابورس ایران دلیل این اصلاح را کاهش فشار یک‌طرفه در لحظه شکستن صف عنوان کرد. به گفته او، ضریب صف با در نظر گرفتن سابقه توقف نماد در صف، حجم مبنای مورد نیاز برای رسیدن قیمت به سقف یا کف نوسان را متناسب با شرایط واقعی هر سهم تنظیم می‌کند. این یعنی نمادهای با صف‌های طولانی، دیگر با همان فرمول ثابت نمادهای عادی سنجیده نمی‌شوند.
این تغییر برای سهامداران خرد کاربرد عملی روشنی دارد. در فرمول قبلی، شکستن یک صف طولانی می‌توانست در همان روز اول قیمت را به‌شدت جابه‌جا کند، بدون آنکه حجم معاملات واقعی این جهش را توجیه کند. با اعمال ضریب صف، انتظار می‌رود مسیر قیمت پس از باز شدن صف، تدریجی‌تر و همسوتر با رفتار واقعی خریداران و فروشندگان باشد.
زاویه تازه‌کارهای بازار
برای معامله‌گرانی که تازه وارد بازار سهام شده‌اند، حجم مبنا یکی از مفاهیمی است که در نگاه اول رفتار قیمت را گیج‌کننده جلوه می‌دهد. یک نماد می‌تواند در تابلو معاملات صف خرید داشته باشد، اما قیمت پایانی آن فقط بخشی از دامنه نوسان مجاز را طی کند؛ علت دقیقاً همین قاعده حجم مبناست. با ورود ضریب صف، فاصله میان قیمت پایانی و قیمت آخرین معامله در نمادهای صف‌دار می‌تواند رفتاری متفاوت از گذشته نشان دهد.
سازمان بورس و اوراق بهادار در سال‌های اخیر بارها فرمول حجم مبنا را برای کاهش تلاطم قیمتی در نمادهای کوچک و کم‌گردش بازبینی کرده است. جزئیات کامل فرمول جدید و زمان اجرای رسمی آن هنوز از سوی نهادهای ناظر بازار به‌طور کامل تشریح نشده و بازار منتظر دستورالعمل نهایی سازمان بورس است.
نظرات کاربران