به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فورچون، خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی این هفته به طور موقت از مدار خارج شد. این خط لوله در ماه‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت بدون عبور از تنگه هرمز بود.
بر اساس تازه‌ترین بررسی مؤسسه جهانی مک‌کینزی، این خط لوله به همراه خط لوله جایگزین امارات متحده عربی، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ روزانه نزدیک به ۵ میلیون بشکه نفت بیش‌تر از سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ را از مسیر تنگه هرمز دور زدند. به بیان ساده، این دو خط لوله به تنهایی بخش بزرگی از فشار وارد بر بازار جهانی نفت را جذب کردند.
امسال حدود یک‌پنجم از عرضه جهانی نفت به دلیل بحران تنگه هرمز در معرض خطر قرار گرفت. هیچ راهکار منفردی نمی‌توانست چنین اختلالی را مهار کند؛ در عوض، مجموعه‌ای از سازوکارهای مقاومتی که طی دهه‌ها شکل گرفته بودند، همزمان وارد عمل شدند.
دولت‌ها و شرکت‌ها از ذخایر استراتژیک استفاده کردند و تولیدکنندگانی از جمله آمریکا صادرات خود را افزایش دادند. پالایشگاه‌ها نوع نفت خام ورودی و ترکیب تولید را تغییر دادند، صنایع مواد اولیه خود را عوض کردند و مصرف‌کنندگان الگوی مصرف را تغییر دادند. در نتیجه، بیش از یک‌پنجم محموله‌های نفت دریابرد در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ مسیری متفاوت از پیش از بحران طی کردند.
چرا این تجربه فراتر از صنعت نفت اهمیت دارد
بر اساس گزارش تازه مک‌کینزی، دوسوم تجارت جهانی انرژی از گلوگاه‌های دریایی مانند تنگه هرمز عبور می‌کند. یک‌سوم این مبادلات میان طرف‌هایی انجام می‌شود که همسویی سیاسی ندارند و ۹۵ درصد جمعیت جهان در مناطقی زندگی می‌کنند که دست‌کم یک سوخت اصلی را وارد می‌کنند. به این ترتیب، اختلال در مسیرهای انرژی می‌تواند به سرعت به مسئله تداوم فعالیت برای تولیدکنندگان، خرده‌فروشان و شرکت‌های فناوری تبدیل شود، چون انرژی در تولید، مواد اولیه و حمل‌ونقل نقش مستقیم دارد.
توصیه‌ها برای مدیریت ریسک انرژی در شرکت‌ها
نویسندگان گزارش تأکید می‌کنند شرکت‌ها باید ابتدا وابستگی‌های خود به سوخت، تأمین‌کنندگان و مسیرهای تجاری را شناسایی کنند، حتی اگر در کشوری صادرکننده انرژی فعالیت کنند. سپس باید سبدی از گزینه‌های جایگزین شامل سوخت‌های متفاوت، تأمین‌کنندگان متعدد، ذخیره‌سازی و برق‌رسانی جایگزین بسازند.
انعطاف‌پذیری عملیاتی نیز اهمیت زیادی دارد. برای نمونه، مجتمع پالایشی شرکت هندی رلاینس می‌تواند بیش از ۲۰۰ نوع نفت خام را پردازش کند و شرکت شیمیایی یارا در جریان بحران گاز اروپا در سال ۲۰۲۲ تولید آمونیاک خود در اروپا را کاهش داد و کارخانه‌های کود را از محل‌های دیگر تأمین کرد. به گفته نویسندگان گزارش، داشتن گزینه جایگزین بدون توان اجرای سریع آن، ارزش چندانی ندارد.
نظرات کاربران