افغانستان

کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در تازه‌ترین گزارش خود گفته است که از آغاز سال ۲۰۲۶ تا ۱۲ سپتامبر، بیش از ۵۲۲ هزار افغان از ایران به افغانستان بازگشته‌اند که حدود ۴۴۰ هزار نفر آنان به‌گونه اجباری اخراج شده‌اند. بر اساس این گزارش که جمعه ۲۷ سنبله نشر شده شمار افغان‌های اخراج‌شده از ایران ۸۴ درصد مجموع افغان‌های بازگشته به افغانستان را تشکیل می‌دهد. کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان می‌گوید بازگشت شمار زیادی از افغان‌ها، فشار بیشتری بر خدمات اساسی، مسکن و معیشت مردم در افغانستان وارد می‌کند و خطر بی‌ثباتی و مهاجرت دوباره را افزایش می‌دهد. این نهاد همچنین گفته است که ۸۶ درصد از افرادی که در سال جاری به افغانستان بازگشته‌اند، هیچ‌گونه اسناد رسمی ندارند. این درحالی است که ایران و پاکستان اخراج مهاجران افغان بدون اسناد قانونی را از این اخراج شدت بخشیده است.

محکمه عالی لاهور در پاکستان روز جمعه، ۲۷ سنبله، دستور اخراج بیش از صد محصل افغان رشته‌های طبی از پوهنتون های این کشور را تا زمان برگزاری جلسه بعدی تعلیق کرده است. بر اساس حکم محکمه که خبرگزاری فرانسه به آن دست یافته، قاضی خالد اسحاق دستور توقف اخراج این محصلان را تمدید کرده است؛ اما تاریخ جلسه بعدی مشخص نشده است. این محصلان پس از آن با خطر اخراج روبه‌رو شدند که شورای طبی و طب دندان پاکستان به تاریخ ۱۶ سنبله دستور داد که بر اساس پالیسی‌های حکومت پاکستان، محصلان افغان در رشته‌های طبی از این کشور اخراج شوند و ثبت‌نام محصلان جدید نیز لغو شود. محکمه عالی بلوچستان پیش از این درخواست ادامه تحصیل شماری از محصلان افغان در رشته‌های طبی را رد کرده بود. شماری از نهادهای حقوق بشری نیز خواستار لغو دستور شورای طبی پاکستان شده‌اند و گفته‌اند که این تصمیم می‌تواند به‌ویژه بر محصلان زن افغان تأثیر بگذارد؛ زنانی که در افغانستان از تحصیل محروم‌اند.

پولیس جرمنی اعلام کرده که روز پنجشنبه۲۶ سنبله یک شهروند ۳۷ ساله افغانستان را که مظنون به تلاش برای آتش‌زدن یک کنیسه، عبادتگاه یهودیان، در شهر ووپرتال در غرب این کشور است، بازداشت کرد. خبرگزاری فرانسه به نقل از سخنگوی پولیس گزارش داده است که مظنون تلاش کرده بود ورودی فرعی کنیسه را آتش بزند، اما اعضای کنیسه توانستند آتش را به‌سرعت خاموش کنند. پولیس گفته است که مظنون پیش از این اقدام، مایع قابل حریق را روی زینه‌های ورودی کنیسه ریخته بود. در این رویداد کسی زخمی نشده و خسارات واردشده نیز اندک گزارش شده است. به گفته پولیس، مظنون که پیش از این نیز برای پولیس شناخته‌شده بود، بلافاصله پس از رویداد در نزدیکی کنیسه بازداشت شد. تحقیقات ابتدایی نشان می‌دهد که او احتمالاً به‌تنهایی اقدام کرده است. یوزف شوستر، رئیس شورای مرکزی یهودیان جرمنی، این حمله را محکوم کرده و گفته است که این رویداد نشان‌دهنده «عادی‌شدن تدریجی نفرت از یهودیان» در این کشور است.

سازمان جهانی صحت اعلام کرده که دو مورد جدید ویروس وحشی پولیو نوع «دبلیو پی وی۱» در افغانستان ثبت شده‌است. بر اساس گزارش روز پنجشنبه «۲۶ سنبله» این سازمان، یک مورد در ولسوالی دیشو ولایت هلمند و یک مورد دیگر در ولسوالی کامدیش ولایت نورستان شناسایی شده‌است. تاریخ آغاز بیماری این دو مورد به ترتیب ۴ و ۶ اگست ۲۰۲۶ گزارش شده‌است. با ثبت این دو مورد، شمار مجموعی موارد تأیید شدۀ پولیو یا فلج اطفال در افغانستان در سال ۲۰۲۶ به ۲۵ مورد رسیده است. این موارد جدید ویروس پولیو در حالی اعلام می‌شود که قرار است کمپاین جدید واکسین پولیو یا فلج اطفال از دوشنبه آینده در بسیاری از مناطق افغانستان آغاز شود و در مناطق جنوبی یک روز بعد، از سه شنبه آغاز خواهد شد. گفته نشده که در جریان این کمپاین چه تعداد کودکان واکسین خواهند شد، اما در کمپاین‌های عمومی قبلی تعداد این کودکان حدود ۱۰ میلیون کودک تخمین شده‌است.

وزارت امور خارجه حکومت طالبان در واکنش به گزارش‌ها درباره تلاش برای انجام حمله طیاره بی‌سرنشین در نزدیکی مکه، نگرانی عمیق خود را ابراز کرده و این اقدام را به‌شدت محکوم کرده‌است. در اعلامیه‌ی که روز چهارشنبه در وب‌سایت این وزارت منتشر شده گفته شده که هرگونه اقدام که امنیت و حرمت این اماکن مقدس را تهدید کند، «جنایت نابخشودنی» است. وزارت خارجه طالبان تأکید کرده که مکه از مقدسات مشترک امت اسلامی است و باید از هرگونه درگیری، خشونت و اقدامات نظامی مصون نگه داشته شود. این وزارت همچنین هشدار داده که هر گونه تهدید علیه مکه می‌تواند احساسات مسلمانان را برانگیخته و به بی‌ثباتی بیشتر در منطقه منجر شود. پیش از این ائتلاف تحت رهبری عربستان از سرنگونی یک طیارهٔ بی‌سرنشین حوثی‌ها در جنوب مکه خبر داده و امنیت اماکن مقدس را «خط سرخ» خوانده بود. اما گروه حوثی‌های مورد حمایت ایران این ادعا را رد کرده و گفته بودند که هدف آن‌ها تنها تأسیسات نفتی و نظامی عربستان است.

سازمان عفو بین‌الملل هم‌زمان با پنجمین سال ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان گفته است که شماری از دختران افغان برای ادامهٔ تحصیل مجبور به ترک کشور می‌شوند. دفتر منطقه‌ای عفو بین‌الملل برای جنوب آسیا روز پنج‌شنبه، ۲۶ سنبله، در صفحهٔ ایکس خود نوشته است که در پنج سال گذشته، میلیون‌ها دختر از آموزش محروم شده‌اند و رویاها و آرزوهای آنان آسیب دیده است. این سازمان افزوده است که با وجود محدودیت‌های طالبان، شماری از دختران افغان همچنان برای ادامهٔ آموزش تلاش می‌کنند؛ برخی با اعتراض، شماری از طریق آموزش آنلاین و مخفی و برخی دیگر با رفتن به خارج از کشور. عفو بین‌الملل از جامعهٔ جهانی خواسته است در کنار زنان و دختران افغان بایستد و از حکومت طالبان بخواهد مکاتب دخترانه را هرچه زودتر بازگشایی کنند. هم‌زمان، صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نیز روز پنج‌شنبه در صفحهٔ ایکس خود نوشته است که افغانستان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران از آموزش متوسطه محروم‌اند. به گفتهٔ این نهاد، در پنج سال گذشته بیش از ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از آموزش محروم شده‌اند. این در حالی است که در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱ (۲۶ سنبله ۱۴۰۰) حدود یک ماه پس از سقوط کابل، وزارت معارف طالبان دستور بازگشایی مکاتب پسرانه را صادر کرد؛ اما در این دستور دربارهٔ بازگشت دختران بالاتر از صنف ششم چیزی گفته نشد. پس از آن، حکومت طالبان اعلام کردند که آموزش دختران بالاتر از صنف ششم «تا امر ثانی» متوقف خواهد بود. حکومت طالبان درمورد این درخواست واکنش نشان نداده است.

در حاشیهٔ نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد، ۴۳ کشور از حکومت طالبان خواسته‌اند که فوراً تمامی محدودیت‌ها بر حقوق زنان و دختران افغان را لغو کنند. در بیانیهٔ مشترک این کشورها که شام چهارشنبه ۲۵ سنبله منتشر شد، آمده است: «ما تبعیض و سرکوب مداوم و سیستماتیک طالبان بر اساس جنسیت را به‌شدت محکوم می‌کنیم.» ژروم بونافون، نمایندهٔ فرانسه در سازمان ملل متحد، هنگام قرائت این بیانیه گفت که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱، به تبعیض بر اساس جنسیت روی آورده و عملاً دسترسی زنان و دختران به آموزش، خدمات صحی و کار را تا حد زیادی محدود کرده‌اند. این بیانیهٔ مشترک از سوی نمایندگی فرانسه در سازمان ملل ترتیب شده و از جانب اکثر کشورهای اروپایی، استرالیا، بریتانیا، کانادا، جاپان، امارات متحدهٔ عربی و شماری از کشورهای دیگر به امضا رسیده است. شام گذشته در شورای امنیت سازمان ملل دربارهٔ وضعیت افغانستان بحث شد. جورجیت گانیون، معاون نمایندهٔ ویژهٔ سرمنشی سازمان ملل متحد در افغانستان و سرپرست یوناما، نیز گفت که حکومت طالبان به نگرانی‌های مردم افغانستان و جامعهٔ جهانی دربارهٔ کار و آموزش زنان و دختران پاسخ نداده است.

محکمه عالی اسلام‌آباد پاکستان در یک حکم مؤقت، اخراج محصلان افغان رشته‌های طبی را به حالت تعلیق درآورده است. رسانه‌های پاکستانی روز چهارشنبه «۲۵ سنبله» گزارش دادند که این حکم در پی درخواست در اعتراض به تصمیم شورای طبی و طب دندان پاکستان (پی‌ام‌دی‌سی) صادر شده‌است. محکمه عالی اسلام‌آباد به ریاست قاضی خادم حسین سومرو گفته که بر اساس درخواستی‌که از سوی همسر پاکستانی یک داکتر افغان ارائه شده بود، دستور جلوگیری از اخراج محصلان افغان را صادر کرد. این درخواست در پی تصمیم برای اخراج یک داکتر افغان به نام عمادالدین از پاکستان مطرح شده بود. قاسم نواز عباسی، وکیل او، به محکمه گفت که نامهٔ شورای طبی و طب دندان پاکستان (پی‌ام‌دی‌سی) به تاریخ ۳۱ جولای ۲۰۲۶ نباید شامل داکترانی شود که پیش از صدور این دستور، آموزش تخصصی خود را آغاز کرده و همچنان در حال ادامهٔ آن هستند. پیش از این نیز محکمه‌های لاهور و کراچی تصمیم‌های مشابهی گرفته بودند. با این حال، محکمه عالی بلوچستان درخواست ادامهٔ تحصیل محصلان افغان در رشته‌های طبی را رد کرده‌است. شورای طبی پیش از این گفته بود که این تصمیم بر اساس پالیسی ملی پاکستان برای اخراج افغان‌ها از رشته‌های «حساس حرفه‌ای» گرفته شده‌است.

وزارت داخلهٔ جرمنی می‌گوید که این کشور روز سه‌شنبه (۲۴ سنبله) ۱۳ مرد افغان را با یک پرواز چارتر به کابل اخراج کرده‌است. رسانه‌های جرمنی از قول سخنگوی این وزارت گزارش دادند که این افراد در جرمنی سابقهٔ جرمی داشته اند. جرایم آنان شامل جرایم جنسی، خشونت و قاچاق مواد مخدر بوده‌است. وزارت داخلهٔ جرمنی می‌گوید از زمانی‌که دولت ائتلافی کنونی روی کار آمده، در مجموع ۲۶۳ شهروند افغان از جرمنی به افغانستان بازگردانده شده‌اند. به‌گفتهٔ این وزارت، تقریباً همهٔ این افراد سابقهٔ جرمی داشته اند. اخراج مهاجران افغان به افغانستان تحت حاکمیت طالبان همواره مورد انتقاد نهادها و فعالان حقوق مهاجرت بوده‌است.