صندوق تضمین غیردولتی نفت با سرمایه ۳۰۰ میلیون یورو کلید خورد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شورای ملی تأمین مالی روز شنبه، ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور)، با تأسیس اصولی «صندوق تضمین غیردولتی صنعت نفت» موافقت کرد. سرمایه اولیه این صندوق ۳۰۰ میلیون یورو تعیین شده و ۲۰ سهامدار از بانک‌ها، نهادهای مالی و شرکت‌های صنعت نفت در آن مشارکت می‌کنند. این تصمیم نخستین گام رسمی برای ورود سرمایه خصوصی به تأمین مالی پروژه‌های بزرگ نفتی است.

صندوق تضمین در عمل نقش پشتوانه مالی را ایفا می‌کند. وقتی شرکتی برای ساخت یک پروژه نفتی به وام بانکی نیاز دارد اما وثیقه کافی ندارد، این صندوق ریسک بازپرداخت را تضمین می‌کند. نتیجه ملموس این سازوکار برای اقتصاد این است: بانک‌ها راحت‌تر به پروژه‌های نفتی وام می‌دهند و طرح‌هایی که پیش‌تر به دلیل نبود ضمانت متوقف بودند، شانس اجرایی‌شدن پیدا می‌کنند.

حضور ۲۰ سهامدار به‌جای یک نهاد دولتی، تفاوت اصلی این صندوق با سازوکارهای پیشین است. تا پیش از این، بیشتر ضمانت‌های صنعت نفت بر عهده بودجه عمومی بود. توزیع ریسک میان بانک‌ها و شرکت‌های مالی خصوصی به این معناست که فشار مالی این تضمین‌ها دیگر مستقیم روی بودجه دولت نمی‌نشیند.

چرا این صندوق حالا شکل گرفت؟

صنعت نفت ایران برای حفظ و افزایش تولید به سرمایه‌گذاری پیوسته نیاز دارد. تجهیزات فرسوده و پروژه‌های نیمه‌تمام در میدان‌های نفتی و پالایشگاه‌ها هزینه‌های سنگینی می‌طلبد. کمبود منابع بودجه‌ای دولت طی سال‌های اخیر، فشار سرمایه‌گذاری در این بخش را بیشتر کرده و مسیر تأمین مالی غیردولتی را جدی‌تر کرده است.

شورای ملی تأمین مالی، نهادی است که طرح‌های بزرگ تأمین سرمایه در اقتصاد کشور را بررسی و تأیید می‌کند. موافقت این شورا با تأسیس صندوق، به معنای صدور مجوز نهایی نیست. صندوق باید در مراحل بعدی، اساسنامه و سازوکار اجرایی خود را نهایی کند تا فعالیت رسمی‌اش آغاز شود.

اثر روی اقتصاد و بازار سرمایه

اگر این صندوق طبق برنامه شکل بگیرد، می‌تواند در میان‌مدت جریان سرمایه‌گذاری در صنعت نفت را افزایش دهد. رشد سرمایه‌گذاری در این بخش، به‌طور معمول ظرفیت تولید و صادرات نفت را بالا می‌برد و می‌تواند در بلندمدت روی منابع ارزی کشور اثر بگذارد. با این حال، این پیامدها به سرعت اجرای پروژه‌ها و ثبات سیاست‌های مالی بستگی دارد و در کوتاه‌مدت اثر مستقیمی بر قیمت دلار، طلا یا سکه ندارد.

صندوق‌های تضمین غیردولتی پیش از این در بخش‌هایی مانند مسکن و صنایع کوچک هم تجربه شده‌اند. تجربه این صندوق‌ها نشان می‌دهد موفقیت‌شان به میزان اعتماد بانک‌ها به توان مالی سهامداران وابسته است. صنعت نفت به‌دلیل حجم بالای پروژه‌ها، آزمون بزرگ‌تری برای این مدل تأمین مالی محسوب می‌شود.