هشدار جهانی درباره شکاف تازه در دسترسی به هوش مصنوعی؛ چه کسانی عقب می‌مانند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، انجمن جهانی اپراتورهای تلفن همراه (GSMA) روز ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) هشدار داد که جهان در آستانه یک شکاف تازه در دسترسی به هوش مصنوعی قرار دارد. به گفته این نهاد، بدون اقدام فوری برای کاهش شکاف دیجیتال و ارزان‌تر کردن گوشی‌های هوشمند، میلیاردها نفر در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط از مزایای اقتصادی هوش مصنوعی محروم می‌مانند.

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که هوش مصنوعی به‌سرعت وارد خدمات مالی، بازار کار و ابزارهای تحلیل قیمت شده است. نبود دسترسی به گوشی‌های هوشمند و اینترنت پرسرعت، عملاً بخش بزرگی از جمعیت جهان را از این تحولات اقتصادی کنار می‌گذارد. GSMA این وضعیت را یک ریسک ساختاری برای رشد اقتصادی جهانی توصیف کرده است.

شکاف دیجیتال یعنی چه؟

شکاف دیجیتال به فاصله میان افرادی گفته می‌شود که به اینترنت و ابزارهای دیجیتال دسترسی دارند و کسانی که از آن محروم‌اند. طبق داده‌های GSMA، بخش قابل‌توجهی از جمعیت کشورهای کم‌درآمد هنوز گوشی هوشمند در اختیار ندارند یا هزینه اینترنت پرسرعت برایشان مقرون‌به‌صرفه نیست. همین فاصله اکنون با ورود هوش مصنوعی وارد لایه تازه‌ای می‌شود؛ افرادی که به این فناوری دسترسی ندارند، از تحلیل‌های هوشمند بازار، خدمات بانکی دیجیتال و فرصت‌های شغلی مرتبط با آن نیز عقب می‌مانند.

GSMA که نمایندگی بیش از ۷۵۰ اپراتور تلفن همراه در سراسر جهان را برعهده دارد، از دولت‌ها و شرکت‌های فناوری خواسته است سرمایه‌گذاری در زیرساخت شبکه و کاهش قیمت گوشی‌های هوشمند را در اولویت قرار دهند. این نهاد تأکید کرده بدون چنین اقدامی، نابرابری اقتصادی موجود میان کشورهای ثروتمند و کشورهای در حال توسعه عمیق‌تر خواهد شد.

پیامد برای اقتصاد جهانی

کارشناسان اقتصادی می‌گویند نابرابری در دسترسی به هوش مصنوعی می‌تواند فاصله بهره‌وری میان اقتصادهای توسعه‌یافته و در حال توسعه را بیش‌تر کند. اقتصادهایی که سریع‌تر از هوش مصنوعی در تولید و خدمات استفاده می‌کنند، رشد بالاتری ثبت می‌کنند. این روند در بلندمدت می‌تواند بر ارزش پول ملی، جریان سرمایه‌گذاری خارجی و رقابت‌پذیری صادراتی کشورهای عقب‌مانده از این فناوری اثر بگذارد.

هوش مصنوعی طی ۲ سال گذشته به یکی از محورهای اصلی رقابت اقتصادی میان کشورها تبدیل شده است. شرکت‌های بزرگ فناوری در حال سرمایه‌گذاری میلیاردها دلاری در زیرساخت پردازش داده و مدل‌های زبانی هستند. GSMA هشدار داده بدون توزیع عادلانه‌تر این فناوری، سود آن عمدتاً نصیب کشورهایی می‌شود که از پیش از زیرساخت دیجیتال قوی برخوردارند.