چرا آمریکا میلیون‌ها سوزن مسی را دور زمین پاشید؟

در اوج جنگ سرد، آمریکا ایده‌ای عجیب برای برقراری ارتباطات رادیویی در سراسر جهان داشت: به‌جای تکیه بر کابل‌های زیردریایی یا ماهواره‌های فعال، میلیون‌ها رشته‌ی بسیار باریک مسی را در مدار زمین پخش کند و از آن‌ها به‌عنوان یک بازتاب‌دهنده‌ی رادیویی عظیم استفاده کند.

به گزارش زومیت، پروژه که West Ford نام داشت، اواخر دهه‌ی ۱۹۵۰ توسط آزمایشگاه لینکلن MIT برای نیروی هوایی آمریکا توسعه یافت. ایده این بود که سوزن‌های مسی در مدار، مانند یک «یونوسفر مصنوعی» عمل کنند و امواج رادیویی را برای ارتباطات دوربرد بازتاب دهند. هدف اصلی ایجاد یک سامانه‌ی ارتباطی قابل اعتماد بود که در برابر قطع‌شدن کابل‌ها یا تلاش برای مختل‌کردن ارتباطات آسیب‌پذیر نباشد.

هر یک از این «سوزن‌ها» در واقع قطعه‌ای از سیم مسی بسیار باریک بود؛ در آزمایش دوم طول آن‌ها حدود ۱٫۸ سانتی‌متر و قطرشان تنها حدود ۱۸ میکرومتر بود. برنامه این بود که حدود ۴۸۰ میلیون عدد از آن‌ها در مدار قرار بگیرند و نواری مصنوعی در فاصله‌ای حدود ۳۶۰۰ کیلومتری از زمین تشکیل دهند.

اولین تلاش در پاییز ۱۹۶۱ انجام شد؛ اما سوزن‌ها به‌درستی از محفظه‌ی مخصوص خود خارج نشدند. آمریکا در ۱۹۶۳ آزمایش دوم را انجام داد و این‌بار بخش قابل توجهی از سوزن‌ها در مدار پخش شدند.

طبق بررسی ناسا، از ۴۸۰ میلیون سوزن برنامه‌ریزی‌شده، حدود ۱۲۰ تا ۲۱۵ میلیون رشته واقعاً به‌شکل مناسب پراکنده شدند؛ بنابراین عدد ۴۸۰ میلیون بیشتر به ظرفیت و هدف طراحی پروژه مربوط می‌شود، نه تعداد قطعاتی که همگی با موفقیت در مدار قرار گرفتند.

وقتی «سوزن‌ها» به آنتن رادیویی تبدیل شدند

رشته‌های مسی به‌آرامی در مدار پخش شدند و یک نوار عظیم تشکیل دادند. آنتن‌های زمینی می‌توانستند امواج رادیویی را به این ناحیه ارسال کنند و سیگنال بازتاب‌شده را در نقطه‌ای دیگر دریافت کنند. در آزمایش‌های انجام‌شده، این روش توانست ارتباطات رادیویی را با نرخ انتقال داده‌ای تا حدود ۲۰ هزار بیت‌برثانیه امکان‌پذیر کند.

بقایای پروژه‌ی وست فورد هنوز در فضا دیده می‌شوند

اما پروژه از همان ابتدا مخالفان زیادی داشت. ستاره‌شناسان نگران بودند که صدها میلیون جسم مصنوعی در مدار، رصدهای نجومی را مختل کنند و برخی دانشمندان نیز درباره‌ی احتمال برخورد این قطعات با ماهواره‌ها هشدار می‌دادند. به همین دلیل، مهندسان تلاش کردند عمر مداری سوزن‌ها کوتاه باشد. اندازه و جرم بسیار کم آن‌ها باعث می‌شد فشار تابشی خورشید تأثیر زیادی بر مدارشان بگذارد و در نهایت بسیاری از آن‌ها وارد جو زمین شوند.

همین اتفاق هم افتاد. طبق بررسی ناسا، بیشتر سوزن‌های منفرد آزمایش دوم طی چند سال از مدار خارج شدند؛ اما همه‌چیز ناپدید نشد؛ برخی سوزن‌ها به شکل توده‌هایی در کنار یکدیگر باقی ماندند و بخش‌هایی از این بقایای پروژه هنوز در مدار ثبت می‌شوند. گزارش ناسا می‌گوید ۴۶ توده‌ی مرتبط با آزمایش دوم همچنان در مدار باقی مانده‌اند.

با پیشرفت سریع فناوری ماهواره‌های مخابراتی، پروژه‌ی وست فورد دیگر به آینده‌ی ارتباطات تبدیل نشد و صرفاً در نقش یک آزمایش مهندسی و ارتباطی باقی ماند؛ اما هنوز یکی از عجیب‌ترین نمونه‌های مهندسی دوران جنگ سرد است: آمریکا برای ساخت یک «بازتاب‌دهنده‌ی رادیویی دور زمین»، صدها میلیون قطعه سیم مسی را به فضا فرستاد.