شاخص S&P ۵۰۰ به گران‌ترین سطح ۲۶ سال اخیر رسید؛ هشدار از افت شدید

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از موتلی فول، شاخص S&P ۵۰۰ که ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی از ۱۱ بخش اقتصادی را در بر می‌گیرد، در روز چهارشنبه ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۵ شهریور ۱۴۰۵) با نسبت قیمت به سود تعدیل‌شده، یا همان نسبت CAPE، برابر با ۴۰٫۵ واحد بسته شد. این نسبت از میانگین تعدیل‌شده با تورم سود ده‌ساله شرکت‌های عضو شاخص به دست می‌آید و معیاری برای سنجش گران یا ارزان بودن کلی بازار سهام است.

رقم ۴۰٫۵ تنها اندکی پایین‌تر از بالاترین سطح تاریخی این نسبت، یعنی ۴۴٫۲ واحد، است که در اوج حباب دات‌کام در سال ۲۰۰۰ ثبت شده بود. وقتی آن حباب ترکید، شاخص S&P ۵۰۰ در مجموع ۴۹ درصد از ارزش خود را از دست داد. نزدیک‌شدن دوباره بازار به چنین سطحی، بسیاری از تحلیلگران را نسبت به احتمال یک اصلاح عمیق در ماه‌های پیش رو محتاط کرده است.

فشار همزمان تورم و نرخ بهره

تنش‌های ژئوپلیتیک میان آمریکا و ایران قیمت نفت را به‌شدت افزایش داده و هر بشکه نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت اکنون بیش از ۱۰۰ دلار معامله می‌شود، در حالی که این رقم در ابتدای سال ۲۰۲۶ تنها ۵۷ دلار بود. نفت گران‌تر یعنی هزینه حمل‌ونقل بالاتر برای تقریباً همه کالاها، و همین موضوع به رشد شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا تا ۳٫۴ درصد در ماه آگوست دامن زده است؛ رقمی به‌مراتب بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی آمریکا. تنها جزء انرژی این شاخص بیش از ۱۶ درصد رشد کرد. فدرال رزرو برای مهار این روند در همان هفته نرخ بهره را ۰٫۲۵ واحد درصد بالا برد و از احتمال یک افزایش دیگر تا پایان سال ۲۰۲۶ خبر داد.

تجربه دور قبلی افزایش نرخ بهره هشداردهنده است. از مارس ۲۰۲۲ تا آگوست ۲۰۲۳، در جریان افزایش پی‌درپی نرخ بهره توسط فدرال رزرو، شاخص S&P ۵۰۰ بیش از ۲۰ درصد افت کرد و وارد یک بازار نزولی فنی شد. نرخ بهره بالاتر معمولاً هزینه تأمین مالی شرکت‌ها را افزایش و قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد و به همین دلیل بازار سهام معمولاً به آن واکنش منفی نشان می‌دهد.

هشدار از درون صنعت هوش مصنوعی

نگرانی تازه‌ای هم از درون صنعت هوش مصنوعی بیرون آمده است. داریو آمویی، بنیان‌گذار آنتروپیک، در یادداشتی خواستار کندشدن روند توسعه هوش مصنوعی برای مدیریت ریسک‌های رو به رشد آن شده است. سم آلتمن از OpenAI و ایلان ماسک از xAI نیز در شبکه‌های اجتماعی با این دیدگاه همراهی نشان دادند. اگر آزمایشگاه‌های بزرگ هوش مصنوعی واقعاً سرعت توسعه را کم کنند، سهام تولیدکنندگان تراشه مانند انویدیا و مایکرون که سهم زیادی در رشد اخیر S&P ۵۰۰ داشته‌اند، می‌تواند تحت فشار قرار گیرد.

برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) نیز یکی دیگر از عوامل عدم‌قطعیت پیش‌روی بازار است. مجموع این عوامل باعث شده بسیاری از تحلیلگران به سرمایه‌گذاران توصیه کنند رفتار بازار در هفته‌های آینده را با احتیاط بیشتری دنبال کنند.