به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی انرژی با یک محدودیت تازه دست‌وپنجه نرم می‌کند که کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ کمبود ظرفیت کشتی‌های نفتکش، نه کمبود خودِ نفت. برای دهه‌ها، هزینه حمل‌ونقل دریایی در مقایسه با قیمت خام نفت رقمی فرعی و کم‌اهمیت بود. اکنون این معادله در حال تغییر است و سهم کرایه کشتی از قیمت تمام‌شده هر بشکه نفت، رشد محسوسی داشته است.
انتقال یک محموله نفت از سواحل آمریکا تا آسیا، مسیری طولانی و پرهزینه است. افزایش نرخ کرایه در این مسیر به این معناست که حتی اگر قیمت خام نفت در بازارهای جهانی ثابت بماند، هزینه رساندن آن به دست مصرف‌کننده نهایی افزایش پیدا می‌کند. این نکته برای هر کسی که هزینه بنزین یا سوخت را در سبد هزینه خانوار احساس می‌کند، اهمیت مستقیم دارد.
چرا هزینه حمل دریایی بالا رفته است
چند عامل هم‌زمان در تنگ‌تر شدن ظرفیت حمل‌ونقل دریایی نفت نقش داشته‌اند. بخشی از ناوگان جهانی نفتکش‌ها فرسوده شده و جایگزینی آن با کشتی‌های جدید، فرایندی کند و پرهزینه است. از سوی دیگر، بخشی از کشتی‌های موجود صرفاً برای جابه‌جایی نفت تحت تحریم فعالیت می‌کنند و در بازار آزاد حمل‌ونقل در دسترس نیستند؛ همین موضوع عرضه کشتی‌های استاندارد برای مسیرهای معمول را محدودتر کرده است.
مقررات زیست‌محیطی سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز کشتی‌ها را ملزم به کاهش سرعت یا استفاده از سوخت‌های پاک‌تر کرده است. کاهش سرعت به معنای طولانی‌تر شدن زمان هر سفر و کاهش تعداد سفرهایی است که یک کشتی در سال می‌تواند انجام دهد. نتیجه این روند، عرضه محدودتر و تقاضای پایدار برای ظرفیت حمل، دقیقاً همان ترکیبی است که قیمت هر خدمت را در هر بازاری بالا می‌برد.
اثر روی جیب مصرف‌کننده
افزایش هزینه حمل دریایی به‌تنهایی برابر با افزایش فوری قیمت بنزین یا گازوئیل نیست، اما یکی از حلقه‌های هزینه در زنجیره تأمین انرژی را گران‌تر می‌کند. پالایشگاه‌ها این هزینه اضافه را در قیمت نهایی محصولات نفتی لحاظ می‌کنند و بخشی از آن دیر یا زود به قیمت پمپ بنزین در کشورهای واردکننده نفت منتقل می‌شود.
این روند برای بازارهای انرژی‌بر و کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات نفت دارند، حساسیت بیشتری دارد. کارشناسان بازار می‌گویند نوسان هزینه حمل‌ونقل می‌تواند در ماه‌های آینده به یکی از عوامل تعیین‌کننده در قیمت جهانی انرژی تبدیل شود، در کنار عواملی مانند سیاست تولید کشورهای صادرکننده و روند تقاضای جهانی.
داده‌های بازار کشتیرانی نشان می‌دهد نرخ کرایه در برخی مسیرهای اصلی حمل نفت، به بالاترین سطح چند ماه اخیر رسیده است. تحلیلگران این حوزه معتقدند تا زمانی که ظرفیت ناوگان جهانی نفتکش‌ها با تقاضای موجود هم‌راستا نشود، این فشار هزینه‌ای در بازار انرژی باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران