جزئیات هوشمندسازی توزیع سود ناشران بورس

جهان صنعت _ مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی از هوشمندسازی توزیع سود ناشران خبر داد؛ تحولی که با حذف مکاتبات کاغذی و خطای انسانی سرعت پرداخت سود به‌سهامداران بورس را ارتقا می‌دهد.

به‌گزارش «جهان‌صنعت» به‌نقل از روابط عمومی سپرده‌گذاری مرکزی با تشریح اینکه تحول در خدمات فقط در لایه ظاهری سامانه‌ها اتفاق نمی‌افتد بلکه بخش اصلی کار، پشت صحنه و در لایه زیرساخت رخ می‌دهد؛ جایی که تیم فناوری سمات با طراحی نسل‌های جدید سامانه‌های سانا و دارا ریل‌گذاری تازه‌ای را از خدمات سنتی به‌سمت مدل خودخدمت آغاز کرده است.

خودکارسازی و افزایش ظرفیت سامانه سانا

در این راستا نیما مهدی زاده، مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه با اشاره به‌اصول اولیه در طراحی بستر مکانیزه‌شدن فرآیند توزیع سود ناشران بورس اظهار داشت: از ابتدای طراحی و توسعه نسل جدید سامانه توزیع سود(سانا) خودکارسازی فرآیند و مقیاس‌پذیری دواصل کلیدی در معماری فنی بودند. سامانه به‌گونه‌ای طراحی شده که با افزایش تعداد ناشران، کاربران و حجم تراکنش‌ها امکان افزایش ظرفیت بدون نیاز به‌تغییرات اساسی در معماری وجود داشته باشد.

نحوه شناسایی سیستمی واریزهای بانکی

مهدی‌زاده در تشریح نحوه تسویه مبالغ تصریح کرد: در بخش پرداخت با بهره‌گیری از سرویس‌های برخط بانکی و شناسه واریز اختصاصی وجه پرداختی ناشر به‌صورت سیستمی شناسایی می‌شود و پس از تکمیل مبلغ فرآیند پرداخت به‌سهامداران به‌صورت کاملا خودکار انجام می‌گیرد.

پوشش انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری

مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی با اشاره به‌زیرساخت‌های فنی سامانه خاطرنشان کرد: با تکیه بر تجربه تیم فنی در سامانه‌های ملی و پرتراکنش ملاحظاتی مانند توزیع بار، مدیریت درخواست‌های همزمان، افزایش ظرفیت منابع و بهینه‌سازی دیتابیس از ابتدا در طراحی لحاظ شده و آزمون‌های بار نیز برای اطمینان از عملکرد انجام گرفته است. این معماری علاوه بر توزیع سود ناشران و صندوق‌های ETF امکان توسعه خدمات برای صندوق‌های صدور و ابطالی را نیز فراهم کرده است. به‌بیان دیگر سانا یک زیرساخت قابل توسعه برای آینده بازار سرمایه است.

کاهش ریسک عملیاتی و حذف تبادل دستی داده‌ها

مهدی‌زاده با تاکید بر اهداف خودکارسازی فرآیندها اذعان داشت: هدف ما از خودکارسازی حذف نقش انسان نیست بلکه برداشتن کارهای تکراری و مستعد خطا از دوش نیروی انسانی است تا زمان او صرف تحلیل و تصمیم‌گیری‌های تخصصی‌تر شود. ما در توسعه سامانه‌های توزیع سود که امروز به‌نسل چهارم آن رسیدیم در هر نسل تلاش کردیم نقاطی را که نیازمند ورود و تطبیق دستی اطلاعات بود به‌فرآیندهای سیستمی و کنترل‌های خودکار تبدیل کنیم.

افزایش امنیت اطلاعات و قابلیت ردیابی تراکنش‌ها

مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی افزود: در گذشته بخش قابل‌توجهی از زمان کارشناسان صرف تبادل فایل، کنترل اطلاعات و پاسخگویی می‌شد که ریسک خطای انسانی را بالا می‌برد. امروز با سیستمی‌شدن این زنجیره، داده‌ها به‌صورت خودکار و کنترل‌شده منتقل شده و در نقاط مختلف اعتبارسنجی می‌شوند. نتیجه این کار کاهش زمان و هزینه، کاهش ریسک عملیاتی، جلوگیری از مغایرت مالی و افزایش قابلیت ردیابی تراکنش‌هاست. از منظر امنیت اطلاعات نیز هرچه انتقال دستی کمتر شود نقاط تماس با داده‌های حساس و امکان دسترسی غیرضروری محدودتر می‌شود.

نقشه راه کشف هوشمند مغایرت‌های مالی

مهدی‌زاده در تشریح برنامه‌های آینده برای تحلیل داده‌ها گفت: البته این پایان مسیر نیست بلکه گام بعدی ما استفاده از مدل‌ها و دستیار هوشمند برای کشف مغایرت‌هاست. سیستم در آینده فقط مغایرت را اعلام نمی‌کند بلکه با تحلیل داده‌ها الگوهای غیرعادی را تشخیص داده و حتی در پیداکردن علت مغایرت به‌کارشناس کمک خواهد کرد. این یعنی حرکت از خودکارسازی عملیات به‌سمت هوشمندسازی تحلیل و تصمیم.

مکانیسم مدیریت تراکنش‌های برگشتی در دارا

مهدی‌زاده به‌یکپارچگی بخش‌های مختلف درگاه ذی‌نفعان اشاره کرد و گفت: در طراحی دارا بخش ناشر و بخش سهامدار مکمل یکدیگرند و یک زنجیره یکپارچه را تشکیل می‌دهند. سهامدار می‌تواند گزارش سودها و وضعیت هر پرداخت را ببیند و درصورت نیاز حساب بانکی خود را در سجام اصلاح کند.

اطلاع‌رسانی پیامکی وضعیت پرداخت سود

مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی بیان کرد: تمام موارد عدم پرداخت از طریق پیامک به‌سهامدار اطلاع‌رسانی می‌شود و در صورت درخواست ناشر ارسال پیامک واریز موفق نیز فراهم است. رویکرد اصلی ما ارائه دسترسی مستقیم، شفاف و بدون هزینه به‌اطلاعات بوده به‌طوری‌که سهامدار برای آگاهی از وضعیت سود خود نیازی به‌تماس با مرکز تماس یا پیگیری از ناشر نداشته باشد. کاهش زمان پیگیری و مکاتبه بخش مهمی از کاهش هزینه‌های عملیاتی است.

پاسخگویی هوشمند از طریق ربات دانا

مهدی‌زاده درباره نحوه ارائه خدمات به‌سهامداران توضیح داد: چشم‌انداز آینده ما سهامداری است که برای دریافت خدمت نیازی به‌جست‌وجو در منوهای مختلف یا تماس تلفنی ندارد. در گام بعد ربات هوشمند دانا می‌تواند همین اطلاعات را ارائه دهد. کاربر کافی است به‌زبان طبیعی بپرسد: سودهای من در چه وضعیتی هستند و سامانه پس از احراز هویت پاسخ را ارائه می‌کند. نمونه اولیه این رویکرد هم‌اکنون در ربات دانا برای استعلام سود سهام عدالت فعال است و نقطه آغازی برای توسعه سایر خدمات هوشمند خواهد بود.

توسعه سرویس‌های جدید بر بستر درگاه دارا

مهدی‌زاده در ادامه اظهار داشت: جایی که امروز دارا در آن قرار دارد آغاز فصل جدیدی در تحول دیجیتال سمات است. ما پس از مکانیزه و خودخدمت‌کردن فرآیندها برای ناشر، سهامدار و سبدگردان به‌تدریج به‌سمت مدلی حرکت می‌کنیم که هوش مصنوعی به‌عنوان دستیار کاربران نقش محوری ایفا کند.

تبدیل میزهای خدمت سنتی به‌ایجنت‌های هوشمند

مدیر سامانه‌های ارتباط ذی‌نفعان سپرده‌گذاری مرکزی درپایان تاکید کرد: در این مدل کاربر به‌جای جست‌وجو در سامانه‌ها نیاز خود را به‌زبان طبیعی بیان می‌کند و دستیار هوشمند متناسب با نقش و سطح دسترسی او سرویس مورد نظر را فراخوانی و اجرا می‌کند. در چنین رویکردی حتی می‌توان به‌تدریج بخشی از میزهای خدمت سنتی را به‌لایه‌های هوشمند تبدیل کرد. البته تحقق این چشم‌انداز یک نقشه راه چندساله برای توسعه APIها، یکپارچه‌سازی داده‌ها و آماده‌سازی زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌طلبد و امنیت، محرمانگی و حاکمیت داده (Data Governance) از الزامات اصلی آن خواهد بود. چشم‌انداز ما این است که پیچیدگی سامانه‌های پشت صحنه از دید کاربر پنهان شود. اگر امروز Self-Service به این معنی بوده که کاربر خودش خدمت را دریافت می‌کند در آینده به‌مدلی می‌رسیم که کاربر نیازش را می‌گوید و ایجنت هوشمند خدمت را برای او مهیا می‌کند.