تحلیل زنجیره تأمین خودرو؛ از قطعه تا خط تولید

اختلال در تولید خودرو به زنجیره‌ای پیچیده از تأمین‌کنندگان، قطعه‌سازان و مواد اولیه مرتبط است. این زنجیره، نقش کلیدی در موفقیت یا شکست تولید خودرو دارد.

به گزارش فرتاک نیوز؛ شهروندان ایرانی معمولاً از خود می‌پرسند که چرا خطوط تولید خودروسازان گاهی با مشکلات جدی مواجه می‌شوند. برای درک این موضوع، باید به چگونگی ورود خودرو به خط تولید و نحوه جمع‌آوری قطعات آن توجه کرد. تولید خودرو در کارخانه تنها بخش کوچکی از فرآیند است؛ مشکلات می‌توانند از مراحل اولیه مانند تأمین مواد اولیه یا تولید قطعات آغاز شوند.

نگاه عمومی غالباً معطوف به سالن تولید و خط مونتاژ است، اما پشت این صحنه، یک شبکه پیچیده وجود دارد که هر حلقه آن اگر دچار اختلال شود، ممکن است تولید خودرو را متوقف کند.

گزارش جامع شرکت صنایع تولید کروز، بزرگترین قطعه‌ساز کشور، نشان می‌دهد که این زنجیره تولید به شدت پیچیده است. به عنوان مثال، این شرکت در سال ۱۴۰۳ بیش از ۸ هزار نوع ماده اولیه، ۲۰ هزار نوع کالای نیمه‌ساخته و ۸۷ هزار و ۳۰۳ سفارش را مدیریت می‌کند. این ارقام به خوبی نمایانگر پیچیدگی زنجیره تأمین خودرو هستند.

زمانی که خودروسازان یک خودرو را به خط تولید می‌فرستند، بخش عمده‌ای از کار پیش از آن انجام شده است. هزاران قطعه باید در کارخانه‌های قطعه‌سازی تولید و به موقع به خودروسازان تحویل شوند.

قطعه‌سازانی مانند کروز تنها واسطه‌ای بین تأمین‌کنندگان و خودروسازان نیستند؛ آن‌ها بخشی از زیرساخت تولید خودرو محسوب می‌شوند. این شرکت در سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۰۰ میلیون قلم کالا از تأمین‌کنندگان داخلی خریداری کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که قابلیت اطمینان زنجیره تأمین از ظرفیت کارخانه‌ها نیز مهم‌تر است.

در زنجیره پیچیده تأمین، نبود هر قطعه‌ای می‌تواند تولید خودرو را متوقف کند. به همین دلیل، ارزیابی عملکرد صنعت خودرو تنها با توجه به تعداد خودروهای تولیدی کافی نیست.

کروز در سال ۱۴۰۳ با ۴ هزار و ۸۶۶ خط تولید و تولید روزانه حدود ۴.۵ میلیون قطعه، نشان می‌دهد که بخشی از ظرفیت تولید صنعت خودرو خارج از کارخانه خودروسازان قرار دارد. برای افزایش تولید، باید ظرفیت قطعه‌سازان و تأمین مواد اولیه نیز به موازات افزایش یابد.

عملکرد صنعت خودرو به تعداد تولیدات و ظرفیت کارخانه‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه به همکاری میان شبکه‌ای از تأمین‌کنندگان نیز وابسته است. این شبکه هر چه بزرگ‌تر شود، هم امکان افزایش تولید را فراهم می‌کند و هم ریسک‌های بیشتری به همراه می‌آورد.

برای اطمینان از عملکرد مؤثر این زنجیره، نیاز به تزریق نقدینگی منظم وجود دارد. در دو سال اخیر، بدهی‌های خودروسازان به قطعه‌سازان باعث بروز مشکلات اساسی در زنجیره تأمین شده است. بدون تأمین نقدینگی، انتظار افزایش تولید در خطوط مونتاژ خودروسازان غیرممکن است.