به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فورچون، بانک مرکزی عربستان سعودی (سما) به‌طور بی‌سروصدا از پروژه پرداخت دیجیتال «ام‌بریج» کنار کشیده است؛ سامانه‌ای که چین آن را به‌عنوان جایگزینی برای شبکه سوئیفت وابسته به دلار تبلیغ می‌کرد. این خروج تازه‌ترین ضربه به تلاش پکن برای کاهش سلطه دلار آمریکا بر مالیه جهانی است.
چین در سال ۲۰۲۱ سامانه ام‌بریج را راه‌اندازی کرد تا بانک‌های مرکزی بتوانند با استفاده از ارزهای دیجیتال و فناوری بلاک‌چین، یعنی دفتر ثبت تراکنش‌های رمزنگاری‌شده و غیرمتمرکز، تراکنش‌های مرزی را بدون واسطه دلار انجام دهند. چین، هنگ‌کنگ، تایلند، امارات متحده عربی و بانک تسویه بین‌المللی که به آن بانک مرکزی بانک‌های مرکزی جهان می‌گویند، از اعضای اولیه این طرح بودند.
بر اساس بیانیه رسمی سما، این بانک در سال ۲۰۲۳ به‌عنوان عضو ناظر به ام‌بریج پیوست و در سال ۲۰۲۴ در ساخت نمونه آزمایشی سامانه مشارکت کرد. این بانک آزمایش نمونه اولیه خود را در ۱۳ می ۲۰۲۵ (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴) به پایان رساند و از آن پس دیگر عضو فعال ام‌بریج محسوب نمی‌شود. یک منبع آگاه نیز به فایننشال‌تایمز گفته بانک مرکزی عربستان دیگر تمایلی به حضور علنی در این پروژه نداشته است.
عربستان، ستون نظام پترودلار
خروج عربستان اهمیت زیادی دارد، چون این کشور از سال ۱۹۷۴ ستون اصلی نظام «پترودلار» بوده است؛ توافقی که بر اساس آن ریاض پذیرفت نفت خود را با دلار قیمت‌گذاری کند و مازاد درآمدش را در دارایی‌های آمریکایی سرمایه‌گذاری کند. این ترتیب بعدها به سایر بخش‌های تجارت جهانی نیز سرایت کرد، تا جایی که امروز نزدیک به ۹۰ درصد تراکنش‌های جهانی با دلار انجام می‌شود.
پیش از عربستان، بانک تسویه بین‌المللی نیز در پایان سال ۲۰۲۴ (مهر ۱۴۰۳) از ام‌بریج بیرون رفت، آن هم پس از گزارش‌هایی از فشار آمریکا برای خروج این نهاد؛ با این حال بانک تسویه بین‌المللی اعلام کرد این تصمیم صرفا پایان دوره آزمایشی بوده و هیچ ملاحظه سیاسی در آن دخیل نیست.
فشارهای تازه بر برتری دلار
تحریم‌های آمریکا علیه روسیه پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲ باعث شد بسیاری از کشورها نگران تحریم‌های مشابه شوند. در پی آن، بانک‌های مرکزی در سال‌های اخیر خرید طلا را افزایش داده و حجم اوراق خزانه‌داری آمریکا در ذخایر خود را کاسته‌اند. عربستان سعودی نیز پیش‌تر بحث فروش بخشی از نفت خود به چین با قیمت‌گذاری یوان را مطرح کرده بود، در حالی که ایران و روسیه از یوان برای دورزدن تحریم‌های آمریکا استفاده می‌کنند.
با این حال، خروج عربستان و بانک تسویه بین‌المللی رشد ام‌بریج را متوقف نکرده و این سامانه به‌تازگی ماکائو را نیز به فهرست اعضای خود افزوده است. بر اساس گزارش شورای آتلانتیک، ارزش تراکنش‌های این سامانه به بیش از ۵۵ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال ۲۰۲۲ حدود ۲٬۵۰۰ برابر رشد نشان می‌دهد. علیشا چانگانی، تحلیلگر این نهاد، به رویترز گفته است: «ام‌بریج به‌تنهایی چالشی مستقیم برای برتری دلار ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند به‌تدریج آن را فرسایش دهد.»
نظرات کاربران