معرفی شرکت‌ها و راهنمای بازار سهام هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶
هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ دیگر فقط یک فناوری نوظهور در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی نیست؛ به یکی از مهم‌ترین محورهای سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری، توسعه زیرساخت‌های محاسباتی و حتی تحولات بازارهای سهام تبدیل شده است. از تراشه‌های پردازشی و تجهیزات دیتاسنتر گرفته تا رایانش ابری، مدل‌های هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای سازمانی، زنجیره‌ای گسترده از کسب‌وکارها در حال تأثیرپذیری از رشد هوش مصنوعی هستند.
به همین دلیل، اصطلاح «سهام هوش مصنوعی» نیز معنای گسترده‌تری نسبت به سال‌های گذشته پیدا کرده است. این عنوان دیگر فقط به شرکت‌هایی که مستقیما مدل‌های هوش مصنوعی تولید می‌کنند محدود نیست و شرکت‌های تولیدکننده تراشه، زیرساخت ابری، تجهیزات شبکه، حافظه، دیتاسنتر و نرم‌افزار را نیز دربرمی‌گیرد.
در این گزارش، تعدادی از مهم‌ترین شرکت‌های بورسی مرتبط با هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ معرفی می‌شوند. این فهرست به معنای توصیه خرید یا فروش سهام نیست و هدف آن، ارائه تصویری از بازیگران اصلی بازار جهانی هوش مصنوعی و مدل‌های کسب‌وکار آنهاست.
سهام هوش مصنوعی اصطلاحی برای اشاره به سهام شرکت‌هایی است که بخش قابل‌توجهی از فعالیت، درآمد، سرمایه‌گذاری یا مزیت رقابتی آنها با توسعه و استفاده از هوش مصنوعی ارتباط دارد.
پیامدهای عرضه اولیه سهام SpaceX برای OpenAI و آنتروپیک SpaceX ،OpenAI و Anthropic همین حالا هم شرکت‌های سهامی عام هستند آیا بازار سهام می‌تواند SpaceX، آنتروپیک و OpenAI را ببلعد؟
این شرکت‌ها را می‌توان تقریبا در چند لایه دسته‌بندی کرد:
این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا رشد هوش مصنوعی لزوما به یک شکل بر تمام این شرکت‌ها اثر نمی‌گذارد.
آیا هوش مصنوعی حباب بعدی اقتصاد است؟
NVIDIA؛ مرکز بخش بزرگی از زیرساخت هوش مصنوعی
انویدیا یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌ها در اقتصاد هوش مصنوعی است. دلیل اصلی جایگاه این شرکت، نقش پردازنده‌های گرافیکی و پلتفرم نرم‌افزاری CUDA در آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی است. گزارش مالی NVIDIA نشان می‌دهد که این وابستگی در سال ۲۰۲۶ همچنان بسیار پررنگ بوده است. این شرکت در سه‌ماهه دوم سال مالی ۲۰۲۷ که در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ به پایان رسید، ۹۶.۲ میلیارد دلار درآمد ثبت کرد؛ رقمی که ۱۰۶ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. درآمد بخش مراکز داده نیز به ۸۹ میلیارد دلار رسید و رشد سالانه ۱۱۷ درصدی را ثبت کرد.
انویدیا، بانک مرکزی هوش مصنوعی است
این اعداد نشان می‌دهند که بخش بزرگی از اقتصاد هوش مصنوعی هنوز به سرمایه‌گذاری در زیرساخت محاسباتی وابسته است. NVIDIA البته تنها بازیگر این بخش نیست و با رقابت AMD، توسعه تراشه‌های اختصاصی توسط شرکت‌های ابری و تغییر معماری‌های محاسباتی مواجه است. بنابراین بررسی سهام آن بدون درنظرگرفتن چرخه سرمایه‌گذاری دیتاسنتر و رقابت تراشه‌ها تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد.
انویدیا موتور رونق هوش مصنوعی است و این خوب است
Microsoft؛ پیوند هوش مصنوعی و رایانش ابری
مایکروسافت از مسیر متفاوتی وارد اقتصاد هوش مصنوعی شده است. زیرساخت رایانشی Azure، محصولات Microsoft 365، GitHub، ابزارهای توسعه نرم‌افزار و همکاری نزدیک این شرکت با OpenAI، مجموعه‌ای از فعالیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی را شکل داده‌اند. در سال مالی ۲۰۲۶، درآمد مایکروسافت به ۳۳۱.۸ میلیارد دلار رسید که ۱۸ درصد بیشتر از سال قبل بود. درآمد Microsoft Cloud نیز در سه‌ماهه چهارم به ۵۹.۳ میلیارد دلار رسید و ۲۷ درصد افزایش یافت. Azure و سایر خدمات ابری نیز در همان فصل ۴۳ درصد رشد کردند. در نتیجه، مایکروسافت نمونه‌ای از شرکتی است که هوش مصنوعی برای آن تنها یک محصول مستقل نیست؛ بلکه در کنار زیرساخت ابری و نرم‌افزار سازمانی، بخشی از مدل توسعه کسب‌وکار محسوب می‌شود.
Amazon؛ از تجارت الکترونیک تا زیرساخت هوش مصنوعی
آمازون از طریق AWS یکی از بازیگران مهم زیرساخت هوش مصنوعی است. بسیاری از شرکت‌های توسعه‌دهنده مدل‌های هوش مصنوعی و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی به ظرفیت محاسبات ابری نیاز دارند و AWS در این بازار حضور گسترده‌ای دارد. آمازون در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، عدد ۲۰۰.۶ میلیارد دلار فروش ثبت کرد. درآمد AWS نیز با رشد ۳۷ درصدی به ۴۲.۲ میلیارد دلار رسید و نرخ درآمد سالانه‌شده آن به ۱۶۹ میلیارد دلار رسید. اهمیت آمازون در بازار هوش مصنوعی بنابراین بیشتر از آنکه به تولید یک مدل هوش مصنوعی محدود باشد، به زیرساخت ابری، تراشه‌های اختصاصی، دیتاسنتر و خدماتی بازمی‌گردد که شرکت‌ها برای توسعه و اجرای هوش مصنوعی به آنها نیاز دارند.
Alphabet؛ هوش مصنوعی در قلب جست‌وجو و Cloud
TSMC؛ بخش کمتر دیده‌شده زنجیره هوش مصنوعی
TSMC نمونه‌ای از شرکتی است که مستقیما یک مدل هوش مصنوعی یا پردازنده نهایی را برای مصرف‌کننده تولید نمی‌کند، اما در زنجیره تأمین هوش مصنوعی نقش مهمی دارد. TSMC یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان قراردادی تراشه در جهان است و بسیاری از شرکت‌های طراحی تراشه برای تولید محصولات پیشرفته خود به این شرکت وابسته‌اند. Morningstar در گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ سهم TSMC از بازار Foundry را بیش از ۷۰ درصد در اواسط سال ۲۰۲۶ برآورد کرده است. این مثال نشان می‌دهد که برای شناخت اقتصاد هوش مصنوعی، نباید فقط به نام شرکت‌های تولیدکننده مدل‌های هوش مصنوعی نگاه کرد؛ بلکه شرکت‌های پشت‌صحنه زنجیره تأمین نیز اهمیت دارند.
Broadcom، Meta و Oracle؛ لایه‌های دیگر اقتصاد هوش مصنوعی
در کنار شرکت‌های بزرگ‌تر، چند گروه دیگر نیز در زنجیره هوش مصنوعی اهمیت پیدا کرده‌اند.
آنتروپیک برای ورود به بورس آماده می‌شود
آیا بازار هوش مصنوعی فقط به سهام شرکت‌های فناوری محدود می‌شود؟
خیر. رشد دیتاسنترهای هوش مصنوعی به تراشه، شبکه، حافظه، برق، تجهیزات خنک‌کننده و زیرساخت فیزیکی نیاز دارد. به همین دلیل، موج هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ به حوزه‌هایی فراتر از شرکت‌های نرم‌افزاری گسترش یافته است. بنابراین مفهوم سهام هوش مصنوعی بیشتر از آنکه یک صنعت مستقل باشد، مجموعه‌ای از صنایع به‌هم‌پیوسته است.
وضعیت سهام هوش مصنوعی در بازار ایران
بازار سرمایه ایران ساختار متفاوتی با بازارهای آمریکا، تایوان یا سایر بازارهای بزرگ جهانی دارد. در بورس تهران، شرکت بورسی بزرگی که بتوان آن را معادل هر یک از نمونه‌های بالا و با تمرکز اصلی بر زیرساخت جهانی هوش مصنوعی دانست، وجود ندارد. در نتیجه، مقایسه مستقیم بازار بورس و سهام هوش مصنوعی در ایران و آمریکا می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
بااین‌حال، بخش‌هایی از بازار سرمایه ایران با اقتصاد دیجیتال و زیرساخت فناوری ارتباط دارند. گروه‌هایی مانند فناوری اطلاعات، مخابرات، پرداخت الکترونیک، نرم‌افزار و خدمات ابری می‌توانند از مسیرهای مختلف با توسعه هوش مصنوعی ارتباط پیدا کنند.
بر اساس گزارشی که بورس تهران درباره عملکرد سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ منتشر کرده، در گروه مخابرات، فناوری اطلاعات و پرداخت، از میان ۲۵ شرکت بررسی‌شده، ۲۲ شرکت رشد درآمد نسبت به بهار ۱۴۰۴ ثبت کرده‌اند و مجموع درآمد این گروه حدود ۶۶ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
درعین‌حال، این اعداد به معنای آن نیست که موفقیت تمام این شرکت‌ها را می‌توان ناشی از رشد جهانی بازار سهام هوش مصنوعی دانست. رشد درآمد یک شرکت فناوری ممکن است ناشی از خدمات مخابراتی، پرداخت، نرم‌افزار یا سایر فعالیت‌ها باشد و الزاما ارتباط مستقیمی با درآمد هوش مصنوعی نداشته باشد.
اما در سال ۱۴۰۵ موضوع ورود شرکت‌های اقتصاد دیجیتال و فناوری به بازار سرمایه پررنگ‌تر شده است. گزارش‌های منتشرشده درباره برنامه عرضه اولیه چند شرکت نیز نشان می‌دهد که شرکت‌های مرتبط با اقتصاد دیجیتال و فناوری در حال افزایش حضور خود در بازار سرمایه هستند.
بنابراین در ایران بهتر است به‌جای جست‌وجوی یک سهام هوش مصنوعی مشخص، ابتدا شرکت‌هایی را بررسی کرد که در زنجیره اقتصاد دیجیتال، زیرساخت فناوری، خدمات ابری، نرم‌افزار، مخابرات یا پرداخت فعالیت می‌کنند و سپس میزان واقعی استفاده یا درآمدزایی آنها از هوش مصنوعی را جداگانه ارزیابی کرد.
مهم‌ترین نکته درباره سهام هوش مصنوعی
ازسوی‌دیگر، رشد درآمد یا قیمت سهام یک شرکت لزوما به معنای آن نیست که این روند در آینده نیز ادامه پیدا خواهد کرد. هزینه بالای زیرساخت، رقابت فناورانه، تغییر معماری مدل‌ها، محدودیت‌های صادراتی، وابستگی به زنجیره تأمین تراشه، مصرف انرژی دیتاسنترها و ارزش‌گذاری بازار از جمله عواملی هستند که در تحلیل این حوزه اهمیت دارند.
به همین دلیل، بازار سهام هوش مصنوعی را بهتر است نه یک فهرست ثابت از چند نماد، بلکه تصویری از یک زنجیره اقتصادی در حال تغییر در نظر گرفت؛ زنجیره‌ای که از تولید تراشه و دیتاسنتر آغاز می‌شود، به رایانش ابری و مدل‌های هوش مصنوعی می‌رسد و در نهایت وارد نرم‌افزارها و خدماتی می‌شود که کاربران و سازمان‌ها با آنها کار می‌کنند.
برای بازار ایران نیز همین منطق اهمیت دارد. ممکن است هنوز معادل مستقیمی برای غول‌های جهانی هوش مصنوعی در بورس تهران وجود نداشته باشد، اما توسعه اقتصاد دیجیتال، خدمات ابری، نرم‌افزار، مخابرات و زیرساخت داده می‌تواند به‌تدریج مسیر ارتباط بازار سرمایه ایران با اقتصاد هوش مصنوعی را شکل دهد.
ورود هوش مصنوعی به کشاورزی ایران؛ دستیار هوشمند روی تلفن همراه کشاورزان
هوش مصنوعی بدون حکمرانی ریسک‌ساز است
هوش مصنوعی نسخه‌های ناخوانای پزشکی را می‌خواند!
۷.۵ میلیارد بار قیمت طلا به‌روزرسانی شد؛ هوش مصنوعی در دیجی‌کالا چه می‌کند؟
تا چه حد باید همین حالا از هوش مصنوعی بترسیم؟
رقابت آینده بانک‌ها بر سر هوشمند شدن مدل بانکداری است
انویدیا موتور رونق هوش مصنوعی است و این خوب است
کاربردهای هوش مصنوعی در حمل‌ونقل و لجستیک
ورود هوش مصنوعی به کشاورزی ایران؛ دستیار هوشمند روی تلفن همراه کشاورزان
هوش مصنوعی بدون حکمرانی ریسک‌ساز است
۷.۵ میلیارد بار قیمت طلا به‌روزرسانی شد؛ هوش مصنوعی در دیجی‌کالا چه می‌کند؟
رقابت آینده بانک‌ها بر سر هوشمند شدن مدل بانکداری است
راهنمای جامع بازار سهام هوش مصنوعی
واکنش OpenAI به شکایت اپل؛ «اپل در برداشت خود اشتباه می‌کند»
ترامپ از تشکیل «نیروی هوش مصنوعی» آمریکا خبر داد
«آینده متعلق به همه است»؛ رویکرد متا در توسعه مسئولانه، ایمن و فراگیر هوش مصنوعی
نظرات کاربران