جهان صنعت – اخیرا در جلسه ویژه بررسی چالش‌های قیمت اسید سولفوریک، فعالان صنعت مس نسبت به جهش قیمت این ماده و تاثیر آن بر هزینه تولید واحدهای معدنی و مس هشدار داده و خواستار مدیریت عرضه، اصلاح سازوکار معاملات در بورس کالا و ایجاد سازوکاری مشترک میان صنایع مس و شیمیایی شده‌اند.
نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران، در این خصوص گفت: انتقاد اصلی به سازوکاری برمی‌گردد که در حال حاضر برای عرضه اسید سولفوریک شکل گرفته است. شرکت مس نیز در بازاری فعالیت می‌کند که تقاضای گسترده‌ای برای این محصول وجود دارد و طبیعتا وقتی امکان فروش با قیمت بالاتر فراهم باشد، از ظرفیت بازار استفاده می‌کند. به این ترتیب مساله شرکت مس نیست بلکه رقابت نامتوازنی است که در بازار شکل گرفته است.
سیداحمد مشکانی افزود: بخش قابل‌توجهی از رقابتی که اکنون در بورس برای خرید اسیدسولفوریک شکل گرفته، از سوی فعالان معدنی نیست بلکه صنایع شیمیایی و سایر واحدهایی هستند که در فرآیندهای تولیدی خود اسید سولفوریک مصرف می‌کنند. همین تقاضا باعث شده سطح رقابت بالا برود و قیمت‌ها به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا کند.
اسید سولفوریک قرار بود با قیمت منصفانه به معدن برسد
نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران ادامه داد که در ابتدا قرار بود اسید سولفوریک تولیدی شرکت مس با هدف حمایت از بخش معدن و توسعه واحدهای لیچینگ، با قیمتی منصفانه در اختیار این بخش قرار گیرد. بحث بر سر ارزان‌فروشی نیست بلکه مساله این است که قیمت منصفانه نباید به سطحی برسد که نسبت به گذشته ۴۰برابر شود. این در حالی است که در حال حاضر قیمت اسیدسولفوریک از ۴میلیون و ۷۰۰هزارتومان در برخی معاملات به حدود ۲۱ تا ۲۳میلیون‌تومان رسیده و در رقابت‌های بعدی حتی ارقامی در حدود ۳۲میلیون‌تومان نیز مشاهده شود. به این ترتیب، قیمتی که زمانی حدود یک‌میلیون و ۱۰۰هزارتومان بود حالا به حدود ۳۲میلیون‌تومان رسیده است.
وی گفت: افزایش شدید قیمت اسید سولفوریک اکنون به نقطه‌ای رسیده که واحدهای کوچک لیچینگ و مجموعه‌هایی که با کانسنگ‌های کم‌عیار کار می‌کنند، به‌تدریج توان ادامه فعالیت خود را از دست می‌دهند. در ادامه، کاهش حاشیه سود باعث شده این واحدها بیش از دیگران در معرض توقف تولید قرار گیرند.
اسید سولفوریک در اختیار طیف گسترده‌ای از مصرف‌کنندگان
مشکانی اظهار کرد که در حال حاضر دوگروه اصلی در تولید اسیدسولفوریک فعال هستند؛ یک گروه شرکت مس است که اسید را از گازهای گوگردی حاصل از فرآیند ذوب تولید می‌کند و گروه دوم کارخانه‌هایی هستند که برپایه گوگرد معدنی یا گوگرد حاصل از صنایع نفتی، اسید سولفوریک تولید می‌کنند.
این مسوول افزود: کارخانه‌های گروه دوم معمولا در شهرک‌های صنعتی فعالیت دارند و هزینه تولید آنها بالاتر از اسیدی است که شرکت مس تولید می‌کند. در گذشته نیز قیمت محصول آنها بالاتر از قیمت عرضه شرکت مس بود.
مشکانی ادامه داد: مساله این است که اسید سولفوریکی که قرار بود در درجه نخست برای حمایت از بخش معدن و توسعه واحدهای لیچینگ مصرف شود، اکنون در اختیار طیف گسترده‌ای از مصرف‌کنندگان قرار گرفته است. هر واحدی که شرایط لازم برای خرید بورسی را داشته باشد، اعم از واحد معدنی یا صنعتی و شیمیایی، می‌تواند وارد رقابت شود.
وی گفت: طبیعی است که افراد عادی امکان خرید این محصول را ندارند و متقاضی باید دارای واحد تولیدی و کد معاملاتی مربوط باشد، اما همین موضوع باعث شده مصرف‌کنندگان صنایع مختلف در یک بازار واحد با بخش معدن رقابت کنند. نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران تاکید کرد: رقابت میان بخش معدن و صنایع شیمیایی از اساس رقابتی هم‌سطح نیست. ساختار سودآوری این دوبخش متفاوت است. برخی صنایع شیمیایی می‌توانند محصول نهایی خود را با حاشیه سود بسیار بالاتر به فروش برسانند و در نتیجه توان بیشتری برای پرداخت قیمت بالاتر اسید دارند.
قیمت فروش کاتد همچنان تحت‌تاثیر سیاست‌های دستوری قرار دارد
مشکانی افزود: در مقابل، واحدهای لیچینگ مس چنین ظرفیتی ندارند، به‌ویژه آنکه قیمت فروش کاتد نیز همچنان تحت‌تاثیر سیاست‌های دستوری قرار دارد. بنابراین یک‌طرف می‌تواند نهاده خود را با قیمت بالاتر بخرد و هزینه آن را در قیمت محصول نهایی منعکس کند اما طرف‌دیگر چنین امکانی ندارد. نایب‌رییس هیات‌مدیره انجمن مس ایران گفت: یکی از مهم‌ترین تناقض‌های موجود این است که هزینه نهاده‌ها مدام افزایش پیدا می‌کند اما کاتد مس همچنان برمبنای نرخی پایین‌تر از نرخ واقعی ارز قیمتگذاری می‌شود. در شرایطی که نرخ ارز آزاد در سطوح بالاتری قرار دارد، کاتد با مبنای ارزی پایین‌تری محاسبه می‌شود. وی تاکید کرد: این وضعیت باعث می‌شود تعادل اقتصادی واحدهای لیچینگ به‌شدت به هم بخورد. وقتی اسید سولفوریک چندین برابر گران می‌شود اما امکان فروش کاتد با قیمت متناسب با شرایط واقعی بازار وجود ندارد، حاشیه سود تولیدکننده به‌سرعت کاهش پیدا می‌کند. وی گفت: مساله اصلی این است که اگر قرار است قیمت نهاده‌ها آزاد و براساس رقابت تعیین شود، قیمت محصول نهایی نیز باید از محدودیت‌های قیمتگذاری دستوری فاصله بگیرد. در غیر این صورت، بخش معدن در رقابتی قرار می‌گیرد که از ابتدا نامتوازن است و واحدهای کوچک‌تر، به‌ویژه لیچینگ‌های کم‌عیار نخستین قربانیان این وضعیت خواهند بود.
نظرات کاربران