به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران روز پنجشنبه ۲۴ سپتامبر (۲ مهر) برای نخستین بار از ۱۷۰ هزار تومان عبور کرد. هم‌زمان، دلار در بازار آزاد به ۲۳۴ هزار تومان رسید. به این ترتیب، دو بازار رسمی و آزاد در آخرین روز کاری هفته در یک جهت حرکت کردند.
اهمیت این عدد به نقش حواله دلار در مرکز مبادله برمی‌گردد. حواله یعنی ارزی که به حساب فروشنده خارجی واریز می‌شود و اسکناس نیست. این نرخ مبنای تأمین ارز بخش بزرگی از واردات کالا و مواد اولیه است. با گران‌ترشدن ارز رسمی، هزینه واردکننده بالا می‌رود و این هزینه معمولاً با فاصله‌ای به قیمت کالاهای مصرفی منتقل می‌شود.
فاصله دو نرخ چقدر است؟
با ارقام پنجشنبه، فاصله دلار آزاد و حواله رسمی حدود ۶۴ هزار تومان است. به بیان دیگر، دلار آزاد نزدیک به ۳۸ درصد گران‌تر از نرخ رسمی معامله می‌شود. برای ملموس‌شدن این عدد، کسی که ۱۰ هزار دلار نیاز دارد، در بازار آزاد حدود ۶۴۰ میلیون تومان بیش‌تر از نرخ حواله رسمی می‌پردازد.
این فاصله برای فعالان بازار معنای مشخصی دارد. شکاف بزرگ میان دو نرخ انگیزه دریافت ارز رسمی ارزان‌تر را بالا می‌برد و تقاضا را به سمت آن می‌کشاند. برخی تحلیلگران افزایش نرخ رسمی را نشانه‌ای از کم‌شدن تدریجی این شکاف می‌دانند. این رویکرد در ادبیات اقتصادی «نزدیک‌کردن نرخ‌ها» یا حرکت به سمت «تک‌نرخی‌شدن» ارز خوانده می‌شود.
کشمکش عرضه و تقاضا
هم‌سویی دو بازار در ۱ روز نشان می‌دهد فشار تقاضا فقط به بازار آزاد محدود نمانده است. در بازار آزاد، نرخ از برخورد مستقیم خریدار و فروشنده به دست می‌آید. در مرکز مبادله اما عرضه ارز عمدتاً از سوی صادرکنندگان و بانک مرکزی انجام می‌شود و نرخ با نظارت بیش‌تری شکل می‌گیرد.
عبور نرخ رسمی از یک مرز عددی تازه برای معامله‌گران بازار آزاد نیز یک پیام روانی دارد. در دوره‌های گذشته، بالا رفتن نرخ رسمی گاهی به‌عنوان «کف تازه» قیمت در بازار آزاد تفسیر شده است. با این حال، مسیر بعدی نرخ‌ها به حجم عرضه ارز صادراتی و سیاست‌های ارزی هفته‌های آینده بستگی دارد.
بازار ارز ایران سال‌هاست با چند نرخ هم‌زمان کار می‌کند. نرخ حواله در مرکز مبادله برای تجارت رسمی به کار می‌رود و نرخ اسکناس در بازار آزاد برای معاملات عمومی. کوچک یا بزرگ‌شدن فاصله این دو نرخ از شاخص‌هایی است که فعالان بازار برای سنجش جهت سیاست ارزی دنبال می‌کنند.
نظرات کاربران