به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، میانگین قیمت هر لیتر گازوئیل در کشورهای اتحادیه اروپا به ۲٫۲۳ یورو رسیده است. این رقم بالاترین سطح قیمت از سال ۲۰۰۵ تاکنون است. تازه‌ترین گزارش‌ها اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز را علت اصلی این افزایش می‌دانند.
اهمیت این رکورد به جایگاه گازوئیل در اقتصاد برمی‌گردد. کامیون‌ها، ماشین‌آلات کشاورزی و بخش بزرگی از صنعت اروپا با گازوئیل کار می‌کنند. هر افزایش قیمت در این سوخت به‌تدریج به قیمت کالاها منتقل می‌شود. به همین دلیل، این عدد فقط به رانندگان اروپایی مربوط نیست و نشان می‌دهد پیامد تنش‌های انرژی در خاورمیانه از مرزهای منطقه عبور کرده است.
چرا گازوئیل زودتر واکنش نشان داد
اروپا بخشی از گازوئیل مصرفی خود را وارد می‌کند. اتحادیه اروپا از فوریه ۲۰۲۳ (بهمن ۱۴۰۱) واردات فرآورده‌های نفتی روسیه را متوقف کرد و پس از آن به محموله‌های خاورمیانه و آسیا وابسته‌تر شد. حدود یک‌پنجم نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند. بنابراین هر کندی در این مسیر، عرضه گازوئیل به اروپا را زودتر و بیش‌تر از بسیاری از کالاهای دیگر تحت فشار قرار می‌دهد.
برای ملموس‌شدن این عدد، پر کردن باک ۵۰ لیتری یک خودروی سواری با این قیمت بیش از ۱۱۱ یورو هزینه دارد. برای یک کامیون باری با باک ۵۰۰ لیتری، این هزینه به حدود ۱ هزار و ۱۱۵ یورو برای هر بار سوخت‌گیری می‌رسد. شرکت‌های حمل‌ونقل معمولاً این هزینه را به صاحبان کالا منتقل می‌کنند و در پایان مصرف‌کننده آن را می‌پردازد.
از پمپ بنزین تا بانک مرکزی اروپا
افزایش قیمت سوخت، بانک مرکزی اروپا را در برابر تورم در موقعیت دشوارتری قرار می‌دهد. اقتصاددانان این پدیده را «اثر دور دوم» می‌نامند؛ یعنی گرانی انرژی به‌مرور به قیمت خوراک، خدمات و دستمزدها سرایت می‌کند. داده‌ها نشان می‌دهد در دوره‌های مشابه، بانک مرکزی اروپا در کاهش نرخ بهره محتاط‌تر عمل کرده است. تصمیم‌های این نهاد مستقیم بر ارزش یورو اثر می‌گذارد.
این زنجیره به بازار داخلی هم می‌رسد. نرخ یورو در بازار ارز ایران تا حدی از برابری یورو و دلار در بازارهای جهانی تأثیر می‌گیرد. قیمت جهانی نفت و تقاضا برای طلا، به‌عنوان دارایی امن در دوره‌های نااطمینانی، از دیگر متغیرهایی است که با تحولات انرژی تغییر می‌کند. جهت و شدت این اثرها به مدت ادامه اختلال در مسیر هرمز بستگی دارد.
بازار اروپا پیش‌تر هم شوک مشابهی را تجربه کرده بود. پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، قیمت گازوئیل در این قاره به‌شدت افزایش یافت، اما رقم کنونی از اوج آن دوره هم بالاتر است. در روزهای آینده، وضعیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، گزارش‌های هفتگی قیمت سوخت در اتحادیه اروپا و موضع بانک مرکزی اروپا مهم‌ترین نشانه‌ها برای ارزیابی مسیر بازار خواهد بود.
نظرات کاربران