به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی اعلام کرد بانک‌ها از سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ دیگر چک رمزدار صادر نمی‌کنند. طبق همین اطلاعیه، سامانه چکاوک از اول دی ۱۴۰۵ چک رمزدار را نمی‌پذیرد. چکاوک سامانه‌ای است که چک‌های بانک‌های مختلف از طریق آن تسویه می‌شوند. پس هر چک رمزداری که تا آن روز به بانک نرسد، دیگر از مسیر معمول بین‌بانکی نقد نمی‌شود.
این تصمیم دو مرحله دارد. مرحله نخست از همین هفته اجرا می‌شود و فقط جلوی صدور چک تازه را می‌گیرد. مرحله دوم حدود ۸۵ روز بعد اجرا می‌شود و این نوع چک را به‌طور کامل از چرخه تسویه کنار می‌گذارد. این فاصله در عمل فرصتی است تا چک‌های رمزدارِ در گردش وصول یا تسویه شوند.
چک رمزدار چیست و چه کسانی از آن استفاده می‌کردند؟
در چک رمزدار، بانک وجه را فقط زمانی می‌پردازد که رمز تعیین‌شده برای آن ارائه شود. این سازوکار یک لایه امنیتی به چک اضافه می‌کرد. به همین دلیل بیش‌تر در معامله‌های بزرگ مانند خرید و فروش ملک، خودرو یا کالای عمده به کار می‌رفت. معمولاً طرف‌های این معامله‌ها می‌خواستند مطمئن شوند چک در صورت گم‌شدن یا سرقت قابل وصول نیست.
برای خانوارهایی که چنین چکی ندارند، این تصمیم اثر مستقیمی ندارد. اما کسانی که چک رمزدار با سررسید نزدیک یا دور در دست دارند، باید تاریخ اول دی را در نظر داشته باشند. اطلاعیه بانک مرکزی درباره تکلیف چک‌هایی که سررسیدشان بعد از این تاریخ است، هنوز جزئیات بیش‌تری منتشر نکرده است.
چرا حالا؟
بانک مرکزی در این اطلاعیه دلیل تصمیم را به‌تفصیل توضیح نداده است. با این حال این اقدام با روند چند سال اخیر نظام بانکی هم‌جهت است. در این دوره، ثبت و انتقال چک‌ها در سامانه صیاد اجباری شد. در این سامانه، مشخصات گیرنده و مبلغ هر چک به‌صورت الکترونیکی ثبت و استعلام‌پذیر می‌شود. انتظار می‌رود حذف ابزارهای موازی مانند چک رمزدار، ردیابی و شفافیت گردش چک را در شبکه بانکی بیش‌تر کند.
در همین حال، فعالان بازارهایی مانند مسکن و خودرو که به چک رمزدار عادت داشتند، باید سراغ ابزارهای جایگزین بروند. چک‌های صیادی ثبت‌شده و انتقال الکترونیکی وجه از گزینه‌های در دسترس هستند. نحوه واکنش بانک‌ها و مشتریان به این تغییر در هفته‌های آینده روشن‌تر می‌شود.
نظرات کاربران