به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طرحی که برای کاهش خروج ارز با استفاده از «ریال آفشور» تهیه شده بود، هنوز در بانک مرکزی به تصویب و اجرا نرسیده است. برآوردها نشان می‌دهد در همین مدت، سالانه رقمی نزدیک به ۸ میلیارد دلار ارز نقد از بازار کشور خارج می‌شود. این رقم به‌طور میانگین برابر با حدود ۲۲ میلیون دلار در هر روز است.
اهمیت این موضوع برای خانوارها در سمت عرضه بازار ارز است. هر دلاری که از کشور خارج شود، از منابع قابل عرضه در بازار داخلی کم می‌کند. کاهش عرضه در برابر تقاضای ثابت یا رو به رشد، معمولاً فشار را بر نرخ ارز بیش‌تر می‌کند و اثر آن در قیمت کالاهای وارداتی، طلا و سکه نیز دیده می‌شود.
ریال آفشور چیست؟
«آفشور» به معنای فعالیت مالی در بیرون از مرزهای یک کشور است. ریال آفشور یعنی ریالی که در بازارها یا حساب‌های خارج از ایران نگهداری و مبادله می‌شود. ایده اصلی این است که بخشی از نیازهای ارزی خارج از کشور با ریال تسویه شود و دلار نقد برای این کار از بازار داخلی بیرون نرود.
به زبان ساده، اگر پرداخت‌های بیرونی با ریال انجام شود، بخشی از تقاضا برای خرید دلار در داخل کاهش می‌یابد. کشورهای دیگری نیز برای بین‌المللی‌کردن پول ملی خود از سازوکارهای مشابه استفاده کرده‌اند. نمونه شناخته‌شده آن، بازار یوآن آفشور چین در هنگ‌کنگ است.
چرا رقم ۸ میلیارد دلار اهمیت دارد؟
این خروج در شرایطی رخ می‌دهد که تأمین ارز صادراتی با محدودیت‌های تحریمی و پیچیدگی‌های انتقال پول همراه است. به عبارت دیگر، کشور برای بازگرداندن هر دلار حاصل از صادرات هزینه می‌پردازد، اما بخشی از ارز موجود از مسیرهای دیگر بیرون می‌رود. برای مقایسه، ۸ میلیارد دلار در سال به‌طور میانگین معادل حدود ۶۶۷ میلیون دلار در هر ماه است.
تا زمان انتشار این گزارش، بانک مرکزی درباره زمان بررسی یا دلایل توقف این طرح توضیح رسمی منتشر نکرده است. اجرای چنین طرح‌هایی به زیرساخت بانکی، همکاری بازارهای خارجی و اعتماد طرف‌های مبادله نیاز دارد. به همین دلیل، اثر احتمالی آن بر بازار ارز به جزئیات اجرا و زمان‌بندی آن بستگی خواهد داشت.
نظرات کاربران