تورم نقطه‌به‌نقطه پس از ۱۵ ماه کاهشی شد؛ شتاب ماهانه هنوز بالاست

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد تورم نقطه‌به‌نقطه در شهریور ۱۴۰۵ پس از ۱۵ ماه افزایش پیاپی کاهش یافت. او این کاهش را «اندک» توصیف کرد. به گفته او، تورم شهریورماه ۳٫۹ درصد بوده است.

اهمیت این داده در تغییر جهت آن است. طی ۱۵ ماه گذشته، فاصله قیمت‌های هر ماه با ماه مشابه سال قبل مدام بیش‌تر شده بود. اکنون این فاصله برای نخستین بار بیش‌تر نشده است. برای خانوارها معنای این خبر روشن است: کاهش تورم یعنی کندتر شدن رشد قیمت‌ها، نه پایین آمدن آن‌ها.

تورم نقطه‌به‌نقطه و ماهانه چه می‌گویند؟

تورم نقطه‌به‌نقطه قیمت‌های ۱ ماه را با همان ماه در سال قبل مقایسه می‌کند. این شاخص تصویر روشنی از فشار یک‌ساله بر هزینه زندگی می‌دهد. کاهش آن در شهریور یعنی سبد هزینه خانوار، نسبت به شهریور سال گذشته، با سرعتی کمی کمتر از مرداد گران شده است.

تورم ماهانه اما تغییر قیمت‌ها را فقط نسبت به ماه قبل نشان می‌دهد. رقم ۳٫۹ درصد یعنی سبدی که در مرداد ۱۰ میلیون تومان هزینه داشت، در شهریور حدود ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان تمام شده است. اگر این سرعت ۱۲ ماه ادامه یابد، با احتساب اثر مرکب، رشد سالانه قیمت‌ها به حدود ۵۸ درصد می‌رسد.

چرا کاهش «اندک» هنوز محل تردید است

داده ۱ ماه به‌تنهایی روند نمی‌سازد. تحلیلگران معمولاً چند ماه کاهش پیاپی را نشانه تغییر مسیر تورم می‌دانند. عامل دیگر «اثر پایه» است؛ یعنی اگر قیمت‌ها در ماه مشابه سال قبل جهش کرده باشند، تورم نقطه‌به‌نقطه ممکن است بدون بهبود واقعی و فقط به‌دلیل پایه بالای مقایسه کاهش یابد.

انتظارات تورمی یکی از متغیرهایی است که بازار طلا، سکه و ارز به آن حساسیت دارد. وقتی خانوارها رشد سریع قیمت‌ها را پیش‌بینی می‌کنند، تقاضا برای دارایی‌های حافظ ارزش معمولاً بالا می‌رود. با این حال، نرخ ارز، رشد نقدینگی و تحولات خارجی نیز بر این بازارها اثر می‌گذارند و داده تورم تنها یکی از این عوامل است.

پیشینه

تورم نقطه‌به‌نقطه از بهار سال گذشته، ماه به ماه روندی افزایشی داشت. آمار مهرماه نخستین آزمون برای ارزیابی پایداری این تغییر جهت خواهد بود. تداوم کاهش در ماه‌های آینده، یا بازگشت به مسیر قبلی، تصویر دقیق‌تری از وضعیت قدرت خرید خانوارها به دست خواهد داد.