اسلام‌آباد به ال‌پی‌جی ایران پشت می‌کند؟

اخبار حاکی از آن است که پاکستان به سمت خرید ال‌پی‌جی از آمریکا رفته و این تغییر مسیر، زنگ خطری است که سهم بازار ایران در‌همسایگی‌مان را تهدید می‌کند. یک منبع آگاه و فعال بازار LPG در گفت‌وگو با «نفت ما» درباره پیامدهای احتمالی ورود محموله‌های LPG آمریکا به بازار پاکستان می‌گوید: «اگر این اتفاق رخ دهد، می‌تواند ضربه سنگینی به بازار LPG ایران در پاکستان وارد کند. در چنین شرایطی، قدرت چانه‌زنی پاکستان در مذاکرات خرید انرژی از ایران افزایش پیدا می‌کند و این کشور می‌تواند با استناد به تحریم‌ها، قیمت خرید محموله‌های ایرانی را بیش از گذشته تحت فشار قرار دهد. از سوی دیگر، اگر پاکستان بتواند نیاز خود به LPG را از مسیرهای دیگری تامین کند، یکی از مهم‌ترین استدلال‌های موجود برای تداوم تجارت انرژی در مرزهای زمینی ایران و پاکستان نیز تضعیف خواهد شد.»

به گزارش « نفت ما »، بازار LPG پاکستان در ماه‌های اخیر با تغییراتی در الگوی تامین مواجه شده است. یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این تغییر، افزایش صادرات LPG آمریکا در سال ۲۰۲۶ است. بر اساس داده‌های S& P Global Commodities at Sea، صادرات LPG آمریکا در آوریل به رکورد حدود ۳.۳ میلیون بشکه در روز رسید. این افزایش که ناشی از رشد صادرات پروپان بود در جریان محدود شدن از خاورمیانه در پی اختلال در تردد از تنگه هرمز رخ داد.

سبد خرید شلوغ پاکستان در سپتامبر داده‌های Wood Mackenzie بیانگر آن است که صادرات دریایی LPG آمریکا به منطقه اقیانوس هند، شامل هند و پاکستان، در ماه مه ۲۰۲۶ به حدود ۱۶.۷ میلیون بشکه رسیده که این رقم در ژانویه حدود ۶.۴۵ میلیون بشکه بود. در‌همین دوره، کل صادرات LPG آمریکا نیز در ماه مه به حدود ۲.۸۱۳ میلیون بشکه در روز رسید که بالاتر از محدوده حدود ۲.۱۵ تا ۲.۳۲ میلیون بشکه در روز در سال گذشته بود.

از طرفی، بازار پاکستان همچنان به واردات LPG نیاز دارد و شرکت دولتیPakistan State Oil (PSO) در ماه سپتامبر چند مناقصه برای خرید LPG وارداتی برگزار کرده است. در یکی از این مناقصه‌ها، خرید ۹۰۰ تن LPG برای تحویل در فاصله ۱۵ تا ۲۲ سپتامبر در نظر گرفته شده و در مناقصه‌ای دیگر، PSO برای خرید دو هزارو ۵۰۰ تن LPG با بازه تحویل ۱۷ تا ۲۸ سپتامبر اقدام کرد. روند خرید PSO در نیمه دوم سپتامبر نیز ادامه‌دار بوده به طوری که در مناقصه دیگری، خرید دو هزار و ۵۰۰ تن LPG برای تحویل در فاصله ۲۹ سپتامبر تا ۶ اکتبر را اعلام کرده است.

اهرم‌سازی اسلام‌آباد با کارت آمریکا درهمین راستا، یک منبع آگاه و فعال بازار LPG در گفت‌وگو با « نفت ما » درباره پیامدهای احتمالی ورود محموله‌های LPG آمریکا به بازار پاکستان اظهار کرد: «اگر این اتفاق رخ دهد، می‌تواند ضربه سنگینی به بازار LPG ایران در پاکستان وارد کند و معادلات تجارت انرژی میان دو کشور را تغییر دهد.»

وی افزود: «در چنین شرایطی، قدرت چانه‌زنی پاکستان در مذاکرات خرید انرژی از ایران افزایش پیدا می‌کند و این کشور می‌تواند با استناد به تحریم‌ها، قیمت خرید محموله‌های ایرانی را بیش از گذشته تحت فشار قرار دهد. از سوی دیگر، اگر پاکستان بتواند نیاز خود به LPG را از مسیرهای دیگری تامین کند، یکی از مهم‌ترین استدلال‌های موجود برای تداوم تجارت انرژی در مرزهای زمینی ایران و پاکستان نیز تضعیف خواهد شد.»

فلرینگ و بیکاری تانکرها این فعال بازار LPG ادامه داد: «در صورت کاهش یا توقف تجارت زمینی، حجم قابل توجهی از LPG تولیدی ایران با مشکل بازار مواجه می‌شود. در چنین شرایطی بخشی از تولید ممکن است روی دست پالایشگاه‌ها و واحدهای تولیدی باقی بماند و در صورت نبود امکان فروش، حتی به سمت فلرینگ برود. همچنین تعداد زیادی از تانکرهایی که در جابه‌جایی LPG میان ایران و پاکستان فعال هستند، با کاهش فعالیت مواجه خواهند شد.»

این منبع آگاه تصریح کرد: «زمانی‌که وابستگی پاکستان به LPG ایران کاهش پیدا کند، اهرم تجاری ایران در مذاکرات نیز ضعیف‌تر خواهد شد. در مقابل، پاکستان دست بازتری برای اعمال محدودیت‌های بیشتر بر تجارت انرژی با ایران خواهد داشت.»

نفوذ به بازار سنتی وی همچنین به فشارهای احتمالی بر حمل‌ونقل دریایی اشاره کرد و گفت: «در شرایطی که فشارها بر کشتی‌های ایرانی و محموله‌هایی که از ایران به سمت پاکستان حرکت می‌کنند افزایش پیدا کرده، ورود یک منبع جایگزین می‌تواند این فشار را بیشتر کند. اگر پاکستان بتواند محموله‌های مورد نیاز خود را از مسیر دیگری دریافت کند، محدودیت‌های اعمال‌شده بر تجارت انرژی با ایران برای این کشور هزینه کمتری خواهد داشت.»

این فعال بازار LPG با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای توسعه بازار ایران در پاکستان اظهار کرد: «طی سال‌های گذشته تلاش‌هایی برای افزایش ظرفیت مصرف LPG ایران در بازار پاکستان و کاهش وابستگی این بازار به منابع دیگر، از جمله LPG وارداتی از قطر، انجام شده است. اگر عرضه‌کننده‌ای مانند آمریکا بتواند بخشی از این بازار را در اختیار بگیرد، بخشی از این تلاش‌ها نیز عملاً با چالش مواجه خواهد شد.»

کلاف سردرگم پرداخت‌ها در تجارت LPG وی درباره نقش امارات در این تجارت نیز گفت: «از سوی دیگر، در شرایط فعلی، محموله‌هایی که از ایران به سمت پاکستان می‌روند با محدودیت‌هایی در حوزه پرداخت و نقل‌وانتقال مالی مواجه هستند و طبق اطلاعات موجود، اعتبار اسنادی (LC) مربوط به برخی محموله‌های پاکستان به سمت امارات نیز با محدودیت مواجه شده است. این مسئله می‌تواند هزینه و پیچیدگی تجارت LPG میان ایران و پاکستان را افزایش دهد.»

این منبع آگاه در ادامه درباره پیامدهای ورود احتمالی LPG آمریکا به پاکستان گفت: «اگر این کشتی وارد پاکستان شود و محموله خود را تخلیه کند، از منظر تجارت انرژی می‌توان آن را یک تحول مهم دانست؛ زیرا آمریکا در این صورت توانسته است وارد یکی از بازارهای سنتی ایران در منطقه شود و بخشی از محموله ایران را با عرضه خود جایگزین کند.»