تورم ماهانه شهریور ۳.۹ درصد شد؛ گرانی کندتر شد، اما ادامه دارد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد تورم ماهانه در شهریور به ۳.۹ درصد رسیده است. در عمل یعنی سبدی از کالا و خدمات که اول شهریور ۱ میلیون تومان قیمت داشت، در پایان ماه به‌طور میانگین حدود ۱ میلیون و ۳۹ هزار تومان شده است. شتاب گرانی کاهش یافته، اما قیمت‌ها هنوز در حال افزایش است.

این عدد از آن جهت مهم است که مسیر قدرت خرید خانوارها را نشان می‌دهد. کاهش تورم به معنای ارزان‌شدن کالاها نیست. معنای آن این است که قیمت‌ها آهسته‌تر از قبل بالا می‌روند. برای کسی که درباره پس‌انداز، خرید یا تمدید قرارداد تصمیم می‌گیرد، همین تفاوت اهمیت دارد.

از اوج اردیبهشت تا شهریور

تورم ماهانه از ابتدای سال با شتاب بالایی شروع شد و در اردیبهشت به اوج ۸.۵ درصد رسید. رقم شهریور ۴.۶ واحد درصد پایین‌تر از آن اوج است. «واحد درصد» فاصله مستقیم دو نرخ را نشان می‌دهد. به زبان ساده، سرعت گرانی در شهریور به کمتر از نصف سرعت اردیبهشت رسیده است.

با این حال، فاصله شهریور با مرداد تنها ۰.۶ واحد درصد است. به این ترتیب تورم ماهانه مرداد حدود ۴.۵ درصد بوده است. داده‌ها نشان می‌دهد تورم در ۲ ماه اخیر در محدوده ۴ درصد باقی مانده است. به همین دلیل روند کاهشی در این ۲ ماه نسبت به فاصله اردیبهشت تا مرداد آهسته‌تر به نظر می‌رسد.

۳.۹ درصد در ماه یعنی چه؟

عدد ماهانه کوچک به نظر می‌رسد، اما اثر آن روی هم انباشته می‌شود. اگر نرخ ۳.۹ درصد ۱۲ ماه پیاپی تکرار شود، تورم سالانه به حدود ۵۸ درصد می‌رسد. دلیل آن «اثر مرکب» است؛ یعنی افزایش هر ماه روی قیمتِ از قبل گران‌شده ماه پیش محاسبه می‌شود. با نرخ اردیبهشت، همین محاسبه به حدود ۱۶۶ درصد می‌رسید. این عددها محاسبه‌ای فرضی برای درک ابعاد تورم هستند، نه پیش‌بینی.

در سطح زندگی روزمره، این کشمکش میان درآمد و قیمت‌ها ادامه دارد. درآمدی که ۱ سال ثابت بماند، با نرخ فعلی بیش از یک‌سوم قدرت خرید خود را از دست می‌دهد. در بازار طلا و ارز نیز فعالان تورم ماهانه را یکی از نشانه‌های فشار تقاضا برای دارایی‌های حفظ‌کننده ارزش می‌دانند.

آنچه در ماه‌های آینده اهمیت دارد

تورم ماهانه سریع‌ترین شاخصی است که تغییر جهت قیمت‌ها را نشان می‌دهد. نرخ سالانه تأثیر این تغییرها را با چند ماه تأخیر نشان می‌دهد. پیش روی این شاخص سه مسیر قرار دارد: ادامه کاهش، ماندن در محدوده ۴ درصد یا بازگشت شتاب. داده‌های ماه‌های آینده نشان خواهد داد کاهش اخیر پایدار است یا تورم در همین سطح باقی می‌ماند.