عبور روزانه ۱۳ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز؛ گره اصلی قیمت کجاست؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از پیک‌اویل، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز یکشنبه در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز آمار تازه‌ای از جریان نفت در تنگه هرمز ارائه کرد. او گفت میانگین عبور نفت اکنون نزدیک به ۱۳ میلیون بشکه در روز است. به گفته او، در یکی از روزهای هفته گذشته بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور کرد.

این آمار از آن رو اهمیت دارد که تنگه هرمز پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت جهان را جابه‌جا می‌کرد. هر تغییر در این مسیر مستقیم بر قیمت جهانی نفت و سوخت اثر می‌گذارد. قیمت نفت نیز از راه تورم وارداتی و انتظارات بازار، به ارزش پول و بازار ارز گره خورده است.

بازگشت دوسوم جریان پیش از جنگ

پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز می‌گذشت. رقم ۱۳ میلیون بشکه یعنی حدود ۶۵ درصد جریان پیش از جنگ. این عدد با برآورد بلومبرگ همخوانی دارد که از بازگشت نزدیک به دوسوم حجم پیشین خبر داده بود. تصاویر ماهواره‌ای تنکرترکرز در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵) نیز تردد دوطرفه ابرنفتکش‌ها را برای نخستین بار از آغاز جنگ نشان داد.

برای ملموس‌تر شدن این رقم، هر بشکه حدود ۱۵۹ لیتر است. بنابراین ۱۳ میلیون بشکه در روز یعنی بیش از ۲ میلیارد لیتر نفت خام در هر شبانه‌روز. به گفته رایت، نیروهای آمریکایی در حال حاضر عبور نفت، گاز و کود شیمیایی را از این مسیر تسهیل می‌کنند.

پالایشگاه‌ها؛ گلوگاه تازه بازار سوخت

رایت روایت رایج درباره علت گرانی انرژی را به چالش کشید. او گفت: «مشکل قیمت امروز بیش‌تر ظرفیت پالایش است تا جریان نفت.» منظور او این است که نفت خام به بازار می‌رسد، اما تبدیل آن به بنزین و گازوئیل با محدودیت روبه‌روست. کمبود گازوئیل قیمت هر گالن سوخت در آمریکا را به بیش از ۶ دلار رسانده است؛ یعنی حدود ۱٫۶ دلار برای هر لیتر.

این تفکیک برای بازار پیام مهمی دارد. اگر گلوگاه اصلی پالایش باشد، بازگشایی کامل تنگه هرمز به‌تنهایی قیمت سوخت را پایین نمی‌آورد. رایت همچنین گفت تولید گاز طبیعی آمریکا از مجموع تولید ایران، روسیه و چین بیش‌تر است. به همین دلیل، آسیب‌پذیری آمریکا در برابر اختلال هرمز کم‌تر از اقتصادهای اروپایی و آسیایی ارزیابی می‌شود.

آمار رایت با اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۰ شهریور ۱۴۰۵) تناقضی ندارد. بسنت گفته بود صادرات نفت ایران از این مسیر به صفر رسیده است. نفتی که اکنون از تنگه عبور می‌کند، نفت کشورهای دیگر منطقه است و صادرات ایران همچنان در محدودیت قرار دارد.