هشدار درباره بحران بعدی انرژی: تهدید از چند جبهه هم‌زمان

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از اویل‌پرایس، تحلیلگران هشدار می‌دهند بحران بعدی انرژی جهان از چند منبع هم‌زمان شکل می‌گیرد. در ۴ سال گذشته تغییرات آب‌وهوایی، فشار بر شبکه برق، تنش‌های ژئوپلیتیک و درگیری‌ها بارها با هم گره خورده‌اند. نتیجه این هم‌پوشانی، نوسان شدید بازارهای انرژی و خاموشی‌های گسترده بوده است. فروپاشی شبکه برق اسپانیا و پرتغال در سال ۲۰۲۵ نمونه‌ای از این وضعیت در کشورهای توسعه‌یافته است.

اهمیت این هشدار در وضعیت فعلی بازار روشن‌تر می‌شود. نفت برنت، شاخص اصلی قیمت نفت جهان، در آخرین معاملات حدود ۱۰۴٫۳ دلار معامله شد. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز حدود ۹۲٫۴ دلار قیمت خورد. برای مصرف‌کننده، این ارقام یعنی هزینه سوخت، حمل‌ونقل و بسیاری از کالاها همچنان زیر فشار قیمت انرژی است.

اروپا: از تنگه هرمز تا گرمای بی‌سابقه

بی‌بی‌سی در ماه مارس گزارش داد اروپا «در خواب وارد بحران انرژی دیگری شده است». این گزارش پس از بسته‌شدن تنگه هرمز منتشر شد؛ رویدادی که بازار جهانی نفت و گاز را دچار بحران کرد. یک دیپلمات اروپایی به‌صورت ناشناس گفت: «قسم خوردیم درس بگیریم، اما باز هم همین‌جا هستیم.» به گفته او، رهبران اروپا به‌جای برنامه بلندمدت، نگران قیمت انرژی و واکنش رأی‌دهندگان‌اند.

فشار اصلی چند ماه بعد با گرم‌ترین تابستان ثبت‌شده در تاریخ اروپا رسید. این موج گرما شبکه‌های برق را به مرز فروپاشی رساند. فرانسه و مجارستان به دلیل کمبود آب خنک‌کننده، برخی راکتورهای هسته‌ای را درست در اوج نیاز مصرف از مدار خارج کردند. گزارش ماه اوت نشریه نشنال اینترست نیز از تهدیدی تازه به نام «اوج نفت» خبر می‌دهد؛ یعنی نقطه‌ای که پس از آن صادرات تولیدکنندگان اصلی نفت و گاز کاهش می‌یابد.

آسیا و اقتصادهای نوظهور زیر فشار بیش‌تر

بازارهای آسیایی بیشترین آسیب را از بسته‌شدن تنگه هرمز دیدند. کشورهای در حال توسعه توان کمتری برای جذب جهش قیمت انرژی دارند و به همین دلیل ساخت منابع انرژی پاک داخلی را شتاب داده‌اند. این مسیر هم ریسک خود را دارد. در جنوب شرق آسیا ظرفیت خورشیدی سریع‌تر از توان شبکه برق رشد می‌کند و قطعات آن تقریباً به‌طور کامل در اختیار چین است.

نسخه مجمع جهانی اقتصاد

مجمع جهانی اقتصاد این هفته اعلام کرد خاموشی‌های ۲۰۲۵ و فشار امسال بر شبکه‌ها علت واحدی نداشتند. به گفته این نهاد، هر مورد نتیجه زنجیره‌ای از خطای فنی، نقص کنترلی یا شوک اقلیمی بود. این زنجیره از بخش‌هایی عبور کرد که پیش‌تر جداگانه مدیریت می‌شدند.

این نهاد سه اصلاح را ضروری می‌داند: ارتباط منسجم‌تر میان صنعت انرژی و دولت‌ها، شفافیت زنجیره تأمین و اختیار قانونی بیش‌تر برای شرکت‌های برق جهت واکنش سریع. به باور مجمع، جدا دیدن حملات سایبری، خرابکاری، آب‌وهوای شدید و تنش ژئوپلیتیک اکنون خود بخشی از مشکل است. در سامانه‌های انرژی دیجیتال و به‌هم‌پیوسته، این تهدیدها دیگر مستقل از هم عمل نمی‌کنند.