به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طبق برآورد جهان صنعت نیوز، هزینه پنهان عرضه گاز ارزان در ۱۴ سال گذشته به حدود ۶۷۲ میلیارد دلار رسیده است. این رقم در هیچ قبضی دیده نمی‌شود. با این حال، اقتصاد کشور آن را از راه درآمد ازدست‌رفته پرداخت کرده است.
این موضوع از این نظر اهمیت دارد که فاصله تولید و مصرف گاز هر سال بیش‌تر می‌شود. پیامد این فاصله برای خانوارها محدود به قبض گاز نیست. نتیجه آن را می‌توان در قطعی برق، کاهش گاز صنایع در زمستان و درآمد ارزی کم‌تر کشور دید.
عددی که در قبض دیده نمی‌شود
اگر رقم ۶۷۲ میلیارد دلار را بر ۱۴ سال تقسیم کنیم، به طور میانگین سالی حدود ۴۸ میلیارد دلار می‌شود. این یعنی روزانه نزدیک به ۱۳۰ میلیون دلار. «هزینه پنهان» در این نوع برآوردها معمولاً یعنی فاصله قیمت داخلی گاز با ارزش آن در بازار جهانی. به عبارت ساده‌تر، این همان پولی است که اگر گاز با قیمت واقعی فروخته یا صادر می‌شد، به دست می‌آمد.
برای اقتصادی که درآمد ارزی آن نقش مهمی در بازار دلار دارد، این رقم بزرگی است. هر مقدار گازی که با قیمت پایین در داخل مصرف شود، دیگر برای صادرات در دسترس نیست. کاهش صادرات هم در عمل به معنای ارز کم‌تر برای ورود به بازار است.
مصرف جلوتر از تولید
داده‌ها نشان می‌دهد از بهار ۱۳۹۷ تا بهار ۱۴۰۴، تولید گاز حدود ۲۰ درصد بیش‌تر شده است. در همین دوره، مصرف نزدیک به ۳۰ درصد رشد کرده است. در فصل تابستان هم همین الگو تکرار شد: تولید حدود ۱۴ درصد و مصرف ۱۹ درصد افزایش یافت.
فاصله ۱۰ واحد درصدی میان رشد مصرف و تولید، به زبان ساده همان «ناترازی» است. ناترازی یعنی تقاضا بیش از عرضه باشد. این فاصله در سرمای زمستان بیش از هر زمان دیگری خود را نشان می‌دهد. در این فصل مصرف خانگی به اوج می‌رسد و سهم نیروگاه‌ها و صنایع کاهش می‌یابد.
نشانه تازه در داده‌های ۱۴۰۴
نکته مهم‌تر در داده‌های سال ۱۴۰۴ دیده می‌شود. در ۳ فصل از ۴ فصل این سال، تولید گاز نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است. این یعنی مشکل دیگر فقط رشد کند تولید نیست؛ در برخی دوره‌ها خود تولید هم کم شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، محتمل‌ترین سناریو فشار بیش‌تر بر برق و صنایع در ماه‌های سرد است. البته این سناریو به میزان سرمای زمستان و الگوی مصرف بستگی خواهد داشت.
نظرات کاربران