به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، چهار بازار اصلی دارایی در ایران یعنی دلار، طلا، مسکن و بورس نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را در سایه تنش‌های سیاسی گذراندند. رفتار این بازارها در این دوره یکسان نبود. برخی از آن‌ها مسیری غیرمنتظره رفتند و برخی دیگر همان سناریوهایی را تکرار کردند که از پیش پیش‌بینی شده بود.
اهمیت این موضوع در زمان آن است. با آغاز مهر، نیمه دوم سال شروع شده و بسیاری از خانوارها برای پس‌انداز، خرید خانه یا حفظ ارزش پول خود تصمیم تازه‌ای پیش رو دارند. تجربه ۶ ماه گذشته نشان می‌دهد هیچ بازاری به‌تنهایی از اثر تحولات سیاسی مصون نیست. واکنش هر بازار به این تحولات اما سرعت و شدت متفاوتی دارد.
ریسک سیاسی؛ متغیر اصلی معادله
در ماه‌های گذشته، کشمکش اصلی بازارها میان دو نیرو بود: تقاضای پناه‌گیری در برابر امید به کاهش تنش. اقتصاددانان این پدیده را «صرف ریسک» می‌نامند. صرف ریسک یعنی مبلغ اضافه‌ای که بازار به‌خاطر نااطمینانی روی قیمت دارایی‌ها می‌گذارد. هر خبر تنش‌زا این مبلغ را بالا می‌برد و هر نشانه آرامش آن را کاهش می‌دهد.
در این میان، دلار نقش «لنگر انتظارات» را دارد. یعنی بسیاری از فعالان بازار قیمت سایر دارایی‌ها را با نگاه به نرخ ارز تنظیم می‌کنند. به همین دلیل، محتمل‌ترین سناریو آن است که مسیر دلار در نیمه دوم سال، جهت کلی بازارهای دیگر را نیز تعیین کند.
چهار بازار، چهار الگوی واکنش
قیمت طلا و سکه در داخل از دو منبع اثر می‌گیرد: نرخ دلار در بازار آزاد و قیمت جهانی اونس طلا. اونس، واحد جهانی قیمت‌گذاری طلا و معادل حدود ۳۱ گرم است. بنابراین حتی اگر نرخ دلار ثابت بماند، نوسان قیمت جهانی می‌تواند قیمت سکه و طلای آبشده را جابه‌جا کند.
بازار مسکن کندتر از بقیه واکنش نشان می‌دهد. نقدشوندگی در این بازار پایین است؛ یعنی تبدیل ملک به پول نقد زمان‌بر است و قیمت‌ها معمولاً با تأخیر به تحولات ارزی پاسخ می‌دهند. در مقابل، بورس سریع‌ترین واکنش را به اخبار دارد. سهام شرکت‌های صادرات‌محور معمولاً از افزایش نرخ ارز منتفع می‌شوند، اما همین شرکت‌ها در برابر ریسک‌های سیاسی و محدودیت‌های تجاری نیز آسیب‌پذیرترند.
نشانه‌هایی که باید زیر نظر داشت
داده‌های نیمه نخست نشان می‌دهد پیش‌بینی قطعی مسیر بازارها در شرایط نااطمینانی سیاسی دشوار است. آنچه می‌تواند تصویر ۶ ماه آینده را روشن‌تر کند، روند اخبار سیاسی و دیپلماتیک، سیاست‌های ارزی بانک مرکزی، نرخ تورم و مسیر قیمت جهانی طلاست. هر یک از این متغیرها می‌تواند وزن سناریوهای پیش رو را تغییر دهد و ارزیابی نهایی به افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری هر فرد بستگی دارد.
نظرات کاربران