نوسان بازار ارز بیش از عرضه و تقاضا به ریسک و انتظارات گره خورده است

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک اقتصاددان بخش مهمی از نوسان‌های اخیر بازار ارز را به دو عامل نسبت داد: ریسک‌هایی که مردم در حال حاضر احساس می‌کنند و انتظارات تورمی. این ارزیابی یعنی بخشی از حرکت قیمت‌ها از تغییر واقعی عرضه و تقاضا نمی‌آید. منشأ آن برداشت خانوارها و فعالان بازار از آینده است.

اهمیت این نکته برای خانوارها روشن است. وقتی قیمت ارز بر پایه نگرانی و پیش‌بینی حرکت می‌کند، دامنه نوسان معمولاً بیش‌تر می‌شود و جهت آن نیز کم‌تر قابل پیش‌بینی است. در چنین بازاری، تصمیم‌های مالی کوتاه‌مدت با ریسک بالاتری همراه است.

انتظارات تورمی چگونه قیمت را جابه‌جا می‌کند

انتظارات تورمی به برآورد مردم از نرخ رشد قیمت‌ها در ماه‌های آینده گفته می‌شود. اگر خانوارها باور داشته باشند که ارزش ریال در آینده کم‌تر می‌شود، بخشی از آن‌ها برای حفظ ارزش دارایی به سمت ارز می‌روند. این تقاضای تازه خودش قیمت را بالا می‌برد و به همین دلیل، این انتظار تا حدی خودش را محقق می‌کند.

ریسک سیاسی نیز همین سازوکار را تقویت می‌کند. هر خبری که چشم‌انداز اقتصادی را مبهم‌تر کند، بر نگرانی عمومی می‌افزاید. در این وضعیت، خریداران برای نگه‌داشتن ارز «صرف ریسک» بالاتری می‌پذیرند؛ یعنی حاضرند بابت احساس امنیت، قیمت بیش‌تری بپردازند.

کشمکش خریدار و فروشنده در بازار روانی

در بازاری که انتظارات آن را هدایت می‌کند، دارندگان ارز تمایل کم‌تری به فروش دارند. هم‌زمان، متقاضیان تازه‌ای به بازار وارد می‌شوند. نتیجه این عدم توازن، افزایش فشار خرید و نوسان بیش‌تر قیمت‌ها در بازه‌های کوتاه است.

برای معامله‌گران، این شرایط یعنی اثر خبرها و شایعه‌ها بر قیمت از اثر شاخص‌های بنیادی مانند تراز تجاری یا درآمد ارزی پررنگ‌تر می‌شود. به همین دلیل، تحلیل صرفاً عددی در این دوره تصویر کاملی از بازار نمی‌دهد.

تجربه سال‌های گذشته بازار ارز ایران نشان می‌دهد که مهار انتظارات تورمی معمولاً به کاهش ریسک ادراک‌شده و سیاست‌های پولی باثبات وابسته است. تا زمانی که این دو عامل تغییر نکند، محتمل‌ترین سناریو تداوم حساسیت بالای بازار به اخبار روز است.