به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی برای خرید طلا، ارز و رمزارز را ممنوع کرد. این دستور در قالب بخشنامه شماره ۰۵/۱۷۰۵۳۹ روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر (۸ مهر) به بانک‌ها ابلاغ شد. «تسهیلات» در زبان بانکی همان وام و اعتبار است. این ممنوعیت هر سه دارایی پرطرفدار بازار را در بر می‌گیرد.
اهمیت این تصمیم در دامنه گسترده آن است. بخشنامه فقط وام مستقیم را هدف نگرفته و روش‌های غیرمستقیم و بسترهای دیجیتال بانکی را هم شامل می‌شود. برای خانواری که قصد داشت با وام یا اعتبار بانکی سکه، طلا یا دلار بخرد، این مسیر دیگر باز نیست. از این پس، خرید این دارایی‌ها فقط با پس‌انداز و منابع شخصی ممکن است.
چه چیزهایی تغییر می‌کند؟
اشاره بخشنامه به «روش‌های غیرمستقیم» نشان می‌دهد بانک مرکزی راه‌های دور زدن را هم در نظر داشته است. نمونه چنین روشی، وامی است که با عنوان دیگری دریافت شود اما صرف خرید طلا یا ارز شود. با این حال، سازوکار نظارت بر مصرف وام در بخش منتشرشده بخشنامه روشن نیست.
بخش دیگر ممنوعیت به بسترهای دیجیتال مربوط است. در سال‌های اخیر، خرید اقساطی و اعتبار خرید در اپلیکیشن‌های بانکی و سکوهای آنلاین رواج یافته است. انتظار می‌رود سرویس‌هایی که با منابع بانکی برای خرید طلا، ارز یا رمزارز اعتبار می‌دادند، متوقف یا بازطراحی شوند. کاربران این سرویس‌ها می‌توانند شرایط تازه را از بانک یا سکوی مربوط جویا شوند.
چرا این مسیر بسته شد؟
بانک مرکزی در بخش منتشرشده بخشنامه دلیل مشخصی اعلام نکرده است. منطق چنین محدودیت‌هایی در سیاست پولی اما شناخته‌شده است: جلوگیری از ورود منابع بانکی به بازارهای دارایی. وقتی پول وام صرف خرید طلا و دلار می‌شود، تقاضا در این بازارها از توان مالی واقعی خریداران بزرگ‌تر می‌شود و فشار خرید افزایش می‌یابد.
نکته کلیدی برای فعالان بازار «اهرم» است؛ یعنی خرید با پولی بیش از سرمایه شخصی. حذف اعتبار بانکی بخشی از تقاضای اهرمی را از بازار طلا، ارز و رمزارز خارج می‌کند. هم‌زمان، منابع بیش‌تری از بانک‌ها برای تولید و نیازهای دیگر باقی می‌ماند؛ هدفی که سیاست‌گذار پولی معمولاً دنبال می‌کند.
اثر این تصمیم بر قیمت‌ها به سهم خریدهای اعتباری از کل تقاضا بستگی دارد. آمار رسمی از این سهم منتشر نشده است. به همین دلیل، انتظار می‌رود اندازه اثر بخشنامه در هفته‌های آینده و با شیوه اجرای آن در بانک‌ها روشن‌تر شود.
نظرات کاربران