محمدصادق جنان صفت – نوشته‌ای که پیش‌رو دارید هرگز با این هدف آماده نشده است که بخواهد رییس و مدیران ارشد بانک‌مرکزی در این روزها را از زیر ضرب نقد منطقی و اقتصادی و به‌ویژه سیاسی خارج کند. مدیریت ارشد و در راس آن رییس بانک‌مرکزی در اتخاذ راهبردهای سیاستی ارزی و پولی و نیز جلب‌اعتماد شهروندان ناتوانی‌های راهبردی دارد که حالا و با توجه به شتاب فوق‌العاده نرخ تبدیل دلار به‌ریال، به زیان پول ملی خود را بیشتر نشان می‌دهد. برخی منتقدان باور دارند، سیاست ارزی اتخاذشده از سوی او گونه‌ای است که انگار با دونالد ترامپ و وزیر خزانه‌داری او هماهنگ است تا قیمت دلار را به اوج برساند. برخی دیگر باور دارند او تنها برای پرکردن خزانه ریالی بانک‌مرکزی و از سر عمد قیمت دلار را افزایش می‌دهد تا بتواند دارایی ارزی خود را به‌بالاترین قیمت بفروشد. منتقدان ملایم‌تر رییس بانک‌مرکزی می‌گویند در حالی که عبدالناصر همتی پیش از این هم رییس بانک‌مرکزی بوده و نیک می‌داند دادن وعده‌های بدون پشتوانه درباره کاهش قیمت ارزهای معتبر، اوج بی‌اعتماد‌سازی شهروندان به‌حساب می‌آید اما در همین هفته‌های تازه‌سپری‌شده باز هم این خطا را تکرار کرد. این خطای راهبردی در حالی از او سر زده که وی دیگر یک عنصر اقتصادی محض نیست و از بالا و پایین سیاست در درون سرزمین کشور و نیز پیچیدگی‌های سیاست خارجی خبر دارد. همتی اما بازهم در تله افتاد. او دوباره در گفت‌وگوهای خود به‌سویی رفت که احتمال باخت او بیشتر از پیروزی بود.
آیا این مقام سیاسی- اقتصادی نمی‌دید و نمی‌شنید که زمزمه‌های تنش بیشتر میان نظام جمهوری اسلامی و آمریکا به‌سوی فریاد پیش می‌رود و در این مسیر است که سختگیری‌ها بیشتر و بیشتر خواهند شد. همتی می‌توانست و باید با دیدن این وضعیت درباره تغییرات نرخ دلار با احتیاط بیشتر سخن می‌گفت. او می‌دید که هرروز بر ابعاد تحریم اضافه می‌شود و به‌دست‌آوردن دلار سخت و سخت‌تر می‌شود. دیدن و درک دقیق این فرآیند آن‌هم در مقام رییس بانک‌مرکزی کار سختی نبوده و نیست. شاید اما همتی اطلاعاتی از میزان ذخایر ارزی دارد که ما نمی‌دانیم. او زیر تیغ نقد و طعنه‌های منتقدان است که دوباره تصمیم گرفته دلارفروشی کند و به دارندگان کارت ملی ایرانی بگوید، بروید از بانک‌ها ۱۰هزار دلار بخرید؟ او خوب می‌داند فروش ارز به شهروندان عادی به میزان ۲میلیارد دلار ترمزی برای افزایش قیمت دلار برای حتی چندهفته هم نیست و دوباره شاهد افزایش قیمت خواهیم بود. برخی منتقدان می‌گویند این اتفاق با هدف جذب نقدینگی شهروندان یا هرکس و گروه دیگری صورت می‌پذیرد. اگر قیمت هر دلار عرضه‌شده از سوی بانک‌مرکزی تنها 5هزارتومان زیر قیمت بازار آزاد باشد هم دارندگان ریال مازاد سود می‌برند و هم بانک‌مرکزی هزاران‌میلیارد تومان کاسبی می‌کند. آخرین‌باری که بانک‌مرکزی دلار فروخت، هر دلار خود را نزدیک به ۲۰۰هزارتومان قیمت گذاشت و حالا اگر ۲۴۰هزارتومان قیمت بگذارد ۸۰هزار‌میلیاردتومان سود بدون دردسر به‌دست می‌آورد.
بانک‌مرکزی البته به‌مثابه یک فروشنده انحصاری حق دارد سود ببرد زیرا خوب می‌داند زایش ارز دیگر محدود و محدودتر می‌شود و این نهاد نمی‌تواند دلار بزاید اما بانک‌مرکزی می‌تواند از دلارهای مردم محافظت کند.
نظرات کاربران