به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، اعلام کرد رشد نقدینگی در محدوده ۵۴ درصد کنترل شده است. او هدف بعدی را کاهش این رقم به ۳۵ درصد دانست. به گفته او، استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی در این دوره ۱۱ برابر شده است.
این خبر از آن جهت اهمیت دارد که رشد نقدینگی یکی از ریشه‌های اصلی تورم در اقتصاد ایران است. نقدینگی یعنی مجموع اسکناس، سپرده‌ها و پولی که در دست مردم و بنگاه‌ها در گردش است. وقتی حجم پول سریع‌تر از تولید کالا و خدمات رشد کند، قیمت‌ها بالا می‌رود و ارزش پول ملی کاهش می‌یابد.
فاصله ۵۴ تا ۳۵ درصد یعنی چه؟
رشد ۵۴ درصدی را می‌توان این‌گونه ملموس کرد: اگر حجم پول در ابتدای دوره ۱۰۰ واحد بوده، اکنون به حدود ۱۵۴ واحد رسیده است. در هدف ۳۵ درصدی، همان ۱۰۰ واحد به ۱۳۵ واحد می‌رسد. این تفاوت ۱۹ واحدی، حجم پولی است که دیگر به بازارها سرازیر نمی‌شود.
برای خانوارها، کاهش سرعت رشد نقدینگی معمولاً به معنای فشار کم‌تر بر قیمت کالاها، مسکن و دارایی‌هایی مانند طلا و ارز است. با این حال، اثر این تغییر فوری نیست. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد تغییر در رشد نقدینگی معمولاً با چند ماه تأخیر در نرخ تورم دیده می‌شود.
ابزارهای نوین؛ پول به سمت تولید
همتی توسعه «تأمین مالی زنجیره‌ای» را یکی از راه‌های رسیدن به این هدف دانست. در این روش، بانک به جای پرداخت وام نقدی به هر بنگاه به‌طور جداگانه، کل زنجیره تولید را از تأمین‌کننده مواد اولیه تا فروشنده نهایی تأمین مالی می‌کند. در نتیجه، اعتبار بانکی به‌طور مستقیم صرف تولید می‌شود و کم‌تر به بازارهای سفته‌بازی راه پیدا می‌کند.
رئیس‌کل بانک مرکزی تأکید کرد این ابزارها می‌توانند فشار ناشی از خلق نقدینگی را کاهش دهند. خلق نقدینگی یعنی افزایش حجم پول از مسیر وام‌دهی بانک‌ها؛ هر وامی که بانک می‌دهد، بخشی از آن دوباره به سپرده تبدیل می‌شود و چرخه رشد پول را ادامه می‌دهد. ابزارهایی مانند برات الکترونیک و اوراق گام که در سال‌های اخیر در نظام بانکی به کار رفته‌اند، بر پایه مبادلات واقعی کالا طراحی شده‌اند.
چالش پیش رو
رسیدن از ۵۴ به ۳۵ درصد یعنی کاهش حدود ۱۹ واحد درصدی در رشد نقدینگی؛ رقمی که به انضباط مالی در بانک‌ها و بودجه نیاز دارد. رئیس‌کل بانک مرکزی بازه زمانی مشخصی برای تحقق این هدف اعلام نکرده است. میزان پایبندی بانک‌ها به سقف رشد ترازنامه و وضعیت کسری بودجه، دو متغیر کلیدی در مسیر این هدف به شمار می‌روند.
نظرات کاربران