دلار در بازار آزاد به ۲۶۰ هزار تومان رسید؛ بانک مرکزی وارد میدان شد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت هر دلار آمریکا در بازار غیررسمی به ۲۶۰ هزار تومان رسید. با این رقم، دلار وارد محدوده‌ای شد که پیش‌تر هرگز در آن معامله نشده بود. بازار غیررسمی همان بازار آزاد است که بیرون از سامانه‌های رسمی کار می‌کند. قیمت این بازار مرجع اصلی بیش‌تر خانوارها برای سنجش ارزش پولشان است.

این رشد شتابان همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی و تحریمی آمریکا علیه ایران رخ داد. برای خانوارها، اهمیت این عدد روشن است. افزایش نرخ دلار معمولاً با کمی تأخیر به قیمت کالاهای وارداتی، خودرو و لوازم خانگی منتقل می‌شود. به زبان ساده، با نرخ کنونی، ۱۰۰ دلار معادل ۲۶ میلیون تومان است.

بانک مرکزی در برابر التهاب بازار

بانک مرکزی پس از این جهش به‌طور مستقیم وارد بازار ارز شد تا از شدت نوسان بکاهد. مداخله مستقیم یعنی سیاست‌گذار پولی با ابزارهایی مانند عرضه ارز یا مدیریت کانال‌های رسمی، تعادل عرضه و تقاضا را تغییر می‌دهد. بانک مرکزی هنوز جزئیات حجم و سازوکار این مداخله را اعلام نکرده است.

اکنون بازار ارز صحنه کشمکش دو نیروست. در یک سو، خانوارها و فعالان اقتصادی برای حفظ ارزش دارایی خود به ارز روی می‌آورند. در سوی دیگر، بانک مرکزی می‌کوشد با افزایش عرضه و مدیریت انتظارات، از شتاب قیمت بکاهد.

انتظارات تورمی؛ متغیر تعیین‌کننده

تجربه دوره‌های گذشته نشان می‌دهد اثر مداخله ارزی به «انتظارات تورمی» وابسته است. انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده. وقتی این پیش‌بینی بالا باشد، تقاضای ارز حتی با عرضه بیش‌تر هم کاهش چندانی پیدا نمی‌کند. به همین دلیل، فعالان بازار علاوه بر عرضه ارز، اخبار سیاسی و تحریمی را نیز با دقت دنبال می‌کنند.

برای معامله‌گران، عدد ۲۶۰ هزار تومان اکنون حکم یک «سطح روانی» را دارد. سطح روانی قیمتی گرد است که بازار به آن واکنش بیش‌تری نشان می‌دهد. تثبیت قیمت در این محدوده یا عقب‌نشینی از آن در روزهای آینده می‌تواند تصویر روشن‌تری از توان مداخله بانک مرکزی بدهد.

پیامد برای بازارهای مرتبط

دلار در ایران موتور محرک بازارهای دیگر نیز به شمار می‌رود. قیمت طلا و سکه در داخل، بخشی از نرخ دلار و بخشی از قیمت جهانی اونس تأثیر می‌گیرد. اونس واحد جهانی معاملات طلا و معادل حدود ۳۱ گرم است. به همین دلیل، نوسان ارز معمولاً به‌سرعت در قیمت سکه و طلای ۱۸ عیار هم دیده می‌شود.

داده‌ها نشان می‌دهد مسیر پیش روی بازار به دو متغیر بستگی دارد: توان عرضه ارز از سوی بانک مرکزی و روند فشارهای خارجی. تا روشن شدن این دو عامل، انتظار می‌رود نرخ ارز همچنان یکی از متغیرهای اصلی در تصمیم‌های مالی خانوارها باشد.