به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، گوگل امکان انتقال بخشی از دیتاسنترهای هوش مصنوعی خود به مدار زمین را بررسی می‌کند. نام این پروژه «سان‌کچر» (Suncatcher) به معنای «شکارچی خورشید» است. ایده اصلی آن ساده است: ماهواره‌هایی مجهز به تراشه‌های هوش مصنوعی برق خود را مستقیم از خورشید بگیرند. با این حال، این پرسش همچنان باقی است که چنین طرحی تا چه اندازه واقع‌بینانه است.
اهمیت این خبر به یک موضوع اصلی برمی‌گردد: مصرف برق. نیاز دیتاسنترهای هوش مصنوعی به برق با سرعت بالایی رشد می‌کند و شبکه برق در برخی کشورها به سقف ظرفیت خود نزدیک شده است. هر راهکاری برای تأمین برق ارزان‌تر، بر هزینه خدمات هوش مصنوعی و سودآوری شرکت‌های فناوری اثر می‌گذارد. این موضوع برای بازارهای مالی نیز مهم است، زیرا بخش بزرگی از رشد سهام فناوری در سال‌های اخیر بر روایت هوش مصنوعی تکیه داشته است.
چرا فضا؟
بر اساس پژوهش منتشرشده گوگل، صفحه خورشیدی در مدار مناسب تا ۸ برابر یک صفحه مشابه روی زمین برق تولید می‌کند. دلیل این تفاوت روشن است: در فضا ابر، شب طولانی و جذب نور در جو وجود ندارد. گوگل مدار «سحر-غروب» را در نظر دارد. ماهواره در این مدار تقریباً همیشه در معرض نور خورشید قرار دارد و به باتری‌های سنگین کم‌تری نیاز پیدا می‌کند.
طرح گوگل بر شبکه‌ای از ماهواره‌های کوچک تکیه دارد، نه یک سازه عظیم. این ماهواره‌ها در فاصله‌ای نزدیک به هم پرواز می‌کنند و از راه پیوند نوری لیزری داده مبادله می‌کنند. این پیوندها باید ظرفیتی در حد اتصال داخلی یک دیتاسنتر زمینی داشته باشند. گوگل همچنین تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی خود موسوم به TPU را زیر تابش پرتو پروتون آزمایش کرده است. به گفته این شرکت، تراشه‌ها پرتوی معادل یک مأموریت ۵ ساله را بدون خرابی جدی تحمل کرده‌اند.
سد هزینه و گرما
بزرگ‌ترین مانع، هزینه پرتاب است. محاسبات گوگل نشان می‌دهد اگر هزینه پرتاب تا میانه دهه ۲۰۳۰ به حدود ۲۰۰ دلار برای هر کیلوگرم برسد، هزینه انرژی دیتاسنتر فضایی با نمونه زمینی قابل مقایسه خواهد بود. این رقم امروز چند برابر بالاتر است. تحقق آن به موفقیت موشک‌های کاملاً بازیافت‌پذیر بستگی دارد؛ یعنی موشک‌هایی که مانند هواپیما بارها پرواز کنند.
چالش دوم، دفع گرماست. در خلأ فضا هوایی برای خنک‌سازی وجود ندارد و گرمای تراشه‌ها تنها از راه تابش خارج می‌شود. این کار به رادیاتورهای بزرگ نیاز دارد و وزن و هزینه پرتاب را بالا می‌برد. تعمیر سخت‌افزار معیوب در مدار، تأخیر ارتباط با زمین و خطر برخورد با زباله‌های فضایی نیز از دیگر پرسش‌های بی‌پاسخ این طرح است.
گوگل قصد دارد با همکاری شرکت Planet Labs تا سال ۲۰۲۷ دو ماهواره نمونه را به مدار بفرستد. این مأموریت آزمایشی عملکرد تراشه‌ها و پیوندهای نوری را در شرایط واقعی می‌سنجد. گوگل در این مسیر تنها نیست و چند شرکت نوپای فضایی نیز ایده پردازش داده در مدار را دنبال می‌کنند. نتیجه همین آزمایش‌ها نشان خواهد داد سان‌کچر به یک زیرساخت واقعی نزدیک می‌شود یا در حد یک پژوهش آینده‌نگر باقی می‌ماند.
نظرات کاربران