به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، ارزش واقعی واسطه‌گری مالی در اقتصاد ایران از حدود ۵۴ همت در ابتدای دوره بررسی به نزدیک ۹۴ همت در آخرین فصل بهار رسیده است. این یعنی افزایشی حدود ۴۰ همتی، معادل رشد نزدیک به ۷۴ درصد. هر همت برابر هزار میلیارد تومان است.
اهمیت این داده در زمان‌بندی آن است. این رشد در سال‌هایی رخ داده که بخش تولید با کمبود سرمایه، نااطمینانی، فشار تورمی و محدودیت‌های خارجی دست‌وپنجه نرم کرده است. به بیان ساده، بخشی که پول را جابه‌جا می‌کند سریع‌تر از بخشی رشد کرده که کالا می‌سازد. این شکاف برای هر کسی که پس‌انداز، وام یا سرمایه‌گذاری دارد معنادار است.
واسطه‌گری مالی دقیقاً چیست؟
واسطه‌گری مالی به فعالیت نهادهایی گفته می‌شود که میان صاحبان پول و متقاضیان پول قرار می‌گیرند. بانک‌ها، مؤسسه‌های اعتباری، شرکت‌های بیمه و کارگزاری‌های بورس نمونه‌های اصلی این بخش هستند. درآمد آن‌ها از کارمزد، فاصله نرخ سود سپرده و تسهیلات و خدمات مالی به دست می‌آید.
واژه «واقعی» در این آمار نکته کلیدی است. ارزش واقعی یعنی اثر تورم از اعداد حذف شده است. بنابراین رشد ۷۴ درصدی صرفاً بازتاب گرانی و افزایش اسمی ارقام نیست. داده‌ها نشان می‌دهد سهم این بخش از اقتصاد در عمل بزرگ‌تر شده است.
چرا در شرایط سخت، پول‌محوری بیش‌تر می‌شود؟
در اقتصادهای تورمی، خانوارها و بنگاه‌ها برای حفظ ارزش دارایی خود بیش‌تر به ابزارهای مالی روی می‌آورند. جابه‌جایی سپرده‌ها، خرید و فروش دارایی و تقاضا برای اعتبار، حجم کار نهادهای مالی را بالا می‌برد. در مقابل، وقتی افق سرمایه‌گذاری بلندمدت در تولید روشن نیست، سرمایه‌گذاری در کارخانه و ماشین‌آلات کندتر پیش می‌رود.
این وضعیت را می‌توان کشمکشی میان دو مسیر دید: پولی که به چرخه تولید می‌رود و پولی که در چرخه مالی می‌چرخد. رشد بخش مالی به‌خودی‌خود نشانه ضعف نیست، زیرا تأمین مالی تولید هم از همین مسیر می‌گذرد. پرسش اصلی این است که چه سهمی از این ۴۰ همت افزوده به تأمین مالی فعالیت‌های مولد رسیده است.
برای فعالان بازار سرمایه، این روند به صورت‌های مالی بانک‌ها، بیمه‌ها و کارگزاری‌ها گره می‌خورد. برای خانوارها نیز یادآور این است که در دوره‌های تورمی، هزینه نگهداری پول نقد بالا می‌رود و جریان سپرده‌ها جهت عوض می‌کند. داوری درباره پایداری این رشد به داده‌های فصل‌های بعدی و وضعیت سرمایه‌گذاری در تولید بستگی دارد.
نظرات کاربران