به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اجرای آزمایشی طرح «شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطرار» را در ۵۴ جایگاه منتخب تهران آغاز کرده است. بر پایه این طرح، سوخت‌گیری با کارت جایگاه‌دار دیگر ناشناس نمی‌ماند و به هویت مصرف‌کننده متصل می‌شود. این شرکت هدف طرح را افزایش شفافیت اطلاعات، شناسایی مصرف‌کننده و ساخت زیرساخت مدیریت دقیق‌تر مصرف اعلام کرده است.
اهمیت این خبر در پیامد آن است. کارت اضطرار تا امروز راهی برای سوخت‌گیری بدون کارت شخصی بود و حجم بزرگی از مصرف را از دید سامانه پنهان نگه می‌داشت. وقتی این مصرف هم ثبت و به فرد متصل شود، سیاست‌گذار تصویر کامل‌تری از مصرف هر خودرو در اختیار خواهد داشت. همین تصویر، پیش‌نیاز هر نوع تغییر در سهمیه یا نرخ‌گذاری بنزین است.
کارت اضطرار چیست و چرا مسئله شد؟
کارت اضطرار یا کارت جایگاه‌دار، کارتی است که در اختیار متصدی پمپ‌بنزین قرار دارد. رانندگانی که کارت سوخت شخصی همراه ندارند، با این کارت سوخت می‌گیرند و بهای آن را با نرخ آزاد می‌پردازند. مشکل اینجاست که در این روش معلوم نیست چه کسی، با کدام خودرو و چه مقدار سوخت گرفته است.
این خلأ اطلاعاتی برای سامانه‌ای که بر پایه سهمیه فردی کار می‌کند، یک نقطه کور به شمار می‌رود. بخشی از مصرف کشور خارج از حساب‌های فردی ثبت می‌شود و برآورد دقیق نیاز واقعی هر مصرف‌کننده را دشوار می‌کند. عنوان «توکن بنزین» که در گزارش‌ها به این طرح نسبت داده شده، به همین ایده اشاره دارد: هر لیتر سوخت باید به یک شناسه مشخص گره بخورد.
پیامد برای رانندگان چیست؟
در مرحله فعلی، طرح فقط در ۵۴ جایگاه تهران و به‌صورت آزمایشی اجرا می‌شود. به این معنا که هنوز درباره تغییر سهمیه ماهانه، نرخ بنزین یا حذف کارت جایگاه‌دار در سطح کشور تصمیمی اعلام نشده است. با این حال، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد هر تغییر در سیاست سوخت معمولاً با مرحله جمع‌آوری داده آغاز می‌شود.
محتمل‌ترین سناریو این است که داده‌های این مرحله، مبنای طراحی الگوی تازه توزیع سهمیه قرار گیرد. برای خانوارها، هزینه بنزین بخشی از هزینه ثابت ماهانه است و اثر آن به قیمت حمل‌ونقل و کالاها نیز می‌رسد. از این رو، نتیجه این آزمایش و دامنه گسترش آن به دیگر شهرها، از نشانه‌هایی است که در هفته‌های آینده باید دنبال کرد.
پیشینه: سهمیه‌بندی و دغدغه مصرف
بنزین در ایران با سامانه سهمیه‌ای و چندنرخی عرضه می‌شود. رشد مصرف و فاصله آن با ظرفیت تولید پالایشگاه‌ها، در سال‌های اخیر مدیریت تقاضا را به یکی از محورهای اصلی سیاست انرژی تبدیل کرده است. شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطرار، تازه‌ترین حلقه از این تلاش برای ثبت دقیق‌تر مصرف به شمار می‌رود.
نظرات کاربران