به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، دستیار رئیس کل بانک مرکزی در امور ارزی اعلام کرد نرخ واقعی ارز به سطح سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ رسیده است. او ۴ عامل را دلیل افزایش قیمت دلار دانست. به گفته این مقام پولی، رشد دلار در این دوره از رشد تورم بیش‌تر بوده است.
اهمیت این اظهارنظر در منبع آن است. این بار یک مقام بانک مرکزی، یعنی نهاد سیاست‌گذار بازار ارز، رسماً می‌پذیرد که دلار از تورم جلو افتاده است. این ارزیابی برای خانوارها معنای روشنی دارد: قیمت دلار امروز فقط بازتاب گرانی کالاها نیست و بخشی از آن از عوامل دیگری می‌آید.
نرخ واقعی ارز یعنی چه؟
نرخ واقعی ارز همان قیمت دلار است که اثر تورم داخلی و خارجی از آن کنار گذاشته شده است. این شاخص نشان می‌دهد ریال در مقایسه با قدرت خرید خود چقدر ارزان یا گران است. وقتی دلار سریع‌تر از تورم رشد می‌کند، نرخ واقعی بالا می‌رود و ریال در برابر ارز ارزان‌تر از سطح تعادلی دیده می‌شود.
نمونه‌ای ملموس این مفهوم را روشن‌تر می‌کند. اگر قیمت کالاها در ۱ سال ۴۰ درصد بالا برود و دلار ۶۰ درصد گران شود، فاصله این دو عدد همان جلو افتادن دلار از تورم است. داده‌های اعلام‌شده نشان می‌دهد بازار ارز اکنون در چنین وضعیتی قرار دارد.
چرا مقایسه با ۹۷ و ۹۹ مهم است؟
سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹ دو دوره شناخته‌شده از جهش ارزی در اقتصاد ایران بودند. در سال ۹۷ بازگشت تحریم‌ها و در سال ۹۹ همزمانی تحریم با شیوع کرونا، فشار سنگینی بر ریال وارد کرد. در هر دو دوره نرخ واقعی ارز به اوج رسید و تورم در ماه‌های بعد با فاصله زمانی بالا رفت.
تجربه آن دو دوره دو مسیر را نشان می‌دهد. در یک مسیر، تورم در ماه‌های بعد خود را به دلار می‌رساند و فاصله این دو کم می‌شود. در مسیر دیگر، فروکش‌کردن عوامل فشار به اصلاح بخشی از رشد دلار می‌انجامد. اینکه بازار این بار کدام مسیر را طی کند، به تحولات سیاسی و اقتصادی ماه‌های پیش رو بستگی دارد. جزئیات کامل ۴ عامل مطرح‌شده از سوی این مقام بانک مرکزی، تصویر دقیق‌تری از ارزیابی سیاست‌گذار به دست خواهد داد.
نظرات کاربران