طرح جدید بنزینی دولت رونمایی شد؛ توکن بنزین چیست چگونه کار می‌کند؟

دولت از طرح جدید بنزینی با محوریت توکن بنزین و اتصال کارت سوخت به کارت‌های بانکی رونمایی کرد. این پروژه بستری برای تحولات بزرگ در نحوه تخصیص سوخت در کشور فراهم می‌آورد.

این طرح فراتر از یک تغییر ساده در شیوه سوخت‌گیری است. هدف اصلی آن، ایجاد ارتباط میان هویت فرد، خودرو، کارت بانکی و سهمیه بنزین برای جمع‌آوری داده‌های دقیق از مصرف سوخت کشور است. این اطلاعات می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری‌های آتی درباره قیمت‌گذاری و اصلاح یارانه‌های انرژی قرار گیرد. این تحول، زیرساخت مهمی برای بازنگری نظام یارانه بنزین به شمار می‌رود.

توکن بنزین چیست و فرآیند آن چگونه است؟

توکن بنزین در این سامانه نه پول است و نه رمزارز، بلکه یک مجوز دیجیتال برای احراز هویت و دسترسی به سهمیه سوخت محسوب می‌شود. رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند، می‌توانند با کارت بانکی خود در جایگاه احراز هویت کرده و توکن دریافت کنند. با دریافت توکن، امکان استفاده از کارت اضطراری جایگاه فراهم می‌شود؛ در این حالت، مصرف سوخت به هویت فرد متصل شده و در سامانه ثبت می‌گردد. این فرآیند، کارت اضطراری را از یک ابزار عمومی به بخشی از زنجیره شناسایی دیجیتال تبدیل می‌کند.

«سوئیچ سهمیه»؛ زیرساخت کلیدی برای جمع‌آوری داده‌ها

توکن بنزین تنها بخشی از این پروژه بزرگ است؛ «سوئیچ سهمیه» زیرساختی مهم‌تر برای ارتباط میان اطلاعات خودرو، سهمیه و حساب بانکی ایجاد می‌کند. این سیستم قادر است اطلاعات دقیقی از اینکه چه فردی، برای چه خودرویی، چه مقدار سوخت و با چه نرخی دریافت کرده، ثبت کند. قانون بودجه ۱۴۰۴ نیز وزارت نفت را مکلف کرده بود تا امکان انتقال سهمیه سوخت از کارت سوخت به کارت بانکی را فراهم آورد.

داده‌های جدید و گام اول برای بازطراحی یارانه بنزین

جمع‌آوری داده‌ها اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا با اتصال مصرف به هویت و خودرو، اطلاعات دقیقی از الگوی مصرف و سهمیه‌های مازاد به دست می‌آید. این داده‌ها مبنای اصلاح سهمیه‌ها، کنترل مصرف و بازنگری شیوه تخصیص یارانه‌های انرژی خواهد بود. با افزایش نرخ سوم بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، و ثابت ماندن سهمیه‌های ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان، نیاز به این داده‌ها پررنگ‌تر می‌شود. توکن بنزین به تنهایی مصرف را کاهش نمی‌دهد، اما زیرساختی حیاتی برای سیاست‌گذاری آینده فراهم می‌کند تا سهمیه از خودرو به فرد منتقل شده یا به اعتبار ریالی تبدیل شود.