به گزارش مشرق، در ماه‌های اخیر، جنگ ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز به افزایش قیمت انرژی در اروپا منجر شده است. حملات انصارالله به تأسیسات نفتی عربستان اکنون بار دیگر بازار انرژی را با موجی از افزایش قیمت مواجه کرده است. قیمت گاز طبیعی هلند (TTF) از بهمن ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۶ از میانگین ۲۷ یورو به حدود ۷۲ یورو افزایش یافته و نزدیک به نیمی از این رشد تنها در دو ماه اخیر رخ داده است. تداوم روند افزایش هزینه انرژی می‌تواند بر رقابت‌پذیری صنایع اروپایی، سیاست‌های اقلیمی، رفتار رأی‌دهندگان و وزن احزاب مختلف اثر بگذارد و در سطح ژئوپلیتیک نیز اروپا را با مسئله دشوار وابستگی بیشتر به قدرت‌های خارجی مواجه کند.
صنعت‌زدایی بیشتر و دشوارتر شدن تحقق اهداف سبز افزایش مداوم قیمت انرژی، هزینه تولید در اروپا را بالا می‌برد و می‌تواند رقابت‌پذیری محصولات صنعتی این قاره را در برابر رقبای خارجی کاهش دهد. در چنین شرایطی، صنایعی که به انرژی ارزان و پایدار وابسته‌اند، از تولید خودرو گرفته تا صنایع پتروشیمی، با فشار بیشتری برای کاهش تولید، انتقال بخشی از فعالیت‌ها یا تعطیلی مواجه خواهند شد.
همزمان، افزایش هزینه سوخت و انرژی می‌تواند حمایت اجتماعی از سیاست‌های اقلیمی اروپا را نیز تحت فشار قرار دهد. برای خانوارها و کسب‌وکارهایی که پیشاپیش با افزایش هزینه‌های جاری مواجه‌اند، هزینه‌های مرتبط با گذار سبز ممکن است بیش از گذشته به عنوان باری اقتصادی تلقی شود. در نتیجه، اجرای سیاست‌های اتحادیه اروپا در حوزه انرژی پاک و اهداف اقلیمی می‌تواند با مقاومت اجتماعی و قطبی‌شدن سیاسی بیشتری مواجه شود.
کاهش محبوبیت احزاب حاکم و فرصت‌یابی جریان‌های راست افراطی افزایش قیمت انرژی در بسیاری از کشورها به اعتراضات اجتماعی دامن زده و اروپا نیز از این روند مستثنی نیست. تداوم کاهش محبوبیت مکرون و مرتس در نظرسنجی‌های اخیر نیز نشانه‌ای از پیامدهای این افزایش انرژی و فشار اقتصادی است. افزایش هزینه انرژی، به‌ویژه برای طبقات کارگر و ساکنان مناطق غیرشهری، فشار بیشتری ایجاد می‌کند. این وضعیت می‌تواند فرصت بیشتری برای احزاب اپوزیسیون و به‌خصوص جریان‌های راست افراطی در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، اتریش و اسپانیا ایجاد کند. این جریان‌ها با ارائه پیشنهادات رادیکال در زمینه انرژی با تمرکز بر کاهش فشار بر این گروه‌های اجتماعی، می‌توانند از نارضایتی موجود برای افزایش حمایت سیاسی خود استفاده کنند. پیروزی اخیر حزب AfD در یکی از انتخابات‌های ایالتی آلمان با کسب ۳۷ درصد آرا و ناتوانی حزب مرتس در ورود به مجلس این ایالت را می‌توان یکی از نشانه‌های این روند دانست.
دوراهی دشوار اروپا در حوزه انرژی در صورت تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و شرق اروپا، کشورهای اروپایی برای مهار افزایش قیمت انرژی با یک دو راهی دشوار مواجه خواهند شد. از یک سو، گسترش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر به وابستگی بیشتر به چین برای تأمین تجهیزات و زنجیره‌های صنعتی مرتبط با انرژی پاک منجر می‌شود. از سوی دیگر، کاهش وابستگی به این منابع و جبران کمبود انرژی می‌تواند اروپا را بیش از گذشته به واردات انرژی از آمریکا وابسته کند. انتخاب میان این دو مسیر صرفاً یک تصمیم اقتصادی نخواهد بود، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده میزان تهدید ادراک‌شده اروپا از سوی چین و آمریکا و اولویت‌های راهبردی آن در سال‌های آینده باشد.
رویکرد متفاوت شرق و غرب اروپا توانایی دولت‌های اروپایی برای حمایت مالی از خانوارها و کسب‌وکارها در برابر افزایش قیمت انرژی یکسان نیست. برخی کشورهای اروپای شرقی ممکن است برای کاهش هزینه‌های انرژی و حفظ رقابت‌پذیری صنایع خود، به دنبال افزایش واردات انرژی از روسیه باشند؛ در حالی که کشورهای دیگر، به دلیل محدودیت منابع مالی و ناتوانی در ارائه یارانه‌های گسترده به اندازه کشورهای اروپای غربی، ممکن است با از دست دادن مزیت رقابتی و تعطیلی بیشتر بنگاه‌های صنعتی مواجه شوند.
جمع‌بندی افزایش وابستگی اروپا به دولت‌های خارجی برای تأمین انرژی و تجهیزات مورد نیاز، این کشورها را در برابر یک دو راهی ژئوپلیتیک قرار خواهد داد و می‌تواند زمینه‌ساز افزایش اختلافات میان دولت‌های اروپایی شود.
با توجه به اینکه کشورهای اروپایی احتمالاً در این زمینه به اجماع نخواهند رسید، به نظر می‌رسد در نهایت به سمت رویکردی میانه حرکت کنند؛ به این معنا که هم واردات انرژی از آمریکا را افزایش دهند و هم حجم واردات تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر از چین را گسترش دهند. در عین حال، ممکن است بخشی از اهداف سبز خود را تعدیل کرده و با استفاده بیشتر از منابعی مانند انرژی هسته‌ای، از شدت فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی بکاهند.
*بازنشر مطالب شبکه‌های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه‌ها منتشر می‌شود.
نظرات کاربران