چرا روی بدنه موشک‌های فضایی مربع‌های شطرنجی سیاه و سفید وجود دارد؟

شاید تا به حال به وجود مربع‌های شطرنجی سیاه و سفید روی بدنه موشک‌های فضایی ناسا توجه کرده باشید و از خود پرسیده باشید که هدف این الگوهای بصری چیست.

موشک‌ها در طول تاریخ برای اهداف گوناگونی از جمله جنگ و پروازهای فضایی به کار گرفته شده‌اند و همواره ویژگی‌های مشترکی داشته‌اند. اما یکی از برجسته‌ترین خصوصیات ظاهری موشک‌های مدرن، به‌ویژه آن‌هایی که در برنامه‌های پرواز فضایی شرکت دارند، الگوهای شطرنجی منحصربه‌فردی است که بر روی بدنه آن‌ها نقش بسته است. این نقش‌ها که اغلب به صورت مربع‌های سیاه و سفید ظاهر می‌شوند، چیزی فراتر از یک تزئین ساده هستند و کاربردی حیاتی در موفقیت ماموریت‌ها ایفا می‌کنند. ناسا و سایر سازمان‌های فضایی با دلیل مشخصی از این طرح‌ها استفاده می‌کنند.

ریشه‌های تاریخی الگوهای شطرنجی در موشک‌ها

این شیوه نقاشی بدنه موشک‌ها به دوران جنگ جهانی دوم باز می‌گردد، زمانی که آلمان موشک‌های خود را با عنوان «بمب‌های پرنده» تولید می‌کرد. موشک V-2 ، نخستین موشک بالستیک دوربرد، در آن زمان با همین الگوهای شطرنجی سیاه و سفید رنگ‌آمیزی شده بود. هدف از این الگوها، کمک به دانشمندان برای اندازه‌گیری دقیق ارتفاع و مسیر پرواز موشک بود. پس از پایان جنگ، عملیات Paperclip دانشمندان آلمانی از جمله ورنر فون براون را به ایالات متحده آورد تا در توسعه برنامه موشکی آمریکا یاری رسانند. این رویه که از سال ۱۹۴۴ آغاز شد، تا به امروز نیز توسط دانشمندان برای نشانه‌گذاری و ردیابی موشک‌ها ادامه دارد.

ردیابی دقیق پرواز با استفاده از مربع‌های شطرنجی موشک

کاربرد اصلی مربع‌های شطرنجی موشک در کمک به دوربین‌های ردیابی قدرتمند است که پیشرفت موشک را در طول صعود زیر نظر می‌گیرند. این دوربین‌ها با مشاهده دقیق الگوهای سیاه و سفید روی بدنه، می‌توانند اندازه‌گیری‌های بسیار دقیقی از مسیر پرواز موشک ثبت کنند. از آنجایی که موشک‌ها به جای حرکت مستقیم به سمت بالا، برای رسیدن به مدار به تدریج مسیر خود را منحرف می‌کنند، این الگوهای شطرنجی به دوربین‌ها کمک می‌کنند تا موقعیت و حرکت آن را به درستی تشخیص دهند.

این الگوها در موشک‌هایی مانند ساترن ۵ و همچنین تقویت‌کننده‌های موشک سیستم پرتاب فضایی ناسا در برنامه آرتمیس نیز دیده می‌شوند. بث سنت پیتر، از تیم یکپارچه‌سازی تصویربرداری SLS ناسا، توضیح می‌دهد که هر علامت هدف خاصی دارد و به طور کلی، این نشانه‌ها برای اندازه‌گیری دقیق حرکت در طول رویدادهای پویا مانند بلند شدن از زمین و جداسازی بخش‌های موشک به کار می‌روند. دوربین‌ها صلیب‌های روی این نشانه‌ها را ردیابی کرده و «مثلث‌هایی» از چندین الگو تشکیل می‌دهند تا به تحلیل پس از پرواز کمک کنند.