آمار تازه عملکرد سایپا، یکی از دو خودروساز بزرگ ایران، از افت شدید و ادامه‌دار تولید در این شرکت حکایت دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از عملکرد ماهانه شرکت، تولید سایپا در مرداد امسال نسبت به ماه مشابه سال گذشته تقریباً نصف شده و آمار پنج‌ماهه نیز نشان می‌دهد این کاهش دیگر نمی‌تواند صرفاً یک افت مقطعی تلقی شود.
سایپا در مرداد امسال ۸ هزار و ۳۶۰ دستگاه خودرو تولید کرده است؛ در حالی که تولید این شرکت در مرداد سال گذشته بیش از ۱۷ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، تیراژ ماهانه سایپا در فاصله یک سال حدود ۵۱ درصد کاهش یافته است.
افت فروش کمتر از کاهش تولید بوده است. سایپا در همین ماه نزدیک به ۱۳ هزار دستگاه خودرو فروخته که نسبت به مرداد سال گذشته حدود ۱۶ درصد کمتر است. به این ترتیب، شرکت در مرداد حدود ۴ هزار و ۶۰۰ دستگاه بیشتر از تولید همان ماه خودرو فروخته است؛ اختلافی که می‌تواند ناشی از فاصله زمانی میان تولید، تکمیل، صدور فاکتور و تحویل خودروهای تولیدشده در ماه‌های قبل باشد. با این حال، ادامه چنین وضعیتی در صورت پایین ماندن تولید دشوار خواهد بود.
بخش اصلی کاهش تولید به خانواده محصولات X200، شامل خودروهایی مانند کوییک و ساینا، مربوط می‌شود. تولید این خانواده از بیش از ۱۱ هزار دستگاه در مرداد سال گذشته به حدود ۵ هزار دستگاه در مرداد امسال رسیده؛ یعنی کاهش بیش از ۵۰ درصدی.
تولید شاهین نیز حدود ۲۸ درصد کاهش یافته و در برخی دیگر از خطوط تولید، تیراژ به ارقام بسیار پایین رسیده یا عملاً متوقف شده است. افزایش محدود تولید چانگان نیز به دلیل تعداد بسیار اندک آن تأثیر محسوسی بر مجموع تولید سایپا نداشته است.
با این همه، کوییک و ساینا همچنان ستون اصلی فروش شرکت باقی مانده‌اند. سایپا در مرداد نزدیک به ۹ هزار و ۷۰۰ دستگاه از محصولات خانواده X200 فروخته است؛ رقمی که حتی اندکی بیشتر از سال گذشته گزارش شده است. در مقابل، فروش شاهین، وانت ۱۵۱ و چانگان کاهش داشته و وابستگی شرکت به محصولات اقتصادی و قدیمی‌تر بیشتر شده است.
درآمد فروش سایپا در مرداد از حدود ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان در سال گذشته به حدود ۶ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان کاهش یافته است؛ افتی در حدود ۱۶ درصد.
در همین حال، درآمد حاصل از فروش خانواده X200 از حدود ۳ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان به بیش از ۴ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته و حدود دو سوم درآمد ماهانه سایپا را تشکیل داده است. این تغییر نشان می‌دهد وزن محصولات ارزان‌تر سایپا در سبد درآمدی شرکت بیش از گذشته شده است.
نگران‌کننده‌تر از آمار مرداد، عملکرد پنج‌ماهه سایپاست. این شرکت در پنج ماه نخست سال جاری کمتر از ۵۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرده، در حالی که تولید آن در مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۸۹ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، تولید پنج‌ماهه سایپا حدود ۴۴ درصد کاهش یافته است.
فروش نیز از حدود ۷۹ هزار دستگاه در پنج ماه نخست سال گذشته به کمتر از ۴۹ هزار دستگاه رسیده و نزدیک به ۳۸ درصد افت کرده است . درآمد شرکت نیز در همین دوره حدود ۲۳ درصد کاهش نشان می‌دهد.
این ارقام نشان می‌دهد سایپا با یک مشکل موقت در یک خط تولید یا یک ماه خاص روبه‌رو نیست و کاهش تیراژ به یک روند تبدیل شده است. کمبود نقدینگی، مشکلات تأمین قطعه، دشواری واردات و فشارهای ایجادشده بر زنجیره تأمین صنعت خودرو در شرایط جنگی از عواملی هستند که در گزارش‌های داخلی برای توضیح این وضعیت مطرح شده‌اند.
برای سایپا، مسئله اصلی اکنون تنها فروش یا درآمد نیست، بلکه توان بازگرداندن خطوط تولید به سطح پیشین است. فروش را می‌توان برای مدتی با خودروهای تولیدشده در ماه‌های قبل یا تغییر ترکیب محصولات حفظ کرد، اما اگر تولید در همین سطح پایین باقی بماند، کاهش آن دیر یا زود در بازار و فروش نیز خود را نشان خواهد داد.
در حال حاضر، سایپا بیش از هر زمان دیگری به فروش کوییک و ساینا متکی شده است؛ دو محصولی که همچنان بخش بزرگی از درآمد شرکت را تأمین می‌کنند. اما برای یکی از بزرگ‌ترین خودروسازان ایران، اتکا به چند محصول محدود نمی‌تواند جایگزین بازگشت تولید و تنوع سبد محصولات شود.
منبع اصلی آمار: گزارش عملکرد سایپا، به نقل از «بازتاب».
نظرات کاربران