به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از اویل‌پرایس، صادرات نفت ایران به چین به نزدیک صفر رسیده است. آخرین محموله‌ها ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۴ مهر ۱۴۰۵) به چین رسید. این توقف درست زمانی رخ داده است که تقاضای نفت چین دوباره رو به افزایش است. نتیجه آن رقابت بیش‌تر خریداران آسیایی بر سر محموله‌های جایگزین و گران‌تر است.
اثر این تحول به چین محدود نمی‌ماند. هر بشکه‌ای که چین از خاورمیانه، غرب آفریقا یا آمریکای جنوبی جایگزین کند، از سهم سایر خریداران می‌کاهد. اکنون روزانه حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت، یعنی نزدیک به یک‌هشتم مصرف جهان، از تنگه هرمز عبور می‌کند. این رقم ۵ میلیون بشکه کم‌تر از سطح پیش از بحران است. در تازه‌ترین معاملات، نفت برنت حدود ۱۰۰٫۳ دلار و نفت آمریکا حدود ۸۹٫۲ دلار معامله شد.
مسیر افت صادرات
چین پس از توقف محموله‌های ارسالی به سوریه در دسامبر ۲۰۲۴، تنها خریدار نفت خام ایران بود. این کشور در سال ۲۰۲۵ روزانه به‌طور میانگین ۱٫۴ میلیون بشکه نفت ایران خرید و این رقم در آوریل به ۱٫۷۶ میلیون بشکه رسید. محاصره دریایی آمریکا از ۱۳ آوریل ۲۰۲۶ (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) این روند را متوقف کرد. بارگیری در خارک، اصلی‌ترین پایانه صادراتی ایران، از روزانه ۱٫۸ میلیون بشکه در مارس به ۲۶۰ هزار بشکه در مه رسید.
تفاهم‌نامه‌ای در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۷ خرداد ۱۴۰۵) عبور محموله‌های ایران را برای ۶۰ روز ممکن کرد. بارگیری در ژوئن به ۷۴۰ هزار و در ژوئیه به ۸۹۰ هزار بشکه در روز رسید. با پایان این مهلت در اوت، رقم به ۲۵۰ هزار بشکه افت کرد. در سپتامبر هیچ بارگیری‌ای در خلیج فارس ثبت نشد.
ذخایر شناور رو به پایان
ایران مدتی با «ذخایر شناور»، یعنی نفتی که روی نفتکش‌ها در دریا می‌ماند، تحویل به چین را ادامه داد. این ذخایر در نیمه آوریل حدود ۱۶۰ میلیون بشکه بود و اکنون به ۸۶ میلیون بشکه رسیده است؛ کم‌ترین سطح از ژانویه ۲۰۲۵. بیش از یک‌چهارم این حجم، یعنی ۲۳ میلیون بشکه، داخل خلیج فارس مانده است. بر پایه داده‌های شرکت کپلر، مخازن خشکی ایران نیز حدود ۶۰ درصد پر است و نزدیک به ۷۰ میلیون بشکه نفت در خود دارد.
با پر شدن مخازن، کاهش تولید محتمل‌ترین سناریو به نظر می‌رسد. تقاضای پالایشگاه‌های داخلی حدود ۲٫۲ میلیون بشکه از تولید روزانه را جذب می‌کند. اما بازگشت به تولید ۳٫۲ میلیون بشکه‌ای پیش از بحران فعلاً دور از دسترس است. معنای این ارقام برای بازار، خروج حدود ۱ میلیون بشکه در روز از ظرفیت تولید است.
پالایشگاه‌های کوچک چین در جست‌وجوی جایگزین
بیش‌ترین اثر را پالایشگاه‌های مستقل و کوچک استان شاندونگ چین می‌بینند که در بازار به «تی‌پات» معروف‌اند. این پالایشگاه‌ها حدود یک‌پنجم واردات نفت خام چین را در اختیار دارند و راهبرد خریدشان بر نفت تخفیف‌دار ایران و روسیه استوار بود. بندر چینگدائو در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ درصد از ورودی روزانه ۶۹۰ هزار بشکه‌ای خود را از ایران تأمین می‌کرد. ورودی این بندر با وجود افزایش خرید از برزیل و گویان، در ۳ ماه اخیر به کم‌ترین سطح تاریخی، حدود ۱۵۰ هزار بشکه، رسیده است.
در بندر دونگ‌یینگ نیز ورودی روزانه از ۳۳۰ هزار بشکه در سال گذشته به ۲۲۰ هزار بشکه در سپتامبر کاهش یافت. پالایشگاه‌های این منطقه به دلیل کمبود خوراک، فعالیت خود را کم کرده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد ۱۰ پالایشگاه مستقل چینی در نیمه سپتامبر نمایندگانی برای خرید محموله به سنگاپور فرستادند. این رقابت تازه، بازار نفت را در برابر هر تغییر عرضه حساس‌تر کرده است.
نظرات کاربران