به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی قیمت ۱۵ کالای طرح معیشتی شهرداری تهران تصویری از آینده این سبد ارائه می‌دهد. ارزش این سبد در شهریور حدود ۵ میلیون تومان بود. اگر روند افزایش قیمت ۶ ماه گذشته تکرار شود، این رقم تا اسفند می‌تواند به حدود ۷.۵ میلیون تومان برسد.
اهمیت این عدد در زمان‌بندی آن است. قیمت این کالاها در طرح معیشتی ۶ ماه ثابت می‌ماند و خانوارها در این مدت افزایشی نمی‌بینند. اما تورم بازار آزاد متوقف نمی‌شود. در نتیجه، فاصله قیمت طرح با قیمت واقعی بازار هر ماه بیش‌تر می‌شود و پرسش اصلی این است که این فاصله پس از پایان تثبیت چگونه جبران می‌شود.
عدد ۲.۵ میلیونی چه معنایی دارد؟
افزایش از ۵ به ۷.۵ میلیون تومان یعنی رشد ۵۰ درصدی در ۶ ماه. این رقم به‌طور میانگین با رشد حدود ۷ درصد در هر ماه برابر است. به زبان ساده، خانواری که امروز این سبد را می‌خرد، در پایان دوره برای همان اقلام حدود ۲.۵ میلیون تومان بیش‌تر باید بپردازد.
این برآورد پیش‌بینی قطعی نیست و بر یک فرض استوار است: تکرار روند ۶ ماه گذشته. اگر نرخ تورم کند یا تند شود، رقم نهایی هم تغییر می‌کند. با این حال، این عدد مقیاس شکافی را نشان می‌دهد که در دوره تثبیت انباشته می‌شود.
سه ریسک دوره تثبیت
نخستین ریسک، شکل‌گیری صف است. هرچه قیمت طرح ارزان‌تر از بازار آزاد شود، تقاضا برای خرید از این مسیر بالا می‌رود. اگر عرضه پاسخ‌گوی این تقاضا نباشد، صف و کمبود کالا محتمل‌ترین پیامد است.
ریسک دوم، شکاف قیمتی میان دو بازار است. وقتی یک کالا دو قیمت متفاوت دارد، انگیزه برای خرید ارزان و فروش گران‌تر در بازار آزاد شکل می‌گیرد. این پدیده در اقتصاد با نام «رانت» شناخته می‌شود؛ یعنی سودی که از اختلاف قیمت و نه از تولید به دست می‌آید.
ریسک سوم، شوک پایان دوره است. «تورم صفر» در دوره تثبیت تورمی است که به تعویق افتاده، نه تورمی که حذف شده باشد. اگر قیمت‌ها در پایان دوره یک‌باره به سطح بازار برسند، خانوارها جهشی را تجربه می‌کنند که در حالت عادی در ۶ ماه پخش می‌شد. نحوه مدیریت این مرحله هنوز روشن نیست و همین ابهام، مهم‌ترین متغیر برای برنامه‌ریزی هزینه خانوار در ماه‌های پیش رو است.
نظرات کاربران