مجید قاسمی کیست؟ بیوگرافی مدیرعامل بانک پاسارگاد

به گزارش شهر بورس ، مجید قاسمی اقتصاددان و مدیر بانکی ایرانی است که بیش از چهار دهه در حوزه‌های بانکداری، سیاست‌گذاری پولی، مدیریت بنگاه‌های اقتصادی و فعالیت‌های دانشگاهی حضور داشته است. نام او بیش از همه با ریاست کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در دهه ۱۳۶۰ و سپس تأسیس و مدیریت بانک پاسارگاد شناخته می‌شود.

قاسمی در فاصله سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ رئیس کل بانک مرکزی بود؛ دوره‌ای که بخش مهمی از آن با سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق هم‌زمان شد. او پیش از آن مدیرعامل بانک ملی ایران بود و در سال‌های بعد نیز مسئولیت‌هایی در وزارت نیرو ، صنایع و معادن ، بخش فولاد ، نهادهای پژوهشی اقتصادی و مجموعه‌های علمی و مدیریتی بر عهده گرفت.

مهم‌ترین بخش کارنامه حرفه‌ای مجید قاسمی در دو دهه اخیر به بانک پاسارگاد مربوط است. قاسمی از بنیان‌گذاران این بانک و از آغاز فعالیت آن در سال ۱۳۸۴ مدیرعامل بانک پاسارگاد بوده است. تا مهر ۱۴۰۵ نیز همچنان با عنوان مدیرعامل بانک پاسارگاد فعالیت می‌کند. بیوگرافی مجید قاسمی را در ادامه متن بخوانید.

درباره تاریخ دقیق تولد مجید قاسمی اطلاعات کاملاً یکسانی در منابع عمومی وجود ندارد. سال تولد او در زندگی‌نامه‌های منتشرشده عموماً ۱۹۵۲ میلادی ذکر شده و در برخی اطلاعات فارسی، ۱۳۳۱ شمسی به‌عنوان سال تولد آمده است.

از آنجا که روز و ماه دقیق تولد او به‌صورت قابل اتکا و عمومی منتشر نشده، تبدیل دقیق تاریخ میلادی به شمسی و تعیین سن او تا روز امکان‌پذیر نیست. سال ۱۹۵۲ میلادی بخش‌هایی از سال‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۳۱ شمسی را دربر می‌گیرد، هرچند سال ۱۳۳۱ در برخی سوابق فارسی ذکر شده است.

بر این اساس، مجید قاسمی در مهر ۱۴۰۵، برابر با اکتبر ۲۰۲۶، حدود ۷۳ تا ۷۴ سال سن دارد. محل تولد او تهران ذکر شده است.

مجید قاسمی متولد تهران است و بخش مهمی از تحصیل و فعالیت حرفه‌ای اولیه او نیز با تهران ارتباط داشته است. در سوابق منتشرشده، تحصیل او در دبیرستان دارالفنون تهران با تمرکز بر رشته ریاضی ذکر شده است.

اطلاعات قابل اتکایی که نشان دهد خانواده او اصالتاً از شهر یا استان دیگری بوده‌اند، به‌طور گسترده و معتبر منتشر نشده است؛ بنابراین می‌توان با اطمینان از تهران به‌عنوان زادگاه او نام برد، اما نسبت دادن اصالت خانوادگی دیگری به او مستند نیست.

اطلاعات عمومی درباره نام پدر و مادر، خواهران و برادران یا جزئیات زندگی خانوادگی مجید قاسمی محدود است. با این حال، او در یکی از سخنرانی‌های عمومی خود درباره پیشینه خانوادگی‌اش گفته است که فرزند یک کارگر بوده و مادرش شش فرزند را بزرگ کرده است.

قاسمی در همان سخنان از تأکید پدرش بر ادامه تحصیل فرزندان یاد کرده و گفته بود پدرش حاضر بوده برای فراهم کردن امکان تحصیل او از دارایی‌های شخصی خود بگذرد. این بخش از گفته‌های او تصویری کلی از اهمیت آموزش در خانواده‌اش ارائه می‌کند، اما اطلاعات دقیق‌تری درباره شرایط اقتصادی یا جزئیات دوران کودکی او به شکل قابل اتکا در دسترس نیست.

او همچنین در سخنرانی دیگری به سابقه تدریس اشاره کرده و گفته است فعالیت در زمینه معلمی را از مقطع ابتدایی آغاز کرده بود. جزئیات زمانی این فعالیت به‌طور دقیق منتشر نشده است.

در سوابق تحصیلی منتشرشده برای مجید قاسمی، تحصیل در رشته مدیریت بازرگانی در ایران ذکر شده است. نام دانشگاه علامه طباطبایی نیز در شماری از زندگی‌نامه‌های او به‌عنوان محل دریافت مدرک کارشناسی آمده است.

قاسمی در ادامه از طریق برنامه‌ای مرتبط با بانک مرکزی برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. درباره عنوان دقیق دوره تحصیلی او در دانشگاه فیرلی دیکینسون در ایالت نیوجرسی روایت‌های متفاوتی وجود دارد؛ برخی سوابق آن را دوره تحصیلات تکمیلی مرتبط با حسابداری و برخی دیگر آن را MBA معرفی کرده‌اند. به همین دلیل بهتر است درباره عنوان دقیق این مدرک با احتیاط صحبت شود.

بخش روشن‌تر سوابق دانشگاهی او به دانشگاه ساوت‌همپتون بریتانیا مربوط است. قاسمی در حوزه اقتصاد در این دانشگاه تحصیل کرده و رساله دکتری او با عنوانی درباره «برآورد تقاضای خانوار شهری در ایران» در سال ۲۰۰۱ ثبت شده است. این پژوهش به بررسی الگوی تقاضا و هزینه خانوارهای شهری ایران و مدل‌سازی اقتصادی آن می‌پرداخت.

در سوابق او همچنین تحصیلات کارشناسی ارشد اقتصاد در دانشگاه ساوت‌همپتون ذکر شده است. مجموعه این تحصیلات با بخش مهمی از فعالیت‌های بعدی او در زمینه اقتصاد پولی، بانکداری و سیاست‌گذاری اقتصادی ارتباط دارد.

آغاز فعالیت حرفه‌ای مجید قاسمی به نظام بانکی و به‌ویژه بانک مرکزی بازمی‌گردد. او از حدود سال ۱۳۵۹ وارد ساختار بانک مرکزی شد و در حوزه معاملات ارزی و امور مرتبط با ارز فعالیت کرد.

در سوابق حرفه‌ای او سمت‌هایی مانند کار در بخش اعتبارات اسنادی اداره معاملات ارزی، معاونت در اداره معاملات ارزی، ریاست اداره نظارت ارز، عضویت در کمیسیون ذخایر ارزی و نایب‌رئیسی کمیسیون ارز دیده می‌شود.

این دوره برای قاسمی اهمیت زیادی داشت، زیرا فعالیت او از سطح کارشناسی و مدیریتی در حوزه ارزی به مسئولیت‌های کلان بانکی رسید و در فاصله چند سال، ابتدا مدیریت بانک ملی ایران و سپس ریاست کل بانک مرکزی به او سپرده شد.

مجید قاسمی در اسفند ۱۳۶۴ به مدیرعاملی بانک ملی ایران رسید و تا سال ۱۳۶۵ در این سمت حضور داشت.

مدیریت بانک ملی در آن دوره به دلیل شرایط اقتصادی ناشی از جنگ و نقش گسترده بانک‌های دولتی در تأمین مالی اقتصاد کشور اهمیت ویژه‌ای داشت. حضور قاسمی در بانک ملی کوتاه بود، زیرا در سال بعد برای ریاست بانک مرکزی انتخاب شد.

این سمت یکی از نخستین مسئولیت‌های اجرایی سطح بالای او در نظام بانکی ایران محسوب می‌شود و مقدمه ورودش به سیاست‌گذاری پولی در سطح ملی بود.

ریاست کل بانک مرکزی؛ ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸

یکی از مهم‌ترین دوره‌های کارنامه مجید قاسمی، ریاست کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بین سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸، معادل حدود ۱۹۸۶ تا ۱۹۸۹ میلادی، است.

قاسمی در سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق مسئولیت بانک مرکزی را بر عهده داشت. اقتصاد ایران در این دوره با محدودیت منابع ارزی، هزینه‌های جنگ، کنترل واردات، سهمیه‌بندی برخی منابع و ضرورت مدیریت ذخایر خارجی مواجه بود.

او سال‌ها بعد در گفت‌وگوهای اقتصادی خود بارها به تجربه مدیریت منابع ارزی در دوران جنگ پرداخت و بر اهمیت انضباط در استفاده از منابع عمومی، مدیریت واردات و هماهنگی میان دستگاه‌های اقتصادی تأکید کرد.

ریاست بانک مرکزی همچنین به معنای حضور او در نهادهایی مانند شورای پول و اعتبار و شورای عالی بانک‌ها بود. این دوره جایگاه قاسمی را از یک مدیر بانکی به یکی از مدیران شناخته‌شده سیاست‌گذاری اقتصادی ایران ارتقا داد.

پس از او محمدحسین عادلی ریاست بانک مرکزی را بر عهده گرفت.

پس از پایان دوره ریاست بانک مرکزی، قاسمی وارد مجموعه وزارت نیرو شد. در اواخر دهه ۱۳۶۰ از او به‌عنوان قائم‌مقام وزیر نیرو یاد شده است.

در سوابق کاری او همچنین معاونت صنعتی و پشتیبانی وزارت نیرو و سرپرستی بخش‌هایی مرتبط با برنامه‌ریزی، اقتصاد، آموزش و سازندگی این وزارتخانه ثبت شده است.

این مرحله نشان‌دهنده گسترش حوزه فعالیت قاسمی از بانکداری و سیاست پولی به مدیریت بخش‌های زیرساختی و صنعتی بود. ریاست هیئت‌مدیره شرکت سرمایه‌گذاری نیرو نیز از جمله مسئولیت‌های مرتبط با این دوره عنوان شده است.

فعالیت در صنعت فولاد و معدن

قاسمی در سال‌های بعد در حوزه صنعت، معدن و فولاد نیز مسئولیت‌هایی بر عهده گرفت. از جمله سوابق او مشاوره وزیر صنایع و معادن، ریاست هیئت‌مدیره شرکت سهامی ذوب ‌آهن اصفهان، فعالیت در صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت فولاد و مشاوره در مجموعه‌های مرتبط با فولاد ایران بوده است.

بخشی از این فعالیت‌ها به دهه ۱۳۷۰ و سال‌های بعد بازمی‌گردد. این دوره از کارنامه او نشان می‌دهد که فعالیت حرفه‌ای‌اش صرفاً به شبکه بانکی محدود نماند و مدتی در مدیریت بنگاه‌های بزرگ صنعتی نیز حضور داشت.

مهم‌ترین فصل فعالیت حرفه‌ای مجید قاسمی در دو دهه اخیر به بانک پاسارگاد مربوط می‌شود.

بانک پاسارگاد در سال ۱۳۸۴ فعالیت خود را آغاز کرد و قاسمی از بنیان‌گذاران آن بود. او از زمان تأسیس بانک مسئولیت مدیرعاملی را بر عهده گرفت و طی سال‌های بعد در ساختار هیئت‌مدیره نیز حضور داشت.

تأسیس پاسارگاد در دوره‌ای صورت گرفت که بانکداری خصوصی در ایران پس از سال‌ها محدودیت دوباره در حال گسترش بود. بانک پاسارگاد در ادامه فعالیت خود به یک گروه مالی گسترده تبدیل شد و حوزه‌هایی مانند بانکداری، بیمه، فناوری اطلاعات، سرمایه‌گذاری، انرژی، بازار سرمایه و خدمات مالی را در قالب شرکت‌های مختلف توسعه داد.

قاسمی از سال ۱۳۸۴ تا مهر ۱۴۰۵ همچنان مدیرعامل بانک پاسارگاد است؛ موضوعی که دوره مدیریتی او را به یکی از طولانی‌ترین دوره‌های مدیریت مستمر در میان مدیران بانک‌های بزرگ ایران تبدیل کرده است.

در دوران مدیریت قاسمی، بانک پاسارگاد علاوه بر بانکداری متعارف به توسعه زیرساخت‌های فناوری و خدمات دیجیتال، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های تخصصی و تأمین مالی پروژه‌های مختلف وارد شد.

در کنار فعالیت اقتصادی، بانک پاسارگاد در دوره مدیریت او برنامه‌هایی در زمینه ساخت مدرسه و کتابخانه، حمایت از فعالیت‌های علمی و المپیادهای دانش‌آموزی، حمایت از برخی انجمن‌های اجتماعی و پروژه‌های فرهنگی اجرا کرده است.

یکی دیگر از حوزه‌های فعالیت مجید قاسمی، آموزش عالی است. او سال‌هاست ریاست دانشگاه خاتم را بر عهده دارد.

دانشگاه خاتم در کنار فعالیت‌های آموزشی، میزبان همایش‌ها و نشست‌هایی در حوزه اقتصاد، مدیریت، فناوری، تحول دیجیتال ، حسابرسی، مدیریت دانش و علوم مرتبط با کسب‌وکار بوده است.

قاسمی در مقام رئیس دانشگاه نیز در بسیاری از این برنامه‌ها سخنرانی کرده و موضوعاتی مانند ارتباط دانشگاه و صنعت، سرمایه انسانی، مدیریت دانش و تحول فناورانه را دنبال کرده است.

تا سال تحصیلی ۱۴۰۴ و همچنین در برنامه‌های دانشگاهی سال ۱۴۰۵، همچنان از مجید قاسمی به‌عنوان رئیس دانشگاه خاتم یاد شده است.

مجید قاسمی در انجمن مدیریت ایران نیز حضور بلندمدتی داشته و ریاست هیئت‌مدیره این انجمن را بر عهده گرفته است.

فعالیت او در این انجمن بیشتر بر برگزاری کنفرانس‌های تخصصی، مباحث مدیریت دانش، فرهنگ سازمانی، تحول دیجیتال، توسعه سرمایه انسانی و ارتباط مدیران اجرایی با فضای دانشگاهی متمرکز بوده است.

این بخش از فعالیت‌های او در کنار ریاست دانشگاه خاتم، وجه علمی و مدیریتی کارنامه قاسمی را در کنار فعالیت اصلی او در بانکداری شکل می‌دهد.

فعالیت‌های مهم مجید قاسمی

کارنامه حرفه‌ای مجید قاسمی را می‌توان در چند محور اصلی خلاصه کرد: مدیریت بانک‌های بزرگ، سیاست‌گذاری پولی، مدیریت صنعتی، فعالیت‌های پژوهشی و دانشگاهی و مدیریت گروه مالی پاسارگاد.

در حوزه بانکی، مدیرعاملی بانک ملی، ریاست بانک مرکزی و تأسیس و مدیریت بانک پاسارگاد مهم‌ترین سمت‌های او هستند.

در حوزه علمی، ریاست دانشگاه خاتم، فعالیت در انجمن مدیریت ایران و حضور در کنفرانس‌های تخصصی اقتصاد و مدیریت اهمیت دارد.

در طول سال‌های فعالیت مجید قاسمی چند عنوان و جایزه مدیریتی و اقتصادی به او اعطا شده است.

در سال ۱۳۹۲ در رویداد مرتبط با جایزه ملی بهره‌وری، از او با عنوان «چهره ملی بهره‌ور» تقدیر شد. در همان دوره، در یک ارزیابی مرتبط با مدیریت دانش نیز قاسمی به‌عنوان «رهبر دانشی برتر» معرفی شد.

در سال ۱۳۹۶ در سومین همایش ملی کارآفرینی، از او با عنوان کارآفرین نمونه تقدیر شد.

در مهر ۱۴۰۴ نیز در آیین جایزه ملی تأمین مالی فناوری و نوآوری ایران، عنوان «فرد اثرگذار در زیست‌بوم تأمین مالی فناوری و نوآوری ایران» به مجید قاسمی، در مقام مدیرعامل بانک پاسارگاد، اعطا شد.

این عناوین عمدتاً به فعالیت‌های مدیریتی، بانکداری، تأمین مالی و مدیریت دانش او مربوط هستند.

اتفاقات و فعالیت‌های اخیر

در سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵، مجید قاسمی علاوه بر مدیریت بانک پاسارگاد در چند حوزه علمی، اجتماعی و اقتصادی حضور عمومی داشته است.

در خرداد ۱۴۰۳، بانک پاسارگاد با حضور او تفاهم‌نامه‌ای برای همکاری و حمایت از دانش‌پژوهان و مدال‌آوران المپیادهای علمی منعقد کرد. در ماه‌های بعد نیز قاسمی در نشست‌های مرتبط با برگزیدگان المپیادهای علمی حضور یافت.

در سال ۱۴۰۳ همچنین پروژه‌های آموزشی و فرهنگی متعددی با حضور او افتتاح یا آغاز شد. افتتاح مجموعه آموزشی دارالفنون پاسارگاد در اردبیل و پروژه‌های مدرسه و کتابخانه در استان‌های مختلف از جمله این برنامه‌ها بود.

در سال ۱۴۰۴، او فعالیت خود را به‌عنوان مدیرعامل بانک پاسارگاد و رئیس دانشگاه خاتم ادامه داد. در مهر همان سال نیز جایزه «فرد اثرگذار در زیست‌بوم تأمین مالی فناوری و نوآوری ایران» به او اعطا شد.

در بهمن ۱۴۰۴، قاسمی در نخستین کنفرانس ملی چشم‌انداز حسابرسی داخلی در دانشگاه خاتم سخنرانی کرد و درباره تغییر نقش حسابرسی داخلی در ساختارهای سازمانی و مدیریتی صحبت کرد.

در تیر ۱۴۰۵ نیز در مراسم آغاز یک پروژه آموزشی جدید با عنوان «دارالفنون فرشتگان میناب» حضور داشت؛ پروژه‌ای که در چارچوب برنامه‌های آموزشی و مسئولیت اجتماعی بانک پاسارگاد تعریف شده بود.

مجید قاسمی و شورای تجاری بریکس

یکی از تازه‌ترین مسئولیت‌های عمومی مجید قاسمی به شورای تجاری بریکس مربوط است.

در شهریور ۱۴۰۵، برابر با سپتامبر ۲۰۲۶، او به‌عنوان رئیس بخش ایرانی شورای تجاری بریکس و رئیس هیأت ایرانی در نشست‌های این شورا در دهلی‌نو حضور یافت.

قاسمی در جلسات کارگروه‌های خدمات مالی و اقتصاد دیجیتال نیز نقش مدیریتی داشت و درباره ایجاد چارچوب مشترک اعتماد دیجیتال میان کشورهای عضو بریکس، شناسایی متقابل هویت و امضای الکترونیکی، توسعه خدمات مالی دیجیتال و تسهیل تجارت خدمات صحبت کرد.

او همچنین گزارش سالانه شورای تجاری بریکس را از طرف بخش ایرانی امضا کرد. این فعالیت نشان می‌دهد که دامنه فعالیت حرفه‌ای قاسمی در سال ۱۴۰۵، علاوه بر مدیریت بانک پاسارگاد، به همکاری‌های اقتصادی بین‌المللی بخش خصوصی ایران نیز گسترش یافته است.

بر اساس آخرین اطلاعات قابل تأیید تا مهر ۱۴۰۵، برابر با اکتبر ۲۰۲۶، مجید قاسمی همچنان مدیرعامل بانک پاسارگاد است و فعالیت حرفه‌ای خود را در رأس این بانک ادامه می‌دهد.

او هم‌زمان ریاست دانشگاه خاتم را نیز بر عهده دارد و در حوزه‌های علمی و مدیریتی مرتبط با این دانشگاه و انجمن مدیریت ایران حضور دارد.

تازه‌ترین فعالیت برجسته بین‌المللی او در شهریور ۱۴۰۵، حضور در نشست‌های شورای تجاری بریکس در دهلی‌نو به‌عنوان رئیس بخش ایرانی این شورا بوده است. تمرکز او در این نشست‌ها بر خدمات مالی، اقتصاد دیجیتال، زیرساخت‌های اعتماد دیجیتال و توسعه همکاری‌های اقتصادی میان اعضای بریکس قرار داشت.

بنابراین برخلاف برخی اطلاعات قدیمی یا ناقص که ممکن است سمت‌های او را پایان‌یافته نشان دهند، تا مهر ۱۴۰۵ قاسمی همچنان در بانک پاسارگاد فعال است و سمت مدیرعاملی این بانک را در اختیار دارد.

جمع‌بندی؛ مجید قاسمی کیست؟

مجید قاسمی اقتصاددان و مدیر بانکی ایرانی، متولد سال ۱۹۵۲ میلادی در تهران است. سال ۱۳۳۱ شمسی نیز برای تولد او ذکر شده، اما به دلیل منتشر نشدن روز و ماه دقیق تولد، سن او در مهر ۱۴۰۵ حدود ۷۳ تا ۷۴ سال برآورد می‌شود.

او فعالیت حرفه‌ای خود را از نظام بانکی و بانک مرکزی آغاز کرد و پس از فعالیت در بخش‌های ارزی، در سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ مدیرعامل بانک ملی ایران شد. قاسمی از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ ریاست کل بانک مرکزی را در سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق بر عهده داشت.

پس از بانک مرکزی، او در وزارت نیرو، صنایع، بخش فولاد و ساختارهای پژوهشی و مشورتی اقتصادی مسئولیت‌هایی بر عهده گرفت. مهم‌ترین دوره بعدی کارنامه او از سال ۱۳۸۴ و با تأسیس بانک پاسارگاد آغاز شد. قاسمی از بنیان‌گذاران این بانک است و از شروع فعالیت بانک تا مهر ۱۴۰۵ مدیریت آن را بر عهده داشته است.

در کنار بانکداری، ریاست دانشگاه خاتم، فعالیت در انجمن مدیریت ایران و حضور در برنامه‌های مربوط به مدیریت دانش، فناوری، تحول دیجیتال و آموزش عالی بخش دیگری از کارنامه او را تشکیل می‌دهد.

در تازه‌ترین مرحله فعالیت حرفه‌ای، مجید قاسمی در سال ۱۴۰۵ علاوه بر ادامه مدیرعاملی بانک پاسارگاد، به‌عنوان رئیس بخش ایرانی شورای تجاری بریکس در نشست‌های این شورا حضور داشته است. به این ترتیب، نام او پس از بیش از چهار دهه فعالیت مدیریتی همچنان با بانکداری، سیاست‌گذاری اقتصادی، آموزش مدیریت و فعالیت‌های مالی و اقتصادی بخش خصوصی ایران پیوند خورده است.