ICTPRESS - شرکت دانش‌بنیان آپرین سما فارمد با تولید ماده مؤثره رادیوداروی تشخیصی تیلمانوسپت، دانش فنی ساخت یکی از فناوری‌های پیشرفته تصویربرداری از سیستم لنفاوی را در ایران بومی کرده است؛ محصولی که پس از موفقیت در مراحل پیش‌بالینی وارد فاز بالینی شده و می‌تواند هزینه نقشه‌برداری سیستم لنفاوی را تا حدود ۹۰ درصد کاهش دهد.
به گزارش شبکه خبری ICTPRESS به نقل از ستاد نانو، تیلمانوسپت یک رادیوداروی تشخیصی است که قابلیت اتصال به رادیوایزوتوپ تکنسیوم و شناسایی دقیق گره‌های لنفاوی درگیر با سرطان را دارد. تولید داخلی این رادیودارو می‌تواند هزینه نقشه‌برداری سیستم لنفاوی را به حدود یک‌دهم قیمت جهانی کاهش دهد و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، با توجه به کاربرد آن در طیف گسترده‌ای از سرطان‌ها، امکان استفاده از این فناوری برای حدود ۹۰ درصد بیماران سرطانی وجود دارد.
تشخیص مسیر گسترش سرطان، یکی از مراحل مهم در انتخاب روش درمان و برنامه‌ریزی جراحی است. سیستم لنفاوی یکی از مسیرهای اصلی انتقال سلول‌های سرطانی در فرایند متاستاز به شمار می‌رود و شناسایی دقیق گره‌های لنفاوی درگیر می‌تواند در تعیین میزان گسترش بیماری و انتخاب روش درمان مؤثر باشد.
در برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان پستان، ریه و دستگاه تناسلی، سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق سیستم لنفاوی به سایر بخش‌های بدن منتقل شوند. به همین دلیل، جراحان پیش از تصمیم‌گیری درباره نحوه انجام عمل، باید تا حد امکان محل و میزان درگیری گره‌های لنفاوی را مشخص کنند.
اگر گره‌های درگیر به‌درستی شناسایی نشوند، ممکن است برای اطمینان از خارج شدن بافت‌های آلوده، بخش گسترده‌تری از سیستم لنفاوی برداشته شود. این نوع جراحی می‌تواند عوارض مختلفی برای بیمار ایجاد کند و بر عملکرد سیستم لنفاوی و گردش مایعات بدن تأثیر بگذارد. از این رو، فناوری‌هایی که بتوانند گره‌های لنفاوی درگیر را با دقت بیشتری مشخص کنند، در روند تشخیص و برنامه‌ریزی درمان اهمیت دارند.
تیلمانوسپت چگونه گره‌های سرطانی را شناسایی می‌کند؟
تیلمانوسپت برای تصویربرداری اختصاصی از سیستم لنفاوی توسعه یافته است. پس از تزریق این رادیودارو و اتصال آن به رادیوایزوتوپ تشخیصی تکنسیوم، امکان تصویربرداری از سیستم لنفاوی و بررسی موقعیت گره‌های لنفاوی فراهم می‌شود.
ساختار این رادیودارو به گونه‌ای طراحی شده است که ضمن حمل رادیوایزوتوپ تشخیصی، قابلیت اتصال به گیرنده‌های موجود روی سطح سلول‌های مورد نظر را داشته باشد. به این ترتیب، رادیودارو می‌تواند در فرایند تصویربرداری به شناسایی محل گره‌های لنفاوی درگیر کمک کند.
شرکت دانش‌بنیان آپرین سما فارمد با تولید ماده مؤثره این رادیودارو، دانش فنی ساخت آن را در داخل کشور توسعه داده است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، تیلمانوسپت از سال ۲۰۱۳ در انحصار آمریکا قرار داشته و ایران اکنون با دستیابی به فناوری تولید آن، به دومین کشور دارای این فناوری تبدیل شده است.
این محصول پس از پشت سر گذاشتن مراحل پیش‌بالینی، وارد مرحله مطالعات بالینی شده است و ادامه این مطالعات می‌تواند مسیر استفاده گسترده‌تر از آن در مراکز درمانی را فراهم کند.
تفاوت تیلمانوسپت با دیگر رادیوداروهای تشخیصی
رادیوداروهای مورد استفاده در تصویربرداری پزشکی، بر اساس نوع هدف و سازوکار عملکرد، کاربردهای متفاوتی دارند. برخی از این محصولات برای شناسایی فرایندهای متابولیکی و برخی دیگر برای هدف‌گیری سلول‌ها یا گیرنده‌های مشخص طراحی شده‌اند.
رادیوداروهای مبتنی بر FDG یکی از شناخته‌شده‌ترین گروه‌ها هستند. این ترکیبات بر پایه ساختاری مشابه گلوکز عمل می‌کنند و به دلیل مصرف بالای گلوکز در بسیاری از سلول‌های سرطانی، امکان شناسایی این سلول‌ها را فراهم می‌کنند. با این حال، سلول‌های غیرسرطانی نیز از گلوکز استفاده می‌کنند و همین موضوع می‌تواند انتخاب‌گری این روش را کاهش دهد.
گروه دیگر، رادیوداروهای مبتنی بر آنتی‌بادی هستند. این محصولات به دلیل ویژگی‌های مولکولی آنتی‌بادی‌ها می‌توانند انتخاب‌گری بالاتری نسبت به سلول‌های هدف داشته باشند، اما اندازه بزرگ‌تر مولکول‌های آنتی‌بادی می‌تواند بر نحوه توزیع آن‌ها در بدن تأثیر بگذارد و احتمال بروز واکنش‌های حساسیتی را نیز افزایش دهد.
رادیوداروهای پپتیدی نیز از پپتیدهای اختصاصی برای اتصال به گیرنده‌های سطح سلول‌های مورد نظر استفاده می‌کنند. اندازه کوچک‌تر این مولکول‌ها در مقایسه با آنتی‌بادی‌ها می‌تواند به توزیع مناسب‌تر و تصویربرداری هدفمندتر کمک کند. تیلمانوسپت نیز در این گروه قرار می‌گیرد و ساختار پپتیدی آن برای هدف‌گیری گیرنده‌های مورد نظر طراحی شده است.
کاهش هزینه تشخیص به یک‌دهم قیمت جهانی
یکی از مهم‌ترین مزیت‌های مطرح‌شده برای تولید داخلی تیلمانوسپت، کاهش هزینه استفاده از این فناوری است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، هزینه نقشه‌برداری سیستم لنفاوی با استفاده از این رادیودارو در ایران می‌تواند به حدود یک‌دهم هزینه مشابه در بازار جهانی برسد.
کاهش چنین هزینه‌ای می‌تواند دسترسی مراکز درمانی و بیماران به فناوری‌های پیشرفته تشخیصی را افزایش دهد. همچنین تولید داخلی این محصول می‌تواند وابستگی به واردات را کاهش داده و امکان توسعه خدمات مرتبط با تولید و مصرف رادیودارو را در داخل کشور فراهم کند.
از سوی دیگر، قیمت پایین‌تر تولید می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در رقابت‌پذیری محصول در بازارهای خارجی باشد. با توجه به کاربرد تیلمانوسپت در طیف مختلفی از سرطان‌ها، تولید این محصول ظرفیت توسعه بازار منطقه‌ای و صادرات رادیودارو را نیز دارد.
کاربرد گسترده در تشخیص سرطان
اهمیت تیلمانوسپت به استفاده از آن در یک نوع سرطان محدود نمی‌شود. در بسیاری از سرطان‌ها، بررسی وضعیت گره‌های لنفاوی برای تشخیص میزان گسترش بیماری و تصمیم‌گیری درباره روش درمان اهمیت دارد.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، این رادیودارو می‌تواند در حدود ۹۰ درصد بیماران مبتلا به سرطان‌های مختلف کاربرد داشته باشد. قابلیت استفاده در بیماری‌های مختلف، در کنار امکان هدف‌گیری گره‌های لنفاوی و کاهش هزینه تصویربرداری، از جمله ویژگی‌هایی است که برای این محصول مطرح شده است.
تولید تیلمانوسپت را می‌توان نمونه‌ای از ورود فناوری نانو و مهندسی مولکولی به حوزه پزشکی هسته‌ای دانست؛ حوزه‌ای که در آن ترکیب یک مولکول هدفمند با یک رادیوایزوتوپ می‌تواند اطلاعات مورد نیاز پزشک را برای تشخیص و برنامه‌ریزی درمان فراهم کند.
با ادامه مطالعات بالینی و فراهم شدن زیرساخت‌ها و الزامات لازم برای استفاده گسترده‌تر، تیلمانوسپت می‌تواند به یکی از محصولات سبد رادیوداروهای تولید داخل تبدیل شود. توسعه این فناوری علاوه بر فراهم کردن دسترسی داخلی به یک رادیوداروی هدفمند، می‌تواند زمینه کاهش هزینه‌های تشخیصی، کاهش وابستگی به واردات و حضور محصولات ایرانی در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را فراهم کند.
نظرات کاربران