به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، ولی‌الله سیف معتقد است بانک مرکزی نباید نرخ مشخصی را به بازار ارز تحمیل کند. او مداخله بانک مرکزی را هم به معنای پاسخ به همه تقاضاهای ارزی نمی‌داند. سیف در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ ریاست بانک مرکزی را بر عهده داشت.
اهمیت این دیدگاه در پرسشی است که بسیاری از خانوارها دارند: آیا بانک مرکزی می‌تواند قیمت دلار را ثابت نگه دارد؟ پاسخ سیف منفی است. اگر این نگاه در سیاست‌گذاری غالب شود، نقش بانک مرکزی از «تعیین قیمت» به «مدیریت نوسان» تغییر می‌کند. نتیجه این تغییر برای مخاطب روشن است: نرخ ارز بیش‌تر به متغیرهای کلان اقتصاد وابسته می‌شود تا به تصمیم یک نهاد.
نرخ ارز از چه چیزی پیروی می‌کند؟
سیف نرخ ارز را مانند قیمت هر کالای دیگری می‌داند. به گفته او، این نرخ در بلندمدت تابع چند عامل است: تفاوت تورم داخلی با تورم کشورهای طرف تجاری، عرضه و تقاضای ارز، وضعیت تجارت خارجی، جریان ورود و خروج سرمایه، انتظارات اقتصادی و اعتماد به پول ملی.
عامل نخست، یعنی تفاوت تورم، برای مخاطب عام ملموس‌تر است. وقتی تورم داخلی سالانه چند برابر تورم کشورهای دیگر باشد، قدرت خرید ریال سریع‌تر کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی، نرخ اسمی دلار در بلندمدت به سمت جبران این فاصله حرکت می‌کند. اقتصاددانان به این سازوکار «برابری قدرت خرید» می‌گویند.
مرز مداخله بانک مرکزی کجاست؟
بخش دیگر سخنان سیف به تقاضای «حفظ ارزش دارایی» مربوط است. این اصطلاح به خرید ارز با هدف مصرف یا واردات اشاره ندارد. منظور خرید دلار برای محافظت از پس‌انداز در برابر تورم است. سیف می‌گوید بانک مرکزی نباید این تقاضا را به‌طور نامحدود تأمین کند.
در این نگاه، کشمکش اصلی میان ذخایر ارزی محدود و تقاضای بالقوه نامحدود است. هر بار که انتظار تورمی بالا می‌رود، تقاضای پوششی هم افزایش می‌یابد. تأمین کامل این تقاضا می‌تواند ذخایر بانک مرکزی را کاهش دهد، بی‌آن‌که علت اصلی، یعنی تورم، برطرف شود.
پیشینه یک بحث قدیمی
بحث تعیین دستوری نرخ ارز در برابر نرخ بازاری، سال‌هاست در اقتصاد ایران مطرح است. تجربه نرخ‌های چندگانه و فاصله میان نرخ رسمی و نرخ بازار آزاد، بارها موضوع نقد کارشناسان بوده است. سخنان سیف در این روز، سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵، ۱ بار دیگر این بحث را به میان آورده است. داوری درباره اثر این دیدگاه بر سیاست ارزی آینده به مسیر تورم و تصمیم‌های سیاست‌گذار بستگی دارد.
نظرات کاربران