به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی اعلام کرده است هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند با ارائه کارت ملی، تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز از بانک‌ها بخرد. بر پایه این سیاست، قرار است در مجموع تا ۲ میلیارد دلار اسکناس ارز به بازار برسد. این تصمیم با واکنش گروهی از نمایندگان مجلس روبه‌رو شده است. آنان درباره اثر این طرح بر بازار ارز ابراز نگرانی کرده‌اند.
اهمیت این خبر برای خانوارها روشن است. اگر این طرح اجرا شود، مسیر رسمی و قانونی برای تبدیل ریال به ارز گسترده‌تر می‌شود. اما مخالفت مجلس احتمال تغییر یا توقف آن را بالا می‌برد. همین ابهام می‌تواند بر رفتار خریداران و فروشندگان در بازار آزاد اثر بگذارد.
این طرح دقیقاً چه می‌گوید؟
بر اساس اعلام بانک مرکزی، شرط اصلی خرید، داشتن سن بالای ۱۸ سال و کارت ملی است. سقف خرید برای هر نفر ۱۰ هزار دلار تعیین شده است. سقف کل عرضه نیز ۲ میلیارد دلار است. به بیان ساده‌تر، اگر هر خریدار سقف کامل سهمیه را بگیرد، این مبلغ تنها پاسخ‌گوی حدود ۲۰۰ هزار نفر خواهد بود.
این عدد نشان می‌دهد منابع طرح محدود است. در کشوری با ده‌ها میلیون فرد بالای ۱۸ سال، بخش کوچکی از جمعیت می‌تواند از سقف کامل استفاده کند. بنابراین سرعت تقاضا و شیوه توزیع در بانک‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت یا ناکامی طرح خواهد داشت.
کشمکش بانک مرکزی و مجلس
منطق رایج چنین سیاست‌هایی افزایش عرضه است. وقتی عرضه ارز در کانال رسمی بالا برود، فشار تقاضا از بازار آزاد کم می‌شود و انتظار می‌رود نوسان قیمت کاهش یابد. در مقابل، منتقدان معمولاً دو نگرانی دارند: نخست، تخلیه بخشی از ذخایر ارزی کشور؛ دوم، استفاده از سهمیه برای خرید و فروش مجدد در بازار آزاد. به این پدیده «دلالی ارز» یا آربیتراژ می‌گویند؛ یعنی کسب سود از اختلاف قیمت میان دو بازار.
تاکنون جزئیاتی درباره نرخ فروش این ارز در بانک‌ها و زمان‌بندی دقیق اجرای طرح منتشر نشده است. همچنین مشخص نیست اعتراض نمایندگان به اصلاح طرح می‌انجامد یا نه. محتمل‌ترین سناریو در کوتاه‌مدت، ادامه بحث میان دو نهاد و انتشار جزئیات تکمیلی از سوی بانک مرکزی است. بازار ارز نیز احتمالاً تا روشن شدن این جزئیات در حالت انتظار باقی می‌ماند.
نظرات کاربران